چرا خداوند برای گناهان به همان اندازه عذاب قرار داده؛ ولی کارهای نیک را 10 برابر حساب می کند؟ آیا این بر خلاف عدالت نیست؟
چرا خداوند برای گناهان به همان اندازه عذاب قرار داده؛ ولی کارهای نیک را 10 برابر حساب می کند؟ آیا این بر خلاف عدالت نیست؟
پرسش
پاسخ
برای عدل معانی گوناگونی مانند رعایت تساوی، دوری از تبعیض، و رعایت حقوق دیگران بر شمرده اند اما گاه عدل در معنای جامع تری به کار می رود که شامل معانی یاد شده نیز می گردد: «قرار دادن افراد و اشیاء، به طور کلی هر چیز در جایگاه شایسته خود» این تعریف را می توان در کلامی از امام علی (ع) یافت آن جا که فرمود: «العدل یضع الامور مواضعها؛ عدالت هر چیز را در جای خود می نشاند»[1] مبنای این سخن آن است که در جهان تکوین و تشریع، هر چیزی جایگاهی در خور خود دارد و عدل آن است که این تناسب مراعات گردد و هر چیز در جای مناسب خود قرار گیرد. با توجه به این توضیح، عدالت الهی به این معناست که خداوند با هر یک از آفریدگان خویش آن چنان که سزاوار آن است رفتار کند و آن را در موضعی که سزای اوست، قرار دهدو چیزی را که شایسته آن است به او عطا کند.[2] پس یکی از موارد عدل الهی، عدل جزائی است. عدل جزائی به این معناست که خداوند جزای هر انسانی را متناسب با اعمالش مقرر کند. بر این اساس خداوند نیکوکاران را پاداش می دهد و بدکاران را کیفر. هم چنین، عدل جزائی خداوند اقتضا دارد که هیچ انسانی به سبب تکلیفی که به او ابلاغ نشده،مجازات نشود بخشی از کیفر و پاداش الهی در دنیا و بخشی دیگر در آخرت محقق شود.[3]
با توجه به این توضیحات معلوم شد که خداوند اگر گناهان را به همان اندازه جزا می دهد خلاف عدل رفتار نکرده است.
اما در مورد این که کارهای نیک را 10 برابر حساب می کند، مطلب چگونه است؟ این عمل خداوند در روز قیامت چند وجه و دلیل دارد:
دلیل اول: ترغیب و تشویق مردم به انجام کارهای خوب. مسلماً اگر مردم به هر بهانه ای اعمال نیک خود را بیشتر و بهتر کنند زندگی برای همه زیباتر و شیرین تر خواهد شد و خداوند به این بهانه می خواهد، مردم رغبت بیشتری به انجام کارهای خوب از خود نشان دهند.
دلیل دوم: خداوند ارحم الراحمين و صاحب فضل کبیر است. خود می فرماید: «رَحْمَتِي وَسِعَتْ کلَّ شَيْءٍ[4]» رحمت من همه موجودات را فرا گرفته است. و امام سجاد در دعاهای خود می فرماید: «یا رحمن الدّنیا و الاخره و رحیمها»[5] و نیز وارد شده: «سبقت رحمته غضبه»[6] پس به خاطر همین رحمت و فضل خود است که به اعمال نیک ده برابر پاداش داده و اعمال بد را به همان اندازه کیفر می دهد.
دلیل سوم: خداوند مهربان است و می خواهد که همه به او گمان خوب داشته و به رحمت او امیدوار باشند؛ زیرا یأس از بزرگترین گناهان است. اگر حالت یأس در بنده ای پیش بیاید ممکن است دست از همه اعمال بشوید و از همه چیز ناامید شود؛ اما با این عمل و این طرز فکر خوبی که در بنده ایجاد می شود امیدواری در او بیشتر شده خداوند را مهربان می داند؛ مسلماً مهم است که خداوند در نظر بنده چگونه است حق تعالی می خواهد که در نظر بندگان رجا و امیدواری باشد، همان طور که خوف و بیم هست. به عبارت دیگر در انسان حالت خوف و رجا حفظ شود.
نتیجه:
این که بگوئیم خداوند گناهان را به همان اندازه و اعمال نیک را ده برابر پاداش می دهد نه تنها مخالف عدالت نیست بلکه عین فضل و رحمت و کرم الهی است.
