اگر کسي بياید که تمام اهدافش شبيه امام زمان است ولي اسمش مهدي و تبارش عرب نيست آیا ممکن است تصور شود که موعود و منجي بشريت همين فرد است نه کسي که ما منتظر او هستیم؟
اگر کسي بياید که تمام اهدافش شبيه امام زمان است ولي اسمش مهدي و تبارش عرب نيست آیا ممکن است تصور شود که موعود و منجي بشريت همين فرد است نه کسي که ما منتظر او هستیم؟
پرسش
پاسخ
هر يک از افراد و اشخاص در عين حال که در بعضي اوصاف ذاتي يا عرضي يا اعتباري با افراد ديگر وجه اجتماع و اشتراک دارند داراي اوصاف و مشخصاتي نيز مي باشند که با آن اوصاف، از ديگران ممتاز و مشخص مي شوند و اين مسأله مميزات و مشخصات يکي از بزرگترين حکمت هاي عالم آفرينش و از پايه هاي عمده بقاي نظام جهان است. بديهي است که مشخصات يک فرد بسيار و بلکه شايد قابل شمردن نباشد ولي در مقام شناختن يک نوع يا يک فرد بايد طوري مشخصات او گفته شود که با توجه به آن مشخصات آن فرد با فرد ديگر اشتباه نشود. مثلا در خصوصيات اندام، بايد شکل، شمايل، قيافه، رنگ چهره، نشانه هاي مو، ابرو و قد و قامت و در مشخصات نسبي و فاميلي، اسم پدر و مادر و اجداد و جدّات و در مشخصات عملي، اقدامات اصلاحي، جنگ ها، غزوات، معاهدات، کار و پيشه، مقامات، مواقف تاريخي، سلوک و وضع معاشرت و در مشخصات علمي، روش فکري، ايمان، عقيده، نظرات اجتماعي و سياسي و آراي ديگر و در اوصاف اخلاقي، چگونگي صفات و خلق و خوي او از قبيل شجاعت، سخاوت، عفو و گذشت، تواضع و فروتني، شکيبايي، عدل و ساير اوصاف و محامد اخلاقي و يا اضداد آن ها ذکر شود. هر چه اين مشخصات روشن تر بيان شود فردي که مقصود شناساندن اوست، بهتر شناخته مي شود. راجع به حضرت مهدي ـ عليه السلام ـ و اوصاف آن بزرگوار بايد بدانيم که شناختن مشخصات آن حضرت از دو جهت اهميت به خصوص دارد:
يکي از نظر تکليف، زيرا شناختن امام شرعا و عقلا واجب است و به حکم حديث معروف «من مات و لم يعرف امام زمانه مات ميتة الجاهليه؛ هر کس بميرد و امام زمان خودش را نشناخته باشد، به مرگ جاهليت مرده است».[1]
و ديگر از جهت شناختن دروغ و باطل بودن دعاوي کساني که به دروغ ادعاي مهدويّت مي کنند، زيرا با ملاحظه اين مشخصات، کذب و بطلان دعواي اين افراد روشن و واضح مي شود چون فاقد اين صفات و خصائص بوده اند. صفات و مشخصات حضرت مهدي ـ عليه السلام ـ که در احاديث و روايات ذکر شده، مشخصاتي است که هر کس آن مشخصات را در نظر بگيرد هرگز آن حضرت را با افراد ديگر اشتباه نخواهد کرد و اگر ديده مي شود، پاره اي فريب خورده و دعواي مهدويّت را از برخي افراد شيّاد پذيرفته اند، به دليل غفلت يا بي اطلاعي از اين مشخصات و خصائص بوده و يا آنکه بعضي مشخصات را که تمام مشخص نبوده و وصف عام آن حضرت و ديگران بوده، تمام مشخص شمرده و صاحبان وصف عام را با صاحب وصف خاص اشتباه کرده اند. بسياري هم دانسته و عمدا اين دعوا را براي يک سلسله اغراض مادّي و سياسي و حبّ جاه و رياست، به ظاهر پذيرفته و ترويج مي نمايند وگرنه خصوصيات و اوصافي که براي آن حضرت بيان شده مشخصاتي است که جز بر آن شخص خاص و موصوف به آن صفات خاص (يعني امام دوازدهم، يگانه فرزند امام حسن عسکري ـ عليهما السلام ـ بر احدي از کساني که ادعاي مهدويت کرده اند قابل انطباق نيست و بطلان دعاوي آنها با توجه به اين نشانه ها و علامات مانند آفتاب آشکار و هويداست. علماء و دانشمندان متتبع و محيط به احاديث که وثاقت آن ها مورد اعتماد و تأييد علم رجال است، در کتاب هاي معتبر و مستند به نحو کافي و وافي اين مشخصات را تعيين و توضيح داده اند. مثلا: 1. مهدي ـ عليه السلام ـ از خاندان و ذريه پيغمبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ است؛ 2. همنام و هم کنيه پيغمبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و شبيه ترين مردم به آن حضرت مي باشد؛ 3. از فرزندان امير المومنين است؛ 4. از فرزندان حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ است و... ؛ 5. طويل العمر است؛ 6. داراي دو غيبت است؛ 7. زمين را پر از عدل و داد مي کند بعد از آنکه پر از ظلم و جور شده باشد؛ 8. مرور روزگار او را پير نساخته و به سيماي جوانان باشد؛ 9. هنگام ظهورش، منادي آسماني به نام او و نام پدرش ندا کند که همه آن را بشنوند و ظهور آن حضرت را اعلام کند؛ 10. از قريش است.
