آيا سؤال و جواب قبر بدون استدلال است؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آيا سؤال و جواب قبر بدون استدلال است، مثلا گفته شود پيامبر ما حضرت رسول است کفايت مي کند يا دليل مي خواهند که چگونه به اين نتيجه رسيده ايد؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

از جمله چيزهايي که جزء باورها و اعتقادات مذهب شيعه و حتي مذاهب و فرقه هاي ديگر است سؤال نکير و منکر در قبر» است، امّا در مورد آيات و رواياتي که نشان مي دهد در قبر سؤال و جواب از انسان مي شود تنها اصل سؤال و جواب و نوع سؤال ها و جواب به طور کلي مشخص شده و اين که انسان در جواب به طور تفصيلي و استدلالی بايد جواب دهد، بيان صريحي در اين زمينه وارد نشده است. در آيات به طور مثال خداوند مي فرمايند:

«...وَلَتُسْأَلُنَّ عَمَّا کنتُمْ تَعْمَلُونَ[1]»؛ سوگند به خدا که حقا شما از آنچه عمل کرده ايد سؤال خواهيد شد».

«...وَکانَ عَهْدُ اللَّهِ مَسْؤُولًا[2]»؛ و عهد خدا مورد سؤال و بازپرسي قرار مي گيرد».

و رواياتي مثل اين که از حضرت علي ـ عليه السلام ـ روايت شده است که فرمودند: آنگاه که انسان را در قبر مي گذارند دو فرشته به نام نکير و منکر نزد او مي آيند و اولين سؤال آنان درباره پروردگار او است، آنگاه از پيامبر او، پس از کسي که ولايت او را پذيرفته است، پس اگر پاسخ صحيح گويند نجات مي يابد و إلا عذاب مي شود.[3]

و روايت ديگر:امام صادق ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «دو فرشته نکير و منکر نزد ميت در هنگامي که دفن مي شوند مي آيند... پس از ميت مي پرسند، پروردگار توکيست؟ دين تو چيست؟ اگر او مؤمن باشد، مي گويد: الله پروردگار من است و اسلام دين من و از پيامبر مي پرسند و جواب مي دهد، شهادت مي دهم که او پيامبر خداست... آنگاه دري به سوي بهشت باز مي کنند و او جايگاهش را مي بيند. و اگر کافر باشد مي گويد نمي دانم... آنگاه در قبر 99 مار بزرگ را مسلط مي سازند.[4]

پس در آيات، اصل سؤال و جواب ذکر شده و در روايات هم تنها اشاره به نوع سؤال و جواب و اين که در جواب بايد عقيده کلي را ذکر کرد ديده نمي شود و هيچ اشاره اي نشده است و روايات ديگر هم همچون اين دو روايت مي باشد و تا همين حد بحث را مطرح کرده اند و اگر احتياج به استدلال و تفصيل بود اهل بيت در روايات ذکر مي کردند.

امّا اقوال علما: علامه طباطبايي مي فرمايد: سؤال و جواب در قبر به صورت مختصر است يعني تا روح مهيا مي شود از او سؤال مي شود، بعد دري از بهشت به روي او باز مي شود «يأتيه روحها و ريحانها» و يا دري از جهنم به رويش گشوده مي شود «يأتيه نارها و لهبها».[5]

علامه رفيعي قزويني مي فرمايد: در جواب سؤال «من ربّک» تنها بايد خداي واحد و خدايي که عظمت کبريايي اش تمام عالم هستي را فرا گرفته است را بگويي نه خداي پدر و مادر و يا اين که تنها بگويي خدايي که در آسمان هاست.[6] يعني تنها همان خداي يکتا و واحدي که معبود واقعي است را بايد بگويي و ديگر استدلال نيازي نيست.

و استاد شجاعي مي فرمايد: فرشته ها طوري از انسان سؤال مي کنند که مجال سستي در تحقق و اعتماد به پايه هاي سست را از دست مي دهند و در مقام سؤال آنچه که در باطن انسان و در سرّ وجود او و در اعماق دل و جان او هست بيرون مي کشند و در جواب سؤالات همان را که در واقع هست مي شنوند و مي يابند.[7] و با توجه به اين مطلب مشخص مي شود فرشته ها به استدلال احتياجي ندارند چرا که فرشته ها جواب کافي و کامل را با همين مي گيرند.

خلاصه:

اين که سؤال و جواب در قبر با توجه به روايات و اقوال علما احتياجي به اين که شما استدلالي بياوريد که من اين گونه فهميدم که خدا يکي است و پيامبر محمد ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ را اين گونه شناختم، نيست؛ زیرا فرشته ها طوري سؤال را مطرح مي کنند، آنچه در درون و سر وجود داريد را مي گوييد و جواب صحيح با همان جواب مختصر مشخص مي شود. البته بايد جواب مختصر هم صحيح باشد يعني خدايي که يکتاست و عالم در اختيار اوست و پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ است که از طرف خدا آمده و امام، حضرت علي ـ عليه السلام ـ وصي و جانشين پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ است و...

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ معاد، علامه سيد ابوالحسن رفيعي قزويني.

2ـ معاد يا بازگشت به خدا، آيت الله محمد شجائي.

 


[1]. نحل / 93.

[2]. احزاب / 15.

[3]. مجلسي، محمد باقر، بحارالأنوار، بيروت، موسسه الوفاء، 1404ق، ج6، ص223، ح46.

[4]. کليني، محمد بن يعقوب، اصول کافي، تهران، دارالکتب اسلاميه، 1365ش، ج2، ص236.

[5]. رخشاد، محمد حسين، در محضر علامه طباطبايي، ص157، به نقل از: مجلسي، محمد باقر، بحارالانوار، قم، انتشارات نهاوندي، چاپ سوم، 1384ش، ج6، ص198، روايت 51 و ص263، روايت 107.

[6]. رفيعي قزويني، سيد ابوالحسن، معاد، قم، انتشارات طه، چاپ اول، 1380ش، ص98.

[7]. شجاعي، محمد، معاد يا بازگشت به خدا، انتشارات موسسه فرهنگي دانش و انديشه معاصر، ص293 و 291.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
17 امرداد 01
بازدید
۵۷
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.