مگر حضرت زکريا در آيات 5ـ4 سوره مريم، از خدا درخواست هايي نمي کند، پس چگونه است که هنگام استجابت دعا، در آيه 8 ترديد دارد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

مگر حضرت زکريا در آيات 5ـ4 سوره مريم، از خدا درخواست هايي نمي کند، پس چگونه است که هنگام استجابت دعا، در آيه 8 ترديد دارد؟ اگر زکريا   مي دانست که اين اتفاق روي نمي دهد، پس چرا دعا و درخواست از خداوند کرده است؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

در جريان حضرت زکريّا با خداوند، مسئله خواستن و دعا است. در دعا هيچ کس علم و يقين ندارد که دعايش مورد اجابت قرار مي گيرد. هر کس به اين اميد دعا مي کند که شايد مورد لطف الهي قرار گیرد  و خواسته او مورد اجابت شود . با اين وصف، پاسخ اين پرسش اين گونه اشاره مي شود.

حضرت زکريّا  از انبياي الهي بود و در رحمت الهي  ترديد نداشت، حتما قبل از اين نيز دعاي مقبول در نزد خداوند داشته است. امّا اين که بار ديگر   دست به دعا  بر می دارد، ديدن کار خارق العاده اي در حق حضرت مريم  بود. وقتي که اين کار خارق العاده را مي بيند،  و کهولت سنّي خود را ملاحظه می کند؛  به فکر میافتد  که شايد خداوند همچو کار خارق العاده اي را در حق من نیز انجام دهد. آن گاه بود که از خداوند طلب فرزند کرد. خداوند دعاي او را مستجاب نموده و بشارت فرزندي به نام يحيي به او داد.

در جريان دعاي حضرت زکريا نکته قابل توجه و سئوال بر انگيز آن است که حضرت زکريّا با اين که اعتراف به پيري خود و نازائي همسرش می کند،  با اين حال خدا را تواناي بر استجابت دعايش ديده و دعا میکند؛ پس چرا بعد از بشارت، از روي تعجب پرسيد: مگر ممکن است مرد پيري  از زن نازائي فرزند دار بشود؟ در پاسخ بايد گفت: آنچه که از آن به به عنوان ترديد يادشده، در حقيقت ترديدي از طرف حضرت زکريّا   نيست ، بلکه تعجبی بوده است که او را به سئوال استفهامي وادار مي کند؛  از خداوند پرسيد که چگونه و به چه شيوه اي چنین چیزی ممکن است؟

علامه طباطبايي(ره) در  توجیه اين تعجب مي فرمايد: تعجب، خاصيّت بشر است و اين تعجب با ايمان داشتن به قدرت خدا منافات ندارد. و در حقيقت استفسار از خصوصيات آن است که چگونه صورت مي گيرد، نه اين که انکار بکند. بنابراين، براي هر کسي ناگهاني و بدون اطلاع قبلي بشارتي بدهند که به خاطر وجود موانع و نبود وسايل و اسباب، کاري براي او صورت گيرد، اضطرابي به او دست مي دهد و متعجب مي شود. براي اين که اضطراب خويش را آرامش دهد، شروع مي کند به سئوال کردن از خصوصيات آن کاري که براي او صورت مي گيرد، گر چه يقين به آن بشارت داشته باشد. با اين حال، علم و ايمان جلوی خطورهاي قلبي را نمي گيرد، همچنان که نظير آن در تفسير آيه شريفه اي که در جريان حضرت ابراهيم  آمده: پروردگارا، نشان ده به من که چگونه مردگان را زنده مي کني، خداوند فرمود: آيا بر زنده شدن مردگان ايمان نداري فرمود: چرا، ايمان دارم ليکن براي اين که اطمينان قلبي به آن پيدا کنم».[1]

در اين مورد نيز ، حضرت زکريّا با تعجب نسبت به وضع کهولت و پيري خود و نازاني همسرش، پس از بشارت خداوند، سئوال استفهامي جهت اطمينان قلبي و رفع اضطراب خويش از خداوند  مي کند، وخداوند سبحان جهت اطمينان و آرامش او مي فرمايد: «همان گونه، باز فرمود: اين کار براي ما آسان تر از آن است که تو را خلق کردم، در حالي که هيچ نبودي».[2] اين آيه مبارکه پاسخي است از استفهام حضرت زکريّا و استفساري که به خاطر آرامش خاطر او بود. و خداوند به وسيله اين آيه، استعجاب او را بر طرف کرده و به آن حضرت مي فهماند که هيچ مرادي از اراده او تخلّف نمي پذيرد و امر او چنين است، هر گاه بگويد: «باش مي باشد».[3] پس خلق  فرزند از پدري پير و زني نازا براي او آسان تر است از اين که اسباب و وسايل را براي آفرینش آن چیزی که هيچ است فراهم نمايد. بنابراين،  زکريّا در اين مورد به شيوه حضرت ابراهيم رفتار کرده است تا اطمينان بيشتر پيدا کند و علمش  تبديل به يقين گردد. چنان که حضرت ابراهيم مؤمن به معاد بودولی تقاضاي رؤيت عملي معاد و زنده شدن مردگان را کرد، خداوند هم آن گونه  دستور داد...[4] حضرت زکريا  هم براي اطمينان قلبي از خداوند آيت و نشانه خواست، نه اين که در وعده الهي شک کند.

 نتيجه : هيچ کسي در ابتداي دعا و خواستن از خداوند، يقين به اجابت ندارد.

در ثاني حضرت زکريّا  نيز در اجابت دعا، با نظر ترديد نگاه نکرد، بلکه نظر به وضع حال خود و همسرش، تعجب کرد؛ لذا وضع حالش را با خدا بيان کرد، خداوند در پاسخ فرمود: خداوند قادر مطلق است و از نيست اگر به وجود بياورد، اسباب و علل را نيز براي موجود بي اسباب فراهم مي کند. و آيت خواستن هم براي اطمينان بود، نه به ديده ترديد.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ سيره پيامبران در قرآن (تفسير موضوعي) ج6، جوادي آملي.

2ـ قصص الانبياء، مصطفي زماني.

3ـ داستان هاي قرآن در تفسير نمونه، دفتر نشر مدرسه امير المؤمنين.

 


[1]. بقره / 26.

[2]. مريم / 9.

[3]. ياسين / 82.

[4]. مکارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، تهران، انتشارات دارالکتب اسلاميه، 1387ش، ج13، ص30.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
9 امرداد 01
بازدید
۱۰۵
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.