بيش از اين موارد و به تفصيل از اوصاف آن حضرت ـ عليه السلام ـ در کتاب هاي مبسوط و مفصل موجود مي باشد، که براي اطلاع بيشتر به آنها رجوع شود .[2]
و هم چنين در روايات از ارايه معجزات و استفاده از اين شيوه، يکي از روش هايي است که امام مهدي ـ عليه السلام ـ با به کار بستن آن، امامت خود را اثبات و بستر مناسبي براي گرايش به آيين اسلام فراهم خواهد کرد. امام صادق ـ عليه السلام ـ در اين باره مي فرمايد: هيچ معجزه اي از معجزات انبياء و اوصيا نيست مگر اينکه به دليل تمام شدن حجت بر دشمنان، خداوند مانند آن را به دست قائم ما ـ عليه السلام ـ ظاهر خواهد کرد.[3]
پس در روايت موارد حتمي و شرايط ويژه اي ذکر شده که بر غير امام مهدي ـ عليه السلام ـ قابل صدق نيست از قبيل: ولادت پنهان، زيست پنهان، و امتحانات دشوار و... و بخاطر چنين ويژگي هايي است که شناخت رهبر آخرين را از اهميت دو چندان برخوردار مي سازد.
از جمله مواردي که در شناخت موعود نبايد از نظر دور داشت، مسئله عصمت و نصب ايشان مي باشد. شيعه با بهره مندي از آموزه هاي آفتاب گون پيشوايان معصوم ـ عليهم السلام ـ بر اين باور است که براي زندگي انسان های روي زمين، ناگزير مي بايست حجتي از طرف خداوند نصب شود و اين حجت پس از پيامبر گرامي اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ منحصر در دوازده پيشوايي است که با گزينش خداوند و گزارش آن آخرين سفير الهي، امامت مردم را به عهده گرفتند.
پس شيعه راه تعيين امام را نص مي داند و براي اثبات نظريه خود به اين دلائل تمسک جسته است.
1. وجوب عصمت در امام و اينکه هيچ کس جز خدا، از آن آگاهي ندارد؛ 2. لزوم افضليت امام در همه امور، حتي در تقرب به درگاه الهي، که راه شناخت آن وحي و نص شرعي است؛ 3. لزوم علم گسترده امام به همه مسائلي که در حوزه رهبري اوست و تشخيص آن توسط افرادي ممکن است که به وسيله وحي از اين ظرفيت علمي برخوردارند؛ 4. سيره پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در اهتمام به سرنوشت امت اسلامي؛ 5. نامشروع بودن روش انتخاب، به دليل عدم اتفاق همه مردم بر امامت يک نفر و عدم دليل عقلي و شرعي بر جواز تصرف در امور همگان براي کسي که از طرف برخي انتخاب شده است؛ 6. امام، خليفه پيامبر است، نه وکيل مردم، پس بايد از طرف پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ تعيين شود.[4]
چنين مواردي بر غير از امام مهدي ـ عليه السلام ـ که توسط پيشوايان معصوم ـ عليهم السلام ـ و پيامبر گرامي اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ که قبلا آن ها را تبيين کردند قابل انطباق نيست و هم چنين مصداق اين موارد را با ذکر نشاني و تمام مشخصات براي ما، معين کرده اند حال آيا کسي غير از امام مهدي ـ عليه السلام ـ لياقت امامت را دارد و آن اهداف بزرگ را به سرانجام خواهد رساند و در سر تا سر جهان مي تواند عدل و عدالت را گسترش دهد. پس احتمال ذکر شده در سئوال قابل اعتنا نبوده، چون گفتيم که منجي و موعود غير از مهدي ـ عليه السلام ـ فرزند رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نبوده و ادعاي مهدويت از طرف هر کس ديگر کذب محض مي باشد.
