آیا مال و اموال حلال نیز حساب رسی خواهد شد؟
آیا مال و اموال حلال نیز حساب رسی خواهد شد؟
پرسش
پاسخ
مطلب اولی که در پاسخ به این سوال باید به آن توجه کنیم این است حساب و حسابرسی به گونه ای که میان بشر متداول است نوعی جهل و ناآگاهی نهفته است اما ما می دانیم وجود آفریدگار از هر نوع جهل و ناآگاهی منزه است، چون او بر اساس علم واقع نمای خود به همه اعمال و افکار بندگان دانا است ؛ لذا مقصود از برپا نمودن محکمه حساب در قیامت این نیست که خداوند وضعیت آنان را از نظر کارهای خوب و بد استحقاق پاداش یا کیفر بدست آورد؛ بلکه مقصود این است که با حسابرسی بندگان عدل و حکمت الهی برای همگان کامل روشن گردد و حتی آنان که در دنیا در این مورد شک و تردید داشتند و یا آن را جدی و مهم تلقی نمی کردند آشکارا عدل و رحمت الهی را مشاهده نمایند و دیگر جای هیچ گونه عذر و اعتراضی برای کسی باقی نماند.
اما این که در اموال و نعمت های حلال کیفیت محاسبه چگونه است و چرا در آن ها باید محاسبه صورت گیرد؟ در قرآن کریم آمده است«ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعيم[1]»؛ «آن گاه بطور قطع درباره نعمت های الهی از شما سؤال خواهد شد»[2] و در روایتی از امیرالمؤمنین ـ علیه السلام ـ آمده است که: «فی حلالها حساب و فی حرامها عقاب»[3] یعنی در آنچه از این دنیا بدست آوردیم و فراهم کردیم اگر حلال بود حساب و کتاب خواهد شد و اگر از راه حرام به دست آورده باشیم عقاب و عذاب به دنبال خواهد داشت.[4] شیخ مفید نیز درباره حقیقت حساب در قیامت گفته است: حساب عبارت است از مقابله و مقایسه میان اعمال و جزای آنها و آگاه شدن انسان بر لغزش هایی که از او سر زده و سرزنش او بر گناهان و ستایش او بر نیکی ها و رفتار با او به گونه ای که سزاوار آن است.[5]
با توجه به معنای حساب و حسابرسی در روز قیامت، بدست می آید که مثلاً اگر کسی با پول حلال خود نیز منزلی را خریداری کرده باشد در روز قیامت حساب رسی به آن انجام خواهد شد اما همان طور که در توضیح معنا و حقیقت حساب گفته شد مراد از حساب فقط جزا دادن و عذاب کردن بندگان نیست. بلکه در حساب نوعی بررسی و رسیدگی به پرونده اعمال انسان صورت می گیرد که اولاً هم عدالت خداوند و هم رحمت الهی را بندگان مشاهده می کنند و هم به این خاطر است که در حضور خود بندگان الهی به پرونده اعمال او رسیدگی می شود و به ریز ریز اعمال او چه خوب و چه بد، در واقع نوعی نمره و تعیین امتیاز خواهد شد و خود بندگان از حقیقت کارهایی که کرده اند آگاه می شوند، در مورد مسئله مثلاً خرید منزل نیز این کار در واقع زوایای گوناگونی دارد و لذا از هر جهت بررسی می شود مثلاً در موقع حسابرسی از نیت شخصی از خرید خانه از نحوه استفاده از آن منزل از این که از چه پولی آن را خریده است و این که مثلاً چه مقدار از خانه در راه خدا استفاده کرده؟ آیا اصلاً به منزل نیاز داشته یا بی جهت و بلااستفاده آن منزل را رها کرده است؟ و سؤالاتی از این دست بنابراین ظاهراً ممکن است که خرید خانه یک فعل به حساب آید اما از جهات گوناگون و زوایای گوناگون اموری با آن مربوط می شود که موقع حساب به آن ها رسیدگی می شود و در نهایت شخصی اگر از عهده سوالات آن خوب بر آمد از این عملش نمره خوبی دریافت خواهد کرد تا برسد به بقیه اعمالش که ببیند چه کرده و چه نمره ای خواهد گرفت.
البته از بعض روایات استفاده می شودکه حساب در مواردی استثناء شده است: مثلاً در روایتی از امام صادق ـ علیه السلام ـ آمده است که فرمود: انسان با ایمان درباره سه چیز مورد حساب قرار نخواهد گرفت: طعامی که می خورد، لباسی که می پوشد، همسر پارسایی که او را یاری نموده مانع آلودگی او به گناه می شود.[6]
[1] . تکاثر/8.
[2] . ر.ک: سبحانی، جعفر، منشور جاوید، مؤسسه سید الشهداء، چاپ اول، 69، جلد 9، ص 308ـ280.
[3] . مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج42، ص275.
[4] . نهج البلاغه، خطبه 81. ترجمه استاد انصاریان، حسین، انتشارات پیام آزادی، چاپ اول، 79.
[5] . مفید، تصحیح الاعتقاد، ص 93 به نقل از عقاید استدلالی، ربانی گلپایگانی، نشر نصایح، چاپ اول، 80، ص362.
[6] . سبحانی، جعفر، منشور جاوید، ص 290.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 16 امرداد 01
- بازدید
- ۷۷
آیا مال و اموال حلال نیز حساب رسی خواهد شد؟
- نشان کردن
پرسش
آیا مال و اموال حلال نیز حساب رسی خواهد شد؟
پاسخ
مطلب اولی که در پاسخ به این سوال باید به آن توجه کنیم این است حساب و حسابرسی به گونه ای که میان بشر متداول است نوعی جهل و ناآگاهی نهفته است اما ما می دانیم وجود آفریدگار از هر نوع جهل و ناآگاهی منزه است، چون او بر اساس علم واقع نمای خود به همه اعمال و افکار بندگان دانا است ؛ لذا مقصود از برپا نمودن محکمه حساب در قیامت این نیست که خداوند وضعیت آنان را از نظر کارهای خوب و بد استحقاق پاداش یا کیفر بدست آورد؛ بلکه مقصود این است که با حسابرسی بندگان عدل و حکمت الهی برای همگان کامل روشن گردد و حتی آنان که در دنیا در این مورد شک و تردید داشتند و یا آن را جدی و مهم تلقی نمی کردند آشکارا عدل و رحمت الهی را مشاهده نمایند و دیگر جای هیچ گونه عذر و اعتراضی برای کسی باقی نماند.
اما این که در اموال و نعمت های حلال کیفیت محاسبه چگونه است و چرا در آن ها باید محاسبه صورت گیرد؟ در قرآن کریم آمده است«ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعيم[1]»؛ «آن گاه بطور قطع درباره نعمت های الهی از شما سؤال خواهد شد»[2] و در روایتی از امیرالمؤمنین ـ علیه السلام ـ آمده است که: «فی حلالها حساب و فی حرامها عقاب»[3] یعنی در آنچه از این دنیا بدست آوردیم و فراهم کردیم اگر حلال بود حساب و کتاب خواهد شد و اگر از راه حرام به دست آورده باشیم عقاب و عذاب به دنبال خواهد داشت.[4] شیخ مفید نیز درباره حقیقت حساب در قیامت گفته است: حساب عبارت است از مقابله و مقایسه میان اعمال و جزای آنها و آگاه شدن انسان بر لغزش هایی که از او سر زده و سرزنش او بر گناهان و ستایش او بر نیکی ها و رفتار با او به گونه ای که سزاوار آن است.[5]
با توجه به معنای حساب و حسابرسی در روز قیامت، بدست می آید که مثلاً اگر کسی با پول حلال خود نیز منزلی را خریداری کرده باشد در روز قیامت حساب رسی به آن انجام خواهد شد اما همان طور که در توضیح معنا و حقیقت حساب گفته شد مراد از حساب فقط جزا دادن و عذاب کردن بندگان نیست. بلکه در حساب نوعی بررسی و رسیدگی به پرونده اعمال انسان صورت می گیرد که اولاً هم عدالت خداوند و هم رحمت الهی را بندگان مشاهده می کنند و هم به این خاطر است که در حضور خود بندگان الهی به پرونده اعمال او رسیدگی می شود و به ریز ریز اعمال او چه خوب و چه بد، در واقع نوعی نمره و تعیین امتیاز خواهد شد و خود بندگان از حقیقت کارهایی که کرده اند آگاه می شوند، در مورد مسئله مثلاً خرید منزل نیز این کار در واقع زوایای گوناگونی دارد و لذا از هر جهت بررسی می شود مثلاً در موقع حسابرسی از نیت شخصی از خرید خانه از نحوه استفاده از آن منزل از این که از چه پولی آن را خریده است و این که مثلاً چه مقدار از خانه در راه خدا استفاده کرده؟ آیا اصلاً به منزل نیاز داشته یا بی جهت و بلااستفاده آن منزل را رها کرده است؟ و سؤالاتی از این دست بنابراین ظاهراً ممکن است که خرید خانه یک فعل به حساب آید اما از جهات گوناگون و زوایای گوناگون اموری با آن مربوط می شود که موقع حساب به آن ها رسیدگی می شود و در نهایت شخصی اگر از عهده سوالات آن خوب بر آمد از این عملش نمره خوبی دریافت خواهد کرد تا برسد به بقیه اعمالش که ببیند چه کرده و چه نمره ای خواهد گرفت.
البته از بعض روایات استفاده می شودکه حساب در مواردی استثناء شده است: مثلاً در روایتی از امام صادق ـ علیه السلام ـ آمده است که فرمود: انسان با ایمان درباره سه چیز مورد حساب قرار نخواهد گرفت: طعامی که می خورد، لباسی که می پوشد، همسر پارسایی که او را یاری نموده مانع آلودگی او به گناه می شود.[6]
[1] . تکاثر/8.
[2] . ر.ک: سبحانی، جعفر، منشور جاوید، مؤسسه سید الشهداء، چاپ اول، 69، جلد 9، ص 308ـ280.
[3] . مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج42، ص275.
[4] . نهج البلاغه، خطبه 81. ترجمه استاد انصاریان، حسین، انتشارات پیام آزادی، چاپ اول، 79.
[5] . مفید، تصحیح الاعتقاد، ص 93 به نقل از عقاید استدلالی، ربانی گلپایگانی، نشر نصایح، چاپ اول، 80، ص362.
[6] . سبحانی، جعفر، منشور جاوید، ص 290.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 16 امرداد 01
- بازدید
- ۷۷
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.