چرا حضرت ابراهيم در موقعي که همه قوم به بيرون شهر رفتند گفت مريضم و دروغ گفت. آيا نمي توانست چيز ديگري بگوييد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

1. چرا حضرت ابراهيم  در موقعي که همه قوم به بيرون شهر رفتند گفت مريضم و دروغ  گفت. آيا نمي توانست چيز ديگري بگوييد؟ آيا حرف و گفته مفسران توجيه اين کار نيست؟ 2. آيا  تشيع نيز دچار تناقضات نيست؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

اولاً بنابر ادله اثبات عصمت انبياء هيچ گناه کوچک و بزرگي حتي دروغ نمي تواند از انبياء از جمله حضرت ابراهيم صادر شود.[1]

ثانيا: بعضي گفته اند ابراهيم واقعا بيماري جسمي نداشت. اما روحش بر اثر اعمال ناموزون اين جمعيت و کفر و شرک و ظلم و فسادشان بيمار بود بنابراين واقعيتي را بيان کرد.

هر چند آنها طور ديگري فکر کردند و او را از نظر جسمي بيمار پنداشتند.[2]

«فَنَظَرَ نَظْرَةً فِي النُّجُومِ فَقَالَ إِنِّي سَقِيمٌ[3]».

ابراهيم  ع  براي اينکه آنها را متقاعد کند طبق رسوم آنها نگاهي به ستاره گان آسمان افکند تا چنان تصور کنند که پيش بيني بيماري خود را از مطالعه اوضاع کواکب کرده است و قانع شوند منظور ابراهيم اين بوده که در آينده ممکن است بيمار شوم، تا دست از سر او بردارند و به سراغ کار خود بروند. چون طبق عادات و رسوم آنها و اعتقادات مردم بابل آنها در علم نجوم مطالعاتي داشتند و اينکه ستاره گان را در سرنوشت خود مؤثر مي دانستند و از وضع آنها بر حوادث آينده استدلال مي کردند. لذا حضرت با نگاه به ستاره گان بيماري خود را در آينده پيش بيني کرد و گفت اني سقيم و آنها فکر کردند که حالا مريض است.[4]

علامه طباطبائي در ذيل فنظر نظرة في النجوم فقال اني سقيم مي فرمايد: که شکي نيست در اينکه ظاهر اين دو آيه اين است که خبر دادن ابراهيم  ع  از مريضي خود مربوط است، به نظر کردن در نجوم حال اين نگاه کردن در ستاره گان يا براي اين بوده که وقت و ساعت را تشخيص دهد مثل کسي که دچار تب نوبه است. و ساعت عود تب خود را با طلوع و غروب ستاره اي و يا از وضعيت خاص نجوم تعيين مي کند. چون وارد شده است که حضرت بعضي وقت ها دچار يک نوع تب فصلي مي شدند. لذا با نظر به ستاره ها اين مريضي را پيش بيني کرد و دروغ هم نبود.

و يا براي آن بوده که از نگاه کردن به نجوم به حوادث آينده اي که منجم ما آن حوادث را از اوضاع ستارگان به دست مي آورند معين کند و صائبي مذهبان (ستاره پرستان) به اين مسأله بسيار معتقد بودند و در عهد ابراهيم  ع  عده بسياري از آنها صائبي مذهب بودند.

به عبارتي مي خواست حضرت بگويد که در آينده بيمار مي شوم گرچه آنها برداشت کردند که الان مريض است، علامه مي فرمايد: وجه اول با وضع ابراهيم  ع  مناسب تر است (که نگاهي به ستاره گان انداخت و گفت بزودي کسالت من شروع مي شود و نمي توانم در عيد شما شرکت کنم.) چون که ابراهيم  ع  با اينکه توحيدي خالص داشت ديگر معنا ندارد براي غير خدا تأثيري قائل شود.

و از سوي ديگر دليلي هم که به قوت دلالت کند براينکه آن جناب در آن ايام مريض نبوده در دست نيست، بلکه دليل داريم که آن حضرت در آن زمان مريض بوده (البته چنان مريض نبوده که نتواند بت ها را بشکند) براي اينکه از يک سو خداوند او را صاحب قلب سليم معرفي کرده و از سوي ديگر از او حکايت کرده که صريحا گفته است من مريضم و کسي که داراي قلب سليم است دروغ و سخن بيهوده نمي گويد.[5] شايان ذکر است برخي بزرگان علاوه بر پاسخ هاي گذشته يک جواب قاطع تري در اين باب ارائه داده اند که دروغ گفتن همه جا حرام نيست. دروغ گفتن در بعضي موارد حتي ممکن باشد واجب است و گاهي هم مباح است. و تصور اينکه دروغ مطلقا حرام است توهم باطلي است، هر يک از اين جريانات مصلحتي الزامي داشته که اگر اين دروغ گفته نمي شد، آن مصلحت تقويت مي شد. مثلا اگر در جريان حضرت ابراهيم دقت کنيم مي بينيم او مي خواست نهضتي را ايجاد کند و مردم را متوجه کند که بت ها قابل پرستش نيستند و راهش اين بود که با تمارض در شهر باقي بماند و بت ها را بشکند و چنين تمارضي شرعا حرام نيست.[6]

خلاصه اين که حضرت ابراهيم  ع  دروغي نگفته است تا در تفاسير شيعه مرتکب توجيهات ناموجه بشوند و تناقضي هم وجود ندارد.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ پيام قرآن، ج7، ص112.

2ـ تفسير نمونه، ج19، سوره صافات، ص106.

 


[1]. مکارم شيرازي، ناصر، پيام قرآن، ناشر: مطبوعاتي هدف، چاپ قدس، چاپ دوم. ج7، ص55.

[2]. مکارم شيرازي، ناصر و همکاران، تفسير نمونه، چاپ بيست و چهارم، ناشر: دارالکتب الاسلاميه، تهران، تاريخ چاپ، 1384ش، ج19، ص106.

[3]. صافات / 87.

[4]. تفسير نمونه، ج18، ص107.

[5]. طباطبائي، سيد محمد حسين، الميزان، قم، دفتر انتشارات اسلامي وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم، ج17، ص224.

[6]. مصباح يزدي، محمد تقي، معارف قرآن راه و راهنما شناسي، انتشارات موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره)، چاپ دوم، ص170.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
11 امرداد 01
بازدید
۸۰
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.