بنابراين حتما و قطعا موعود و منجي، مهدي ـ عليه السلام ـ بوده و تمام شرايط گفته شده در روايت را دارد و در روايات و احاديث پيشوايان معصوم ـ عليهم السلام ـ آمده که:
همانا منادي، ندا خواهد داد که مهدي به نام آن حضرت و نام پدرش از آل محمد ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ باشد.[5]
سيف بن عميرة مي گويد: سوگند به کسي که جانم در دست اوست با گوشهاي خودم از امام باقر ـ عليه السلام ـ شنيدم که مي فرمود: حتما از آسمان ندا به نام مردي خواهد شد که از فرزندان حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ است.[6]
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ منتخب الأثر، اثر آيت الله صافي گلپايگاني.
2ـ نويد امن و امان، آيت الله صافي گلپايگاني.
3ـ پرسمان مهدويت، خدا مراد سليميان.
4ـ امام مهدي، جمعي از نويسندگان مجله مبلغان.
[1]. اکمال الدين، ج2. ص409.
[2]. نويد امن و امان، آيت الله لطف الله صافي گلپايگاني، چاپ بيستم، ص61.
[3]. منتخب الاثر، آيت الله لطف الله صافي گلپايگاني، چاپ دوم. ص387.
[4]. فصلنامه انتظار، شماره 18، چاپ 1385ش، مبحث مذاهب اسلامي و راه تعيين امام، علي رباني گلپايگاني. ص12.
[5]. النعماني، ص264، ح27، البحار، ج52، ص294.
[6]. منتخب الاثر، آيت الله گلپايگاني، ص167، ف 2، پ1، ح76؛ کافي، ج8، ص209.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 16 امرداد 01
- بازدید
- ۸۸
اگر کسي بياید که تمام اهدافش شبيه امام زمان است ولي اسمش مهدي و تبارش عرب نيست آیا ممکن است تصور شود که موعود و منجي بشريت همين فرد است نه کسي که ما منتظر او هستیم؟
- نشان کردن
پرسش
اگر کسي بياید که تمام اهدافش شبيه امام زمان است ولي اسمش مهدي و تبارش عرب نيست آیا ممکن است تصور شود که موعود و منجي بشريت همين فرد است نه کسي که ما منتظر او هستیم؟
پاسخ
هر يک از افراد و اشخاص در عين حال که در بعضي اوصاف ذاتي يا عرضي يا اعتباري با افراد ديگر وجه اجتماع و اشتراک دارند داراي اوصاف و مشخصاتي نيز مي باشند که با آن اوصاف، از ديگران ممتاز و مشخص مي شوند و اين مسأله مميزات و مشخصات يکي از بزرگترين حکمت هاي عالم آفرينش و از پايه هاي عمده بقاي نظام جهان است. بديهي است که مشخصات يک فرد بسيار و بلکه شايد قابل شمردن نباشد ولي در مقام شناختن يک نوع يا يک فرد بايد طوري مشخصات او گفته شود که با توجه به آن مشخصات آن فرد با فرد ديگر اشتباه نشود. مثلا در خصوصيات اندام، بايد شکل، شمايل، قيافه، رنگ چهره، نشانه هاي مو، ابرو و قد و قامت و در مشخصات نسبي و فاميلي، اسم پدر و مادر و اجداد و جدّات و در مشخصات عملي، اقدامات اصلاحي، جنگ ها، غزوات، معاهدات، کار و پيشه، مقامات، مواقف تاريخي، سلوک و وضع معاشرت و در مشخصات علمي، روش فکري، ايمان، عقيده، نظرات اجتماعي و سياسي و آراي ديگر و در اوصاف اخلاقي، چگونگي صفات و خلق و خوي او از قبيل شجاعت، سخاوت، عفو و گذشت، تواضع و فروتني، شکيبايي، عدل و ساير اوصاف و محامد اخلاقي و يا اضداد آن ها ذکر شود. هر چه اين مشخصات روشن تر بيان شود فردي که مقصود شناساندن اوست، بهتر شناخته مي شود. راجع به حضرت مهدي ـ عليه السلام ـ و اوصاف آن بزرگوار بايد بدانيم که شناختن مشخصات آن حضرت از دو جهت اهميت به خصوص دارد:
