دليل اينکه خداوند 124000 پيامبر فرستاده نه زياد و نه کم، چيست؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

دليل اينکه خداوند 124000 پيامبر فرستاده نه زياد و نه کم، چيست؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

پيش از بيان مطلب به دو نکته اشاره مي شود: يکي اينکه، حذف خلقت انسان ها رسيدن به کمال و سعادت است. رسيدن به سعادت و کمال نيازمند هدايت است. انسان براي هدايت و سعادت خود نياز به پيام الهي دارد و بر خداوند لازم است که پيام خويش را از طريق پيامبرانشان به گوش انسان ها برساند. پيام رسان در واقع وسيله اي براي رساندن آن پيام است. بر اساس حکمت الهي، هر تعداد که نياز بوده و اقتضا مي کرده خداوند آن ها را فرستاده است؛ لذا اين نياز به 124000 پيامبر برآورده شده است. امّا در جهت حفظ اين پيام الهي، خداوند ولايت و امامت را در جهت استمرار اين شريعت و پيام خويش قرار داده است که به نمونه اي از آن در اين پاسخ اشاره مي گردد. و ديگر اينکه ، رواياتي که حکايت از 124000 پيامبر دارد، در منابع ذيل نقل شده است.[1]

فلسفه نبوت:

فلسفه نبوت يکي از دلايل و انگيزه هايي است که انسان و جامعه بشري به اهميّت رسالت و ضرورت آن آگاه شده و آن را يک نياز و ضرورت بداند. هر انساني اگر توجه به اهداف و فوايد نبوت داشته باشد، آنگاه به اين حقيقت نيز پي خواهد برد که چرا خداوند اين تعداد پيامبر را فرستاده و کمتر يا بيشتر آن را نفرستاده است.

به اين ترتيب بايد گفت که انبياي الهي بزرگترين معلمان و مربيّان انسان و جامعه هستند. امام رضا نيز درباره اهداف و علت فرستادن انبيا مي فرمايد: «چاره اي نبود جز اينکه فرستاده خداوند بين او و مردم واسطه باشد و امر و نهي و آداب او را به آنان منتقل سازد و آنان را بر اسباب سود و زيان خود آگاه سازد».[2]

جدايي ناپذيري بشريت و نبوت

بنا به آنچه که از ضرورت بعثت انبيا اشاره شد، انسان در جهت تکامل و سعادت اجتماعي و معنوي ناگزير از پيامبر است. و خداوند هيچ کسي را، چه در دنيا و چه در آخرت، گرفتار عذاب نمي کند، مگر اينکه حجت را به او تمام کرده باشد: «ليهلک من هلک عن بيّنه[3]» خداوند هر کسي را هلاک کند، پس با ارائه دليل و بيّنه هلاک مي کند. و يا اينکه: «ما کان ربّک مهلک القري حتي يبعث في امّها رسولاً ...[4]» خداوند هيچ قريه اي را هلاک نکرده، مگر اينکه در مرکز آن پيامبري را مبعوث کرده است.

با اين قاعده، خداوند هيچ امت و حتي هيچ قريه اي را بدون پيامبر و راهنما نگذاشته است: «إن من امهٍ الّا خلا فيها نذير[5]» امتي نبوده است که خداوند در آن انذار کننده را نفرستاده باشد؛ «و لو شئنا لبعثنا في کل قريه نذيرا[6]»؛ «و اهلکنا من قريه الّا لها منذرون[7]» اگر خواسته باشم براي هر قريه انذارکننده مبعوث مي کنم. و باز فرموده است. ما هيچ قريه اي را هلاک نکرديم مگر اينکه انذارکنندگاني را فرستاده ايم.

بنابراين، وقتي خداوند هيچ امت و حتي قريه اي را بدون پيامبر نگذارد، معلوم است که لازمه بشريت، رسالت و نبوت است. زماني که سلسله رسالت و نبوت به حضرت خاتم  رسيد، آن حضرت فرمود: «فأنا موضع اللّبنه ختم بي الانبياء»[8] من جاي خشتي در ساختمان انبيايم که خالي بود، با آمدن من، ديگر ساختمان انبياء کامل شد و نبوت ختم شد و پايان يافت. از اين جهت بود که تعداد انبياي الهي در 124000 پيامبر پايان يافت.

امّا اينکه چرا خداوند کمتر از 124000 پيامبر نفرستاده است. بنا به آنچه که درباره ضرورت انبياء و فوايد آن اشاره شد، پاسخ آن نيز روشن مي شود. چون لازمة جامعه بشري هدايت و دعوت به سوي خداوند و کمال است. قبل از پيامبر خاتم در هر دوره اي از زندگي بشري نياز به پيامبر بوده چنانکه اميرمؤمنان  مي فرمايد: «خداوند رسولانش را در ميان مردم پي در پي فرستاد، تا فطرت هاي فراموش شده و گنجينه هاي عقول را برايشان آشکار سازند.»[9] در هر دوره و زماني، نياز به پيامبر بوده، اگر کمتر از آن را مي فرستاد، ممکن بوده قومي و طايفه اي از رسالت محروم بماند. لذا بود که اين تعداد را لازم ديده و کمتر از آن جامعه اي ممکن بود محروم از رسالت شود که اين کار خلاف حکمت الهي است. و هم چنين، جامعه و يا قومي اگر پيامبر فرستاده نشد، حجت خدا بر آن تمام نمي شد.لذا کمتر ازآن نقص در حکمت الهي مي شد.

در نتيجه: هدف از بعثت انبيا هدايت و سعادت انسان ها است. اگر کمتر از آن بود، نقص حکمت مي شد. امّا بيشتر از آن نشده براي اينکه خداوند پيامبري را مبعوث کرد که رسالت او جهاني و جاودانه است، ونياز جامعه بشري تامين مي گردد. از طرف ديگر، براي حفظ شريعت، امامت و ولايت قرار داده است.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ وحي و نبوت، عبدالله جوادي آملي.

2ـ خاتميت از ديدگاه عقل و نقل، آيت الله جعفر سبحاني.

3ـ آموزش کلام اسلامي، سعيد مهر.

عظيمي 1030

 


[1]. شيخ صدوق، من لايحضر الفقيه، قم، جامعه مدرسين، ج2، ص48 و ج4، ص180؛ الفقيه، ج2، ص48، ح5407: پيامبر اکرم(ص): «خداوند صدو بيست و چهار هزار پيامبر فرستاده که افضل و برترين و بزگترين آنها از حيث مقام من هستم و هر پيامبر وصي داشته است. وصي من علي بن ابيطالب است که از همه اوصياء افضل است»؛ مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، بيروت، دارالکتب، ج11، ص30؛ شيخ مفيد، اختصاص، قم، جامعه مدرسين، ص264؛ کتاب اعلام الدين ديلمي، قم، جامعه مدرسين؛ کتاب امالي شيخ صدوق، تهران، اسلاميه، ص236؛ صفار قمي، بصائر الدرجات، قم، کتابخانه مرعشي نجفي، ص121.

[2]. مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، بيروت، دارالتعارف، 1415ق، ج11، ص40.

[3]. انفال / 42.

[4]. قصص / 52.

[5]. فاطر / 24.

[6]. فرقان / 51.

[7]. شعرا / 208.

[8]. حويزي، تفسير نورالثقلين، قم، مؤسسه اسماعيليان، 1415ق، ج4، ص284.

[9]. نهج البلاغه، خطبه 1.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
9 امرداد 01
بازدید
۹۸
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.