آيا با مرگ احساس و علاقه انسان نسبت به انسان‌های مورد علاقه اش مثل علاقه به همسر از بين مي رود؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آيا با مرگ احساس و علاقه انسان نسبت به انسان‌های مورد علاقه اش مثل علاقه به همسر از بين مي رود؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

مقدمه

مرگ در واقع جدايي روح انسان از تن و جسم انسان است و يک مسئله حتمي است و راه فراري از آن نيست و قرآن کريم در اين باره مي فرمايند: «قُلْ إِنَّ الْمَوْتَ الَّذِي تَفِرُّونَ مِنْهُ فَإِنَّهُ مُلَاقِيکمْ... [1]». همانا از مرگي که فرار مي کنيد شما را بر خواهد گرفت و ملاقات خواهد کرد. و پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرموده اند: خود را براي مرگ آماده کنيد قبل از آن که به سراغ شما بيايد.[2] پس آنچه که مسلّم است اين که مرگ روزي به سراغ انسان خواهد آمد و در آن شکّي نيست.

خداوند سبحان در قرآن کريم در مورد زن و مرد و محبت و علاقه ميان شان مي فرمايد: «وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکم مِّنْ أَنفُسِکمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْکنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَکم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِک لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَکرُونَ[3]»؛ يعني خداوند سبحان در دنيا براي هر کس همسري قرار داد تا به واسطه آن آرامش پيدا کرده و هم چنين بين آنها دوستي و انس و الفت برقرار کرد.

حال آيا علاقه و انس و الفت مرد و زن مربوط  اين دنيا است  یا در جهان دیگر نیز ادامه دارد؟

تردیدی نیست وقتي کسي از دنيا مي رود ما انسان ها علاقه مان به او تا پايان عمرمان قطع نمي شود و نشانه آن  این است که بر سر مزار او مي رويم، هر گاه به ياد او مي افتيم برايش فاتحه اي مي خوانيم و يا اين که حتّي از دلتنگي در فراق و جدايي او گريه مي کنيم و یا بعد از گذشت سال ها براي او خيرات مي دهيم و در هر مجلسي از او ياد مي کنيم، بنابر این معلوم مي شود از اين طرف علاقه قطع نشده و در اين دنيا نسبت به کساني که مرده اند همچنان علاقه موجود است. اما آيا اين علاقه يکطرفه است یا از آن سوی نیز این علاقه وجود دارد؟

شواهدی در روایات وجود دارد که می‌رساند از آن طرف نیز علاقه وجود دارد؟ کسانی که در برزخ زندگی می‌کنند هم چنان علاقه‌مند به افراد خانواده شان هستند؟

الف) امیر المؤمنین (ع)‌ بعد از شهادت حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ مدام اين چنين مي گفت: اي مرگ که مرا ترک نمي کني، بيا مرا راحتم کن تو که همه دوستان مرا بردي و...[4] و هم چنين حضرت صديقه طاهره ـ سلام الله عليها ـ بعد از وفات پدرش مکرّر تمناي مرگ کرده و وقتي بر سر قبر پيغمبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ مي آمد، بعد از گريه و شکايت هاي بسيار، عرض کرد: «خدايا مرگ مرا هر چه زودتر برسان» و عرض مي کرد خدايا از زندگي دنيا سير شدم، خدايا مرا به پدرم ملحق کن...[5] و هم چنين حضرت سيد الشهداء ـ عليه السلام ـ در راه کربلا مي گفت: «شوق من بعد از مرگ براي ديدن گذشتگانم مانند اشتياق ديدن يعقوب براي يوسف است».[6] که مرگ آب حيات است و دوست در پيشم.