يکي از نظر تکليف، زيرا شناختن امام شرعا و عقلا واجب است و به حکم حديث معروف «من مات و لم يعرف امام زمانه مات ميتة الجاهليه؛ هر کس بميرد و امام زمان خودش را نشناخته باشد، به مرگ جاهليت مرده است».[1]
و ديگر از جهت شناختن دروغ و باطل بودن دعاوي کساني که به دروغ ادعاي مهدويّت مي کنند، زيرا با ملاحظه اين مشخصات، کذب و بطلان دعواي اين افراد روشن و واضح مي شود چون فاقد اين صفات و خصائص بوده اند. صفات و مشخصات حضرت مهدي ـ عليه السلام ـ که در احاديث و روايات ذکر شده، مشخصاتي است که هر کس آن مشخصات را در نظر بگيرد هرگز آن حضرت را با افراد ديگر اشتباه نخواهد کرد و اگر ديده مي شود، پاره اي فريب خورده و دعواي مهدويّت را از برخي افراد شيّاد پذيرفته اند، به دليل غفلت يا بي اطلاعي از اين مشخصات و خصائص بوده و يا آنکه بعضي مشخصات را که تمام مشخص نبوده و وصف عام آن حضرت و ديگران بوده، تمام مشخص شمرده و صاحبان وصف عام را با صاحب وصف خاص اشتباه کرده اند. بسياري هم دانسته و عمدا اين دعوا را براي يک سلسله اغراض مادّي و سياسي و حبّ جاه و رياست، به ظاهر پذيرفته و ترويج مي نمايند وگرنه خصوصيات و اوصافي که براي آن حضرت بيان شده مشخصاتي است که جز بر آن شخص خاص و موصوف به آن صفات خاص (يعني امام دوازدهم، يگانه فرزند امام حسن عسکري ـ عليهما السلام ـ بر احدي از کساني که ادعاي مهدويت کرده اند قابل انطباق نيست و بطلان دعاوي آنها با توجه به اين نشانه ها و علامات مانند آفتاب آشکار و هويداست. علماء و دانشمندان متتبع و محيط به احاديث که وثاقت آن ها مورد اعتماد و تأييد علم رجال است، در کتاب هاي معتبر و مستند به نحو کافي و وافي اين مشخصات را تعيين و توضيح داده اند. مثلا: 1. مهدي ـ عليه السلام ـ از خاندان و ذريه پيغمبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ است؛ 2. همنام و هم کنيه پيغمبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و شبيه ترين مردم به آن حضرت مي باشد؛ 3. از فرزندان امير المومنين است؛ 4. از فرزندان حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ است و... ؛ 5. طويل العمر است؛ 6. داراي دو غيبت است؛ 7. زمين را پر از عدل و داد مي کند بعد از آنکه پر از ظلم و جور شده باشد؛ 8. مرور روزگار او را پير نساخته و به سيماي جوانان باشد؛ 9. هنگام ظهورش، منادي آسماني به نام او و نام پدرش ندا کند که همه آن را بشنوند و ظهور آن حضرت را اعلام کند؛ 10. از قريش است.
بيش از اين موارد و به تفصيل از اوصاف آن حضرت ـ عليه السلام ـ در کتاب هاي مبسوط و مفصل موجود مي باشد، که براي اطلاع بيشتر به آنها رجوع شود .[2]
و هم چنين در روايات از ارايه معجزات و استفاده از اين شيوه، يکي از روش هايي است که امام مهدي ـ عليه السلام ـ با به کار بستن آن، امامت خود را اثبات و بستر مناسبي براي گرايش به آيين اسلام فراهم خواهد کرد. امام صادق ـ عليه السلام ـ در اين باره مي فرمايد: هيچ معجزه اي از معجزات انبياء و اوصيا نيست مگر اينکه به دليل تمام شدن حجت بر دشمنان، خداوند مانند آن را به دست قائم ما ـ عليه السلام ـ ظاهر خواهد کرد.[3]
پس در روايت موارد حتمي و شرايط ويژه اي ذکر شده که بر غير امام مهدي ـ عليه السلام ـ قابل صدق نيست از قبيل: ولادت پنهان، زيست پنهان، و امتحانات دشوار و... و بخاطر چنين ويژگي هايي است که شناخت رهبر آخرين را از اهميت دو چندان برخوردار مي سازد.
