آیا علائم قيامت تدريجي است يا يکباره واقع می‌شود؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آیا علائم قيامت تدريجي است يا يکباره واقع می‌شود؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

پاسخ بايد ميان علامت هاي قيامت و علامت هاي نزديک شدن پايان جهان و آغاز قيامت تفکيک کرد و جداگانه توضيح داد.

امّا علامت هاي نزديک شدن قيامت: درباره علامت هاي قيامت، از قرآن کريم و روايات استفاده مي شود که اين علامت ها و نشانه ها تدريجي است. و علت تدريجي بودن اين است، کساني که ايمان نياورده اند، با ديدن اين نشانه ها و پيش از رسيدن قيامت ايمان بياورند.

در حديثي که از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ رسيده است و از علامت هاي قيامت سؤال شده اند، حضرت مي فرمايند: «از نشانه و علامت هاي قيامت برچيده شدن علم، آشکار شدن جهل، شرب خمر، کثرت انجام عمل هاي نامشروع و... است».[1]

و هم چنين پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در يک حديث طولاني علامت هاي قيامت را بيان داشته و در پايان مي فرمايند: «دود فراگير، از نشانه هايي است که نزديک به قيامت است». يکي از اصحاب مي پرسد: دود چيست؟ بعد حضرت اين آيه را تلاوت فرمود: «منتظر روزي باش که آسمان را دود آشکار پديد آورد».[2] بعد مي فرمايد: «اين دود بين مشرق و مغرب عالم را فرا گيرد، چهل شبانه روز باقي بماند....».[3] بنابر آن چه که اشاره شد، علامت ها و نشانه قيامت تدريجي است و در طول زمان کم کم ظاهر مي گردد.

نشانه هاي پايان جهان و آغاز قيامت که عبارتند از: متلاشي شدن کوه ها، انفجار درياها، زلزله عظيم و ويرانگر، تاريک شدن خورشيد، ماه و ستارگان، شکافته شدن کرات آسماني، درهم پيچيده شدن آسمان و زمين و... از علامت هايي است که قيامت آغاز مي گردد. ديگر موجودي در کره زمين باقي نمي‌ماند. روزي است که آسمان و زمين تبديل به آسمان و زمين ديگر مي شود.[4] ظهور اين علايم و نشانه ها دفعي و ناگهاني و يک مرتبه است. همانند علايم قيامت نيست که اندک اندک ظاهر گردد. چنان که برخي از بزرگان.[5] اشاره به بعضي از آيات قرآن کرده و مي گويد: از اين آيات به خوبي معلوم مي گردد که متلاشي شدن کوه ها و... دفعي است، نه تدريجي. چون در اين آيات تعبير «واحده» را به کار برده اند: همانند آيات: «فَإِذَا نُفِخَ فِي الصُّورِ نَفْخَةٌ وَاحِدَةٌ، وَحُمِلَتِ الْأَرْضُ وَالْجِبَالُ فَدُکتَا دَکةً وَاحِدَةً، فَيَوْمَئِذٍ وَقَعَتِ الْواقِعَةُ، وَ انْشَقَّتِ السَّماءُ فَهِيَ يَوْمَئِذٍ واهِيَةٌ[6]»؛ به محض اينكه يك بار در «صور» دميده شود، و زمين و كوه‏ها از جا برداشته شوند و يكباره در هم كوبيده و متلاشى گردند، در آن روز «واقعه عظيم» روى مى‏دهد، و آسمان از هم مى‏شكافد و سست مى‏گردد و فرومى‏ريزد.

«مَا يَنظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً... [7]»؛ جز اين انتظار نمى‏كشند كه يك صيحه عظيم (آسمانى) آنها را فراگيرد.

«وَمَا يَنظُرُ هَؤُلَاء إِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً مَّا لَهَا مِن فَوَاقٍ[8]»؛ اينها (با اين اعمالشان) جز يك صيحه آسمانى را انتظار نمى‏كشند كه هيچ مهلت و بازگشتى براى آن وجود ندارد (و همگى را نابود مى‏سازد).

در ذيل اين آيات به حديثي از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ اشاره شده که آن حضرت فرمودند: در حالي که دو نفر پارچه گشوده اند تا خريد و فروش کنند، آدمي لقمه اي را برداشته تا به دهان بگذارد، مردي آبي از حوض مي گيرد تا حيوان خويش را آب دهد، پارچه فروش، پارچه را نپيچيده، لقمه اي در دهان گذاشته نشده، آب حوض به حيوان نرسيده، صيحه قيامت را همه شنيده وحوادث آغاز مي گردد. اين صيحه پايان زندگي همه و همزمان با در هم کوبيدن عالم است...».[9]

و هم چنين در يک بيان ديگر نيز آمده است: از آياتي که مربوط به پايان جهان و آغاز قيامت است، به خوبي استفاده مي گردد که اين حوادث دفعي است؛ چون با جمع شدن خورشيد، متلاشي شدن کوه ها و... نظام و تعادل عالم به هم مي خورد، تعادل جاذبه و دافعه از بين مي رود، لذا معيار حفظ تعادل اگر نباشد، ديگر تدريج معنا ندارد. آنچه که حرکت را تدريجي مي کند. قواي جاذبه و دافعه است، هر گاه اين قواه نباشند، همان کوبيدن يک مرتبه و ناگهاني است که قرآن مي فرمايند: «فَدُکتَا دَکةً وَاحِدَةً[10]».

در نتيجه: علايم نزديک شدن قيامت بنا به آن چه از آيات و روايات استفاده مي شود تدريجي است. امّا علايم پايان جهان و آغاز قيامت که عبارت از متلاشي شدن کوه ها، ستارگان و گرفتگي خورشيد و... باشند، دفعي است و يک مرتبه واقع مي شود. چنان که بعضي از روايات نيز به آن اشاره داشت.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ پيام قرآن، ج5 و 6، مکارم شيرازي.

2ـ معاد در قرآن، ج4، جوادي آملي.

3ـ معاد شناسي، ج5 و 6، سيد محمد حسين تهراني.

 


[1]. حویزی، تفسير نور الثقلين، ج5، ص37.

[2]. محمد / 18.

[3]. مجلسي، محمد باقر، بحارالأنوار، بيروت، موسسه الوفاء، 1403ه ق، ج52، ص209.

[4]. ابراهيم / 48.

[5]. جوادي آملي، عبدالله، معاد در قرآن، قم، نشر اسراء، 1380ش، ص287.

[6]. حاقه/ 13 ـ 16.

[7]. يس/ 49.

[8]. ص/ 15.

[9]. حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسير نور الثقلين، قم، انتشارات اسماعیلیان، اول،‌ 1415ه ق، ج4، ص388.

[10]. مکارم شيرازي، ناصر، پيام قرآن، تهران، دارالکتب اسلاميه، 1377ش، ج6، ص35.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
17 امرداد 01
بازدید
۷۸
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.