عذاب های روحی جهنمیان، چگونه است؟
عذاب های روحی جهنمیان، چگونه است؟
پرسش
پاسخ
مقدمه: عذابهای جهنمرا می توان به دو بخش جسمی و روحی تقسیم کرد.
قرآن مجید از عذاب های جسمانی و شکنجه های روحی و عقلی خبر داده است و چه بسیارند کسانی که در برابر شکنجه های روحی به مراتب بیش از شکنجههای جسمانی رنج می برند، چه بسا حاضرند از همه چیز محسوس و جسمانی بگذرند؛ ولی کوچک ترین تحقیر و توهین، سرزنش و توبیخ به شخصیت آن ها وارد نیاید، گناهکاراندر روز قیامت به چنین سرنوشت شوم و فرجام بدی گرفتار میشوند و شکنجه های روحی را متحمّل شده و تا اعماق جان آنان نفوذ خواهد کرد.
آیات قرآن کریم درباره کیفر روحی و عقلی دوزخیان چند دسته اند.
1ـ آیاتی که دلالت بر عذاب تبهکاران دارد و نیز برای تحقیر آن ها با زبان طعن و تمسخر گفته می شود بچشید عذابی را که آن را دروغ می پنداشتید: «وَقِيلَ لَهُمْ ذُوقُوا عَذَابَ النَّارِ الَّذِي کنتُم بِهِ تُکذِّبُونَ[1]» به ایشان گفته می شود عذاب جهنمی که آن را تکذیب می کردید، بچشید. این سخن در واقع زبان سرزنش و تحقیر است که خداوند بر کافران و مشرکان بیان می کند و بدان جهت است که گوش و ذائقه آنان، نیز صدای کیفر و طعم عذاب را بشنود و بچشد.
2ـ آیاتی که بر خوار کردن و پست شمردن دوزخیان دلالت دارد: «الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا کنتُمْ تَقُولُونَ عَلَی الله ِغَيْرِ الْحَقِّ[2]» در روز قیامت عذاب خوار و خفیف کننده ای خواهید دید در برابر آن چه به ناحق به خداوند می گفتید. این آیه دلالت دارد که اگر گمان شود فردی در دوزخ بیهوده عذاب می بیند معلوم شود که دوزخیان خوار و پست هستند و عذابشان بیهوده نیست، خداوند از زبان مومنان این چنین بیان می کند: «رَبَّنا إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ وَ ما لِلظَّالِمينَ مِنْ أَنْصار[3]»؛ پروردگارا همانا هر کس را به آتش درآوری او را خوار و خفیف ساخته ای و برای ستمگران یاورانی نیست. این آیه اشاره دارد که خواری وخفّت برای دوزخیان، چیزی غیر از آتش است که گريبانگير اهل جهنم خواهد شد.
3ـ از دیگر شکنجه های روحی دوزخیان این است که پس از مدتی عذاب، به خیال خام خود تصور میکنند که زمان آن فرا رسیده که نجات یابند و از جایگاه خود حرکت کرده و چون خواهند از آن جا خارج شوند با برخورد شدید مأموران رو به رو می شوند که باز گردید غم و اندوه جان کاه تان پایان نپذیرفته است: «کلَّمَا أَرَادُوا أَن يَخْرُجُوا مِنْهَا مِنْ غَمٍّ أُعِيدُوا فِيهَا وَذُوقُوا عَذَابَ الْحَرِيقِ[4]»؛ هر گاه از سختى اندوه بخواهند از آن (دوزخ) بيرون آيند به آن بازشان گردانند و [گويند:] بچشيد عذاب سوزان را. این مورد یکی از شدیدترین و بدترین عذاب های روحی دوزخ است گمان این که بعد از مدتی عذاب، امید نجات است و سپس امید انسان نا امید شدن و برگشتن به همان جای وحشتناکی که بوده خود بدترین عذاب است.
4ـ تحقیر دوزخیان با الفاظ ویژه از شدیدترین اهانت هایی است که به دوزخیان روا داشته می شود، وقتی دوزخیان شدیدترین عذاب و شکنجه را در مدتی که خدا مقدار آن را می داند بر جان خریدند به ستوه آمده لب به چاپلوسی و شکایت می گشایند که: «رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْهَا فَإِنْ عُدْنَا فَإِنَّا ظَالِمُونَ[5]» پروردگارا ما را از این جا بیرون بر پس اگر باز هم به بدی باز گشتیم در آن صورت ستمگر خواهیم بود جواب می دهند که «اخْسَؤُوا فِيهَا وَلَا تُکلِّمُونِ[6]» ای سگان در آتش بمانید و دور شوید و حرف نزنید.