مثال: اگر شما بخواهید جنسی را بفروشید و این جنس شما هزار تومان بیشتر نیرزد اگر کسی از شما آن را ده هزار تومان بخرد آیا به شما کرم نکرده؟ و آیا شما از این تجارت ناراضی خواهید بود. مسلماً این است که ناراضی نخواهید شد. و آن را مخالف عدل نمی دانید. مخالف عدل این است که بگوئیم خداوند اعمال نیک را به همان اندازه و گناهان را ده برابر جزا می دهد در این صورت حق اعتراض برای همه وجود دارد.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 16 امرداد 01
- بازدید
- ۵۵
چرا خداوند برای گناهان به همان اندازه عذاب قرار داده؛ ولی کارهای نیک را 10 برابر حساب می کند؟ آیا این بر خلاف عدالت نیست؟
- نشان کردن
پرسش
چرا خداوند برای گناهان به همان اندازه عذاب قرار داده؛ ولی کارهای نیک را 10 برابر حساب می کند؟ آیا این بر خلاف عدالت نیست؟
پاسخ
برای عدل معانی گوناگونی مانند رعایت تساوی، دوری از تبعیض، و رعایت حقوق دیگران بر شمرده اند اما گاه عدل در معنای جامع تری به کار می رود که شامل معانی یاد شده نیز می گردد: «قرار دادن افراد و اشیاء، به طور کلی هر چیز در جایگاه شایسته خود» این تعریف را می توان در کلامی از امام علی (ع) یافت آن جا که فرمود: «العدل یضع الامور مواضعها؛ عدالت هر چیز را در جای خود می نشاند»[1] مبنای این سخن آن است که در جهان تکوین و تشریع، هر چیزی جایگاهی در خور خود دارد و عدل آن است که این تناسب مراعات گردد و هر چیز در جای مناسب خود قرار گیرد. با توجه به این توضیح، عدالت الهی به این معناست که خداوند با هر یک از آفریدگان خویش آن چنان که سزاوار آن است رفتار کند و آن را در موضعی که سزای اوست، قرار دهدو چیزی را که شایسته آن است به او عطا کند.[2] پس یکی از موارد عدل الهی، عدل جزائی است. عدل جزائی به این معناست که خداوند جزای هر انسانی را متناسب با اعمالش مقرر کند. بر این اساس خداوند نیکوکاران را پاداش می دهد و بدکاران را کیفر. هم چنین، عدل جزائی خداوند اقتضا دارد که هیچ انسانی به سبب تکلیفی که به او ابلاغ نشده،مجازات نشود بخشی از کیفر و پاداش الهی در دنیا و بخشی دیگر در آخرت محقق شود.[3]
با توجه به این توضیحات معلوم شد که خداوند اگر گناهان را به همان اندازه جزا می دهد خلاف عدل رفتار نکرده است.
اما در مورد این که کارهای نیک را 10 برابر حساب می کند، مطلب چگونه است؟ این عمل خداوند در روز قیامت چند وجه و دلیل دارد:
دلیل اول: ترغیب و تشویق مردم به انجام کارهای خوب. مسلماً اگر مردم به هر بهانه ای اعمال نیک خود را بیشتر و بهتر کنند زندگی برای همه زیباتر و شیرین تر خواهد شد و خداوند به این بهانه می خواهد، مردم رغبت بیشتری به انجام کارهای خوب از خود نشان دهند.
دلیل دوم: خداوند ارحم الراحمين و صاحب فضل کبیر است. خود می فرماید: «رَحْمَتِي وَسِعَتْ کلَّ شَيْءٍ[4]» رحمت من همه موجودات را فرا گرفته است. و امام سجاد در دعاهای خود می فرماید: «یا رحمن الدّنیا و الاخره و رحیمها»[5] و نیز وارد شده: «سبقت رحمته غضبه»[6] پس به خاطر همین رحمت و فضل خود است که به اعمال نیک ده برابر پاداش داده و اعمال بد را به همان اندازه کیفر می دهد.
دلیل سوم: خداوند مهربان است و می خواهد که همه به او گمان خوب داشته و به رحمت او امیدوار باشند؛ زیرا یأس از بزرگترین گناهان است. اگر حالت یأس در بنده ای پیش بیاید ممکن است دست از همه اعمال بشوید و از همه چیز ناامید شود؛ اما با این عمل و این طرز فکر خوبی که در بنده ایجاد می شود امیدواری در او بیشتر شده خداوند را مهربان می داند؛ مسلماً مهم است که خداوند در نظر بنده چگونه است حق تعالی می خواهد که در نظر بندگان رجا و امیدواری باشد، همان طور که خوف و بیم هست. به عبارت دیگر در انسان حالت خوف و رجا حفظ شود.
نتیجه:
این که بگوئیم خداوند گناهان را به همان اندازه و اعمال نیک را ده برابر پاداش می دهد نه تنها مخالف عدالت نیست بلکه عین فضل و رحمت و کرم الهی است.
مثال: اگر شما بخواهید جنسی را بفروشید و این جنس شما هزار تومان بیشتر نیرزد اگر کسی از شما آن را ده هزار تومان بخرد آیا به شما کرم نکرده؟ و آیا شما از این تجارت ناراضی خواهید بود. مسلماً این است که ناراضی نخواهید شد. و آن را مخالف عدل نمی دانید. مخالف عدل این است که بگوئیم خداوند اعمال نیک را به همان اندازه و گناهان را ده برابر جزا می دهد در این صورت حق اعتراض برای همه وجود دارد.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 16 امرداد 01
- بازدید
- ۵۵
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.