از جمله مواردي که در شناخت موعود نبايد از نظر دور داشت، مسئله عصمت و نصب ايشان مي باشد. شيعه با بهره مندي از آموزه هاي آفتاب گون پيشوايان معصوم ـ عليهم السلام ـ بر اين باور است که براي زندگي انسان های روي زمين، ناگزير مي بايست حجتي از طرف خداوند نصب شود و اين حجت پس از پيامبر گرامي اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ منحصر در دوازده پيشوايي است که با گزينش خداوند و گزارش آن آخرين سفير الهي، امامت مردم را به عهده گرفتند.
پس شيعه راه تعيين امام را نص مي داند و براي اثبات نظريه خود به اين دلائل تمسک جسته است.
1. وجوب عصمت در امام و اينکه هيچ کس جز خدا، از آن آگاهي ندارد؛ 2. لزوم افضليت امام در همه امور، حتي در تقرب به درگاه الهي، که راه شناخت آن وحي و نص شرعي است؛ 3. لزوم علم گسترده امام به همه مسائلي که در حوزه رهبري اوست و تشخيص آن توسط افرادي ممکن است که به وسيله وحي از اين ظرفيت علمي برخوردارند؛ 4. سيره پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در اهتمام به سرنوشت امت اسلامي؛ 5. نامشروع بودن روش انتخاب، به دليل عدم اتفاق همه مردم بر امامت يک نفر و عدم دليل عقلي و شرعي بر جواز تصرف در امور همگان براي کسي که از طرف برخي انتخاب شده است؛ 6. امام، خليفه پيامبر است، نه وکيل مردم، پس بايد از طرف پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ تعيين شود.[4]
چنين مواردي بر غير از امام مهدي ـ عليه السلام ـ که توسط پيشوايان معصوم ـ عليهم السلام ـ و پيامبر گرامي اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ که قبلا آن ها را تبيين کردند قابل انطباق نيست و هم چنين مصداق اين موارد را با ذکر نشاني و تمام مشخصات براي ما، معين کرده اند حال آيا کسي غير از امام مهدي ـ عليه السلام ـ لياقت امامت را دارد و آن اهداف بزرگ را به سرانجام خواهد رساند و در سر تا سر جهان مي تواند عدل و عدالت را گسترش دهد. پس احتمال ذکر شده در سئوال قابل اعتنا نبوده، چون گفتيم که منجي و موعود غير از مهدي ـ عليه السلام ـ فرزند رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نبوده و ادعاي مهدويت از طرف هر کس ديگر کذب محض مي باشد.
بنابراين حتما و قطعا موعود و منجي، مهدي ـ عليه السلام ـ بوده و تمام شرايط گفته شده در روايت را دارد و در روايات و احاديث پيشوايان معصوم ـ عليهم السلام ـ آمده که:
همانا منادي، ندا خواهد داد که مهدي به نام آن حضرت و نام پدرش از آل محمد ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ باشد.[5]
سيف بن عميرة مي گويد: سوگند به کسي که جانم در دست اوست با گوشهاي خودم از امام باقر ـ عليه السلام ـ شنيدم که مي فرمود: حتما از آسمان ندا به نام مردي خواهد شد که از فرزندان حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ است.[6]
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ منتخب الأثر، اثر آيت الله صافي گلپايگاني.
2ـ نويد امن و امان، آيت الله صافي گلپايگاني.
3ـ پرسمان مهدويت، خدا مراد سليميان.
4ـ امام مهدي، جمعي از نويسندگان مجله مبلغان.
[1]. اکمال الدين، ج2. ص409.
[2]. نويد امن و امان، آيت الله لطف الله صافي گلپايگاني، چاپ بيستم، ص61.
[3]. منتخب الاثر، آيت الله لطف الله صافي گلپايگاني، چاپ دوم. ص387.
[4]. فصلنامه انتظار، شماره 18، چاپ 1385ش، مبحث مذاهب اسلامي و راه تعيين امام، علي رباني گلپايگاني. ص12.
[5]. النعماني، ص264، ح27، البحار، ج52، ص294.
[6]. منتخب الاثر، آيت الله گلپايگاني، ص167، ف 2، پ1، ح76؛ کافي، ج8، ص209.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 16 امرداد 01
- بازدید
- ۸۸
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.