وقتي بزرگان دين ما مانند پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و حضرت علي و حضرت زهرا ـ سلام الله عليهما ـ و ديگر از معصومين ـ عليهم السلام ـ وقتي تمناي مرگ مي کنند  به این معناست که مطمئناند که روزي در قيامت به ديدار هم مي رسند و از ملاقات هم لذت مي برند مثلا حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ از فراق پدر گريه مي کردند اين يعني اين که دوست دارند در آن دنيا، بعد از مرگ به ديدار پدرشان برود و همين نشان مي دهد که در آن عالم هم علاقه هست بلکه علاقه در آنجا شديدتر است، چون در آنجا همه چيز خالص است حتي محبت و علاقه. اگر اهل بهشت باشيم به ديدار نزديکان و همسر و فرزندان خود در آنجا نائل خواهيم آمد در قرآن کريم آمده است، مؤمنين به کفار مي خندند در حالي که در قيامت به تخت هايشان تکيه داده اند: «فَالْيَوْمَ الَّذِينَ آمَنُواْ مِنَ الْکفَّارِ يَضْحَکونَ ـ عَلَي الْأَرَائِک يَنظُرُونَ[7]». و هم چنين قرآن مي گويد در قيامت دوستان همديگر را ملاقات مي کنند و از ملاقات هم لذت مي برند و از اين دست آيات فراوان است.

ب) روایات زیارت خانواده توسط اموات

1-  عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ حَفْصِ بْنِ الْبَخْتَرِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَيَزُورُ أَهْلَهُ فَيَرَى مَا يُحِبُّ وَ يُسْتَرُ عَنْهُ مَا يَكْرَهُ وَ إِنَّ الْكَافِرَ لَيَزُورُ أَهْلَهُ فَيَرَى مَا يَكْرَهُ وَ يُسْتَرُ عَنْهُ مَا يُحِبُّ قَالَ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَزُورُ كُلَّ جُمْعَةٍ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَزُورُ عَلَى قَدْرِ عَمَلِهِ؛[8] از امام صادق(ع)‌روایت شده است که فرمود انسان مومن خانواده اش را زیارت می‌کند،‌ هر آن چه را دوست دارد به او نشان داده می‌شود و آن چه را ناخوش دارد از او پنهان داشته می‌شود، کافر خانواده اش را زیارت می‌کند، آن چه ناراحت کننده است به او نشان داده می‌شود و آنچه را دوست دارد از او پنهان می‌شود. نیز فرمود بعضی مؤمنان هر جمعه زیارت می‌کنند و بعضی به قدر عمل شان.

2-  مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَا مِنْ مُؤْمِنٍ وَ لَا كَافِرٍ إِلَّا وَ هُوَ يَأْتِي أَهْلَهُ عِنْدَ زَوَالِ الشَّمْسِ فَإِذَا رَأَى أَهْلَهُ يَعْمَلُونَ بِالصَّالِحَاتِ حَمِدَ اللَّهَ عَلَى ذَلِكَ وَ إِذَا رَأَى الْكَافِرُ أَهْلَهُ يَعْمَلُونَ بِالصَّالِحَاتِ كَانَتْ عَلَيْهِ حَسْرَةً؛[9] در روایتی امام صادق(ع) فرمود: هیچ مومن و کافری نیست، مگر این که هنگام زوال آفتاب میان خانواده اش می‌آید، اگر خانواده اش را ببیند که مشغول انجام عمل صالح اند،‌ خدا را بر آن شکر می‌کند و کافر وقتی ببیند خانواده اش مشغول عمل صالح است، حسرت می‌خورد.

3-  عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ الْأَوَّلِ ع قَالَ سَأَلْتُهُ عَنِ الْمَيِّتِ يَزُورُ أَهْلَهُ قَالَ نَعَمْ فَقُلْتُ فِي كَمْ يَزُورُ قَالَ فِي الْجُمْعَةِ وَ فِي الشَّهْرِ وَ فِي السَّنَةِ عَلَى قَدْرِ مَنْزِلَتِهِ فَقُلْتُ فِي أَيِّ صُورَةٍ يَأْتِيهِمْ قَالَ فِي صُورَةِ طَائِرٍ لَطِيفٍ يَسْقُطُ عَلَى جُدُرِهِمْ وَ يُشْرِفُ عَلَيْهِمْ فَإِنْ رَآهُمْ بِخَيْرٍ فَرِحَ وَ إِنْ رَآهُمْ بِشَرٍّ وَ حَاجَةٍ حَزِنَ وَ اغْتَمَّ؛[10] از امم کاظم (ع) سوال شد:‌ آیا میت خانواده اش را زیارت می‌کند؟ فرمود: بله. سوال شد چه مقدار؟ فرمود:‌در جمعه،‌ در ماه و در سال به مقدار منزلت و جایگاهی که دارد. سوال شد به چه صورتی می‌آید؟ فرمود: به صورت پرنده لطیف که بر دیوارهای آنان می‌نشیند و بر آن‌ها اشراف دارد، اگر آنان را در امور خیر دید، خوشحال می‌شود واگر در امور بد دید، ناراحت و غمگین می‌شود.

عَنْهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي الْحَسَنِ الْأَوَّلِ ع يَزُورُ الْمُؤْمِنُ أَهْلَهُ فَقَالَ نَعَمْ فَقُلْتُ فِي كَمْ قَالَ عَلَى قَدْرِ فَضَائِلِهِمْ مِنْهُمْ مَنْ يَزُورُ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَزُورُ فِي كُلِّ يَوْمَيْنِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَزُورُ فِي كُلِّ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ قَالَ ثُمَّ رَأَيْتُ فِي مَجْرَى كَلَامِهِ أَنَّهُ يَقُولُ أَدْنَاهُمْ مَنْزِلَةً يَزُورُ كُلَّ جُمْعَةٍ قَالَ قُلْتُ فِي أَيِّ سَاعَةٍ قَالَ عِنْدَ زَوَالِ الشَّمْسِ وَ مِثْلِ ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ فِي أَيِّ صُورَةٍ قَالَ فِي صُورَةِ الْعُصْفُورِ أَوْ أَصْغَرَ مِنْ ذَلِكَ فَيَبْعَثُ اللَّهُ تَعَالَى مَعَهُ مَلَكاً فَيُرِيهِ مَا يَسُرُّهُ وَ يَسْتُرُ عَنْهُ مَا يَكْرَهُ فَيَرَى مَا يَسُرُّهُ وَ يَرْجِعُ إِلَى قُرَّةِ عَيْنٍ؛[11] به امام کاظم (ع) عرض شد: آیا مومن خانواده اش را زیارت می‌کند؟ فرمود بله. سوال شد چه مقدار؟ فرمود به مقدار فضائل شان زیارت می‌کنند: بعضی آنان هر روز زیارت می‌کند و بعضی هر دو روز یک بار زیارت می کند و بعضی هر سه روز یک بار. سپس امام در ادامه سخن شان فرمودند:‌ کم منزلت ترین آنان هر جمعه خانواده اش را زیارت می‌کند. سوال شد در چه ساعتی؟ فرمود: هنگام زوال شمس و مانند آن. سوال شد به چه صورتی؟ فرمود: به صورت گنجشک یا کوچک تر از آن. خداوند همراه او ملکی را می فرستد تا آن چه او را مسرور می‌کند به او نشان دهد و آن چه او را غمگین می‌کند از او پوشیده بدارد، در نتیجه آن چه او را خوشحال می‌کند بیند و با خوشحالی باز می‌گردد.

این روایات به روشنی می‌رساند که علاقه انسان‌ها در عالم برزخ هم چنان باقی است چه انسان مؤمن باشد یا کافر، بر همین اساس آنان از ناراحتی خانواده اش ناراحت و از خوشحالی آنان خوشحال می‌شود، و خداوند امور ناراحت کننده را از انسان‌های مومن مخفی می‌کند. اگر علاقه باقی نباشد،‌دیگر ناراحتی معنا ندارد.

 

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ ثمرات الحيات، آقا سيد محمود اصفهاني، انتشارات قائم آل محمد(عج)، چاپ ششم، مجلس چهل و سوم.

2ـ شيعه در اسلام، علامه طباطبايي، جامعه مدرسين حوزه علميه قم، بخش مرگ از نظر اسلام، ص161، چاپ شانزدهم.

 


[1]. جمعه / 8.

[2]. نهج الفصاحة، ح5974.

[3]. روم / 21.

[4]. ديوان امام علي (ع)، انتشارات کتابخانه اروميه، قم، ص40.

[5]. مجلسي، محمد باقر، بحارالأنوار، ج38، ص39، باب2.

[6]. سيد بن طاووس، لهوف، ص60.

[7]. مطففين / 34 و 35.

[8] . کلینی، الکافی، ج3، ص230.

[9] . کلینی، الکافی، ج3، ص230.

[10] . همان.

[11] . کلینی، الکافی، ج3، ص231.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
16 امرداد 01
بازدید
۵۶
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.