5ـ دیگر از عذاب های روحی که بر دوزخیان قبل از وارد شدن شان در دوزخ وارد می شود این است که اهل جهنم خروش و فریاد جهنم را از دور می شنوند. جایی که سرانجام در آن وارد خواهند شد را اگر ببینند که این چنین آماده پذیرایی از آن هاست قبل از ورود به جهنم در عذاب روحی سختی خواهند بود: «إِذَا رَأَتْهُم مِّن مَّکانٍ بَعِيدٍ سَمِعُوا لَهَا تَغَيُّظًا وَزَفِيرًا[7]» جهنم چون اهل خود را از مکان دور می بیند خروش و زبانه کشیده و اهل جهنم آن را خواهند شنید. پس دوزخ دارای شعور و ادراک بوده و دشمن و اهل خود را می شناسد.
6ـ یکی دیگر از عذاب های روحی که خداوند بیان فرموده و آن را به اجرا می گذارد گفتگوی بهشتیان با دوزخیان است که صحنه ای دلخراش و سرزنش آمیز را برای دوزخیان به وجود می آورد بویژه آن گاه که از جهان دیگر مورد ملامت و لعنت قرار گیرند: «وَنَادَى أَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابَ النَّارِ أَن قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدتُّم مَّا وَعَدَ رَبُّکمْ حَقًّا قَالُواْ نَعَمْ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ أَن لَّعْنَةُ اللّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ[8]» اصحاب بهشت دوزخیان را صدا می زنند که آن چه به ما وعده کرده بود ما به حق یافتیم آیا آن چه که خدا به شما وعده داده بود به حق یافتید، دوزخیان می گویند آری پس بانگ زننده اي در بین ایشان صدا زند که لعنت خدا بر ظالمین. این مثل آن است که شما در زندانی تنگ و تاریک و مرطوب و کثیف باشید و در روبروی شما دوست و یا خانواده شما در باغ و بوستان و در خانه ای عالی با همه نوع امکانات قرار داشته باشد، مسلماً غبطه و حسرتی که شما به او می خورید قابل وصف نیست، شاید در این بین خود را هزاران بار سرزنش کنید که چرا جای او نیستید.
7ـ «آتشی که قلب و جان انسان را می گدازد چه بسا شدیدتر از عذاب های جسمانی باشد مثلاً اگر کسی جوانی کامل و متخلّق به اخلاق پسندیده را از دست بدهد قلبش چنان آتش می گیرد که از هر عذاب سوزان جسمانی گدازنده تر است با تصور چنین تقریبی حق تعالی می فرماید: «نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ[9]» این شدیدترین عذاب هاست زیرا اولاً منسوب اسم مقدس الله است ثانیاً گدازنده جان ها و قلوب است علامه طباطبایی می فرمایند: افئده جمع فؤاد به معنای قلب است و منظور از قلب در قرآن خاستگاه ادراک و اندیشه یعنی همان نفس انسان است این نوع عذاب را عذاب عقلی دانسته اند.[10]
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ عبدالله جوادی آملی، معاد در قرآن، ج 5.
2ـ سید عبدالحسین دستغیب.معاد.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 16 امرداد 01
- بازدید
- ۱۰۷
عذاب های روحی جهنمیان، چگونه است؟
- نشان کردن
پرسش
عذاب های روحی جهنمیان، چگونه است؟
پاسخ
مقدمه: عذابهای جهنمرا می توان به دو بخش جسمی و روحی تقسیم کرد.
قرآن مجید از عذاب های جسمانی و شکنجه های روحی و عقلی خبر داده است و چه بسیارند کسانی که در برابر شکنجه های روحی به مراتب بیش از شکنجههای جسمانی رنج می برند، چه بسا حاضرند از همه چیز محسوس و جسمانی بگذرند؛ ولی کوچک ترین تحقیر و توهین، سرزنش و توبیخ به شخصیت آن ها وارد نیاید، گناهکاراندر روز قیامت به چنین سرنوشت شوم و فرجام بدی گرفتار میشوند و شکنجه های روحی را متحمّل شده و تا اعماق جان آنان نفوذ خواهد کرد.
آیات قرآن کریم درباره کیفر روحی و عقلی دوزخیان چند دسته اند.
1ـ آیاتی که دلالت بر عذاب تبهکاران دارد و نیز برای تحقیر آن ها با زبان طعن و تمسخر گفته می شود بچشید عذابی را که آن را دروغ می پنداشتید: «وَقِيلَ لَهُمْ ذُوقُوا عَذَابَ النَّارِ الَّذِي کنتُم بِهِ تُکذِّبُونَ[1]» به ایشان گفته می شود عذاب جهنمی که آن را تکذیب می کردید، بچشید. این سخن در واقع زبان سرزنش و تحقیر است که خداوند بر کافران و مشرکان بیان می کند و بدان جهت است که گوش و ذائقه آنان، نیز صدای کیفر و طعم عذاب را بشنود و بچشد.
2ـ آیاتی که بر خوار کردن و پست شمردن دوزخیان دلالت دارد: «الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا کