دسته بندي انسان ها در قيامت بر اساس چه ملاکی است؟
دسته بندي انسان ها در قيامت بر اساس چه ملاکی است؟
پرسش
پاسخ
يکي از اعتقادات در همه اديان الهي، وجود قيامت و معاد براي انسانهاست، اين که پس از سپري شدن حيات دنيوي همه انسان ها خواهند مرد اما مرگ نابودي انسان نيست بلکه روح و حقيقت انسان زنده و جاويد است و سپس در زمان خاصي که خداوند مشخص مي فرمايد همه انسان ها در قيامت در حضور خداوند کريم به اعمال و رفتار آنها رسيدگي مي شود و نتيجه اعمال خوب و يا بد و بالاخره تکليف زندگي ابدي انسان ها مشخص مي شود.
وجود دسته ها و گروه ها در قيامت امري است که در صريح قرآن و روايات تأييد شده است در آيه شريفه اي از قرآن در اين باره آمده است که: «فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ يَوْمَئِذٍ يَصَّدَّعُون[1]»؛ پس روى خود را به سوى دين درست و استوار فرادار پيش از آنكه روزى بيايد كه آن را از [جانب] خداى بازگشتى- يا بازگردانندهاى- نيست آن روز همه از هم جدا و پراكنده مىشوند- گروهى به بهشت مىروند و گروهى به دوزخ.
در آن روز هر قوم و گروهي با رهبر خويش وارد محشر مي گردند، در قرآن کریم در اين باره آمده است:
«يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ وَ بِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُود[2]» او (فرعون) پيشاپيش قوم خود در روز قيامت خواهد بود و آنها را وارد آتش مي کنند و چه بد آبشخوری است که در آن وارد میشوند.
از طرفي آنان که در اين جهان رهبر و پيشواي متقيان و پرهيزکاران و صالحان بودند در روز قيامت نيز رهبر و جلودار آنان خواهند بود و آنان را به بهشت مي برند.
از جمله مواردي که بيانگر دسته و ملاک دسته بندي در قيامت است در سوره واقعه بيان شده است. در اين سوره درباره جدايي گروه ها و دستهجات انسان ها سخن به ميان مي آورد و مي فرمايد: «شما در آن روز سه دسته خواهيد بود ابتدا درباره اصحاب ميمنه سخن مي گويد و اين نشانه و علامتي است براي مؤمنان نيکوکار و اهل نجات و سپس به ذکر گروه دوم پرداخته مي فرمايد گروهي ديگر هستند که اصحاب شوم ناميده مي شوند. اصحاب المشئمه آنان گروهي هستند که بدبخت و تيره روز و بينوا هستند و نامه اعمالشان را به دست چپ ايشان مي دهند، که اين خود نشانه و علامتي است براي تيره بختي و جرم و جنايت آنها. گروه سوم نيز وجود دارند و قرآن اين گروه را چنين توصيف مي کند: «السابقون السابقون اولئک المقربون[3]» پيشگامان پيشگام آنها مقربانند».
سابقون کساني هستند که نه تنها در ايمان پيشگام بوده اند بلکه در اعمال خير و درک عمل به فضايل اخلاقي نيز پيش قدم بوده اند آنها در واقع الگو و اسوه مردم اند و امام و پيشواي راستين خلقند به همين دليل مقربان و نزديکان درگاه خداوند هستند. رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ درباره سابقون فرمودند: أ تدرون من السابقون إلى ظل اللّه يوم القيامة؟ قالوا اللّه و رسوله أعلم، قال: الذين إذا أعطوا الحق قبلوه، و إذا سئلوه بذلوه، و حكموا للناس كحكمهم لأنفسهم؛آنها کساني هستند که وقتي حق به آنها عرضه شود پذيرا مي شوند و از حق پيروي مي کنند و درباره مردم آن گونه حکم مي کنند که درباره خودشان عمل مي کنند.[4]
با توجه به مطالب بالا آن چه معيار و ملاک دسته بندي انسان ها در قيامت واقع مي شود عمل است همان که در روايت هست که امروز روز عمل است نه حساب و فردا (قيامت) روز حساب است نه عمل.[5]
از طرفي روح عمل هم به نيات و حالات دروني انسان بستگي دارد چنان که در روايت آمده است که همانا اعمال بر اساس نيات است.[6] لذا معيار دسته بندي و ملاک طبقه بندي انسان ها در قيامت در مرتبه اول نيات و حالات دروني آنهاست که منشاء و اساس اعمال آنان در دنيا بوده است. سپس عمل آنها مورد توجه قرار مي گيرد به عبارتي عملي در قيامت پذيرفته مي شود که بر اساس نيتي خالص و حالت دروني شفافي انجام گرفته باشد.
از اين رو از امام صادق ـ عليه السلام ـ روايت هست که خداوند مردم را در روز قيامت بر اساس نياتشان (حالات دروني شان) محشور مي گرداند.[7]
نتيجه گيري:
با توجه به مطالب گفته شده معيار و ملاک دسته بندي انسان ها در قيامت نيت ها و حالات دروني انسان ها مي باشد. همان چيزي که منشاء اعمال انسان در دنيا مي باشد. البته نيت هايي که به عمل هم رسيده و منجر به عمل شده باشد و به عبارت ديگر عملي مورد پذيرش يا عدم پذيرش واقع مي شود که تکيه گاه آن نيتي خالص و شفاف گرفته باشد.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ سید محمد حسین طباطبایی، ترجمه تفسير الميزان، سوره واقعه.
2ـ ناصر مکارم شیرازی و همکاران، تفسير نمونه، سوره واقعه.
[1]. روم / 43.
[2]. هود / 98.
[3]. واقعه / 7ـ11.
[4]. مراغی، احمد بن مصطفی، تفسير مراغي، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج27، ص134.
[5]. محمدي ري شهري، محمد، ميزان الحکمه، شیخی، محمد رضا، قم، دارالحديث، چاپ دوم، 1379ش، ج3، ص1163، ح3827.
[6]. محمدي ري شهري، محمد، ميزان الحکمه، ج13، ص6561، ح20947.
[7]. همان، ج13، ص6562، ح20955.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 16 امرداد 01
- بازدید
- ۷۳
دسته بندي انسان ها در قيامت بر اساس چه ملاکی است؟
- نشان کردن
پرسش
دسته بندي انسان ها در قيامت بر اساس چه ملاکی است؟
پاسخ
يکي از اعتقادات در همه اديان الهي، وجود قيامت و معاد براي انسانهاست، اين که پس از سپري شدن حيات دنيوي همه انسان ها خواهند مرد اما مرگ نابودي انسان نيست بلکه روح و حقيقت انسان زنده و جاويد است و سپس در زمان خاصي که خداوند مشخص مي فرمايد همه انسان ها در قيامت در حضور خداوند کريم به اعمال و رفتار آنها رسيدگي مي شود و نتيجه اعمال خوب و يا بد و بالاخره تکليف زندگي ابدي انسان ها مشخص مي شود.
وجود دسته ها و گروه ها در قيامت امري است که در صريح قرآن و روايات تأييد شده است در آيه شريفه اي از قرآن در اين باره آمده است که: «فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ يَوْمَئِذٍ يَصَّدَّعُون[1]»؛ پس روى خود را به سوى دين درست و استوار فرادار پيش از آنكه روزى بيايد كه آن را از [جانب] خداى بازگشتى- يا بازگردانندهاى- نيست آن روز همه از هم جدا و پراكنده مىشوند- گروهى به بهشت مىروند و گروهى به دوزخ.
در آن روز هر قوم و گروهي با رهبر خويش وارد محشر مي گردند، در قرآن کریم در اين باره آمده است:
«يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ وَ بِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُود[2]» او (فرعون) پيشاپيش قوم خود در روز قيامت خواهد بود و آنها را وارد آتش مي کنند و چه بد آبشخوری است که در آن وارد میشوند.
از طرفي آنان که در اين جهان رهبر و پيشواي متقيان و پرهيزکاران و صالحان بودند در روز قيامت نيز رهبر و جلودار آنان خواهند بود و آنان را به بهشت مي برند.
از جمله مواردي که بيانگر دسته و ملاک دسته بندي در قيامت است در سوره واقعه بيان شده است. در اين سوره درباره جدايي گروه ها و دستهجات انسان ها سخن به ميان مي آورد و مي فرمايد: «شما در آن روز سه دسته خواهيد بود ابتدا درباره اصحاب ميمنه سخن مي گويد و اين نشانه و علامتي است براي مؤمنان نيکوکار و اهل نجات و سپس به ذکر گروه دوم پرداخته مي فرمايد گروهي ديگر هستند که اصحاب شوم ناميده مي شوند. اصحاب المشئمه آنان گروهي هستند که بدبخت و تيره روز و بينوا هستند و نامه اعمالشان را به دست چپ ايشان مي دهند، که اين خود نشانه و علامتي است براي تيره بختي و جرم و جنايت آنها. گروه سوم نيز وجود دارند و قرآن اين گروه را چنين توصيف مي کند: «السابقون السابقون اولئک المقربون[3]» پيشگامان پيشگام آنها مقربانند».
سابقون کساني هستند که نه تنها در ايمان پيشگام بوده اند بلکه در اعمال خير و درک عمل به فضايل اخلاقي نيز پيش قدم بوده اند آنها در واقع الگو و اسوه مردم اند و امام و پيشواي راستين خلقند به همين دليل مقربان و نزديکان درگاه خداوند هستند. رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ درباره سابقون فرمودند: أ تدرون من السابقون إلى ظل اللّه يوم القيامة؟ قالوا اللّه و رسوله أعلم، قال: الذين إذا أعطوا الحق قبلوه، و إذا سئلوه بذلوه، و حكموا للناس كحكمهم لأنفسهم؛آنها کساني هستند که وقتي حق به آنها عرضه شود پذيرا مي شوند و از حق پيروي مي کنند و درباره مردم آن گونه حکم مي کنند که درباره خودشان عمل مي کنند.[4]
با توجه به مطالب بالا آن چه معيار و ملاک دسته بندي انسان ها در قيامت واقع مي شود عمل است همان که در روايت هست که امروز روز عمل است نه حساب و فردا (قيامت) روز حساب است نه عمل.[5]
از طرفي روح عمل هم به نيات و حالات دروني انسان بستگي دارد چنان که در روايت آمده است که همانا اعمال بر اساس نيات است.[6] لذا معيار دسته بندي و ملاک طبقه بندي انسان ها در قيامت در مرتبه اول نيات و حالات دروني آنهاست که منشاء و اساس اعمال آنان در دنيا بوده است. سپس عمل آنها مورد توجه قرار مي گيرد به عبارتي عملي در قيامت پذيرفته مي شود که بر اساس نيتي خالص و حالت دروني شفافي انجام گرفته باشد.
از اين رو از امام صادق ـ عليه السلام ـ روايت هست که خداوند مردم را در روز قيامت بر اساس نياتشان (حالات دروني شان) محشور مي گرداند.[7]
نتيجه گيري:
با توجه به مطالب گفته شده معيار و ملاک دسته بندي انسان ها در قيامت نيت ها و حالات دروني انسان ها مي باشد. همان چيزي که منشاء اعمال انسان در دنيا مي باشد. البته نيت هايي که به عمل هم رسيده و منجر به عمل شده باشد و به عبارت ديگر عملي مورد پذيرش يا عدم پذيرش واقع مي شود که تکيه گاه آن نيتي خالص و شفاف گرفته باشد.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ سید محمد حسین طباطبایی، ترجمه تفسير الميزان، سوره واقعه.
2ـ ناصر مکارم شیرازی و همکاران، تفسير نمونه، سوره واقعه.
[1]. روم / 43.
[2]. هود / 98.
[3]. واقعه / 7ـ11.
[4]. مراغی، احمد بن مصطفی، تفسير مراغي، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج27، ص134.
[5]. محمدي ري شهري، محمد، ميزان الحکمه، شیخی، محمد رضا، قم، دارالحديث، چاپ دوم، 1379ش، ج3، ص1163، ح3827.
[6]. محمدي ري شهري، محمد، ميزان الحکمه، ج13، ص6561، ح20947.
[7]. همان، ج13، ص6562، ح20955.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 16 امرداد 01
- بازدید
- ۷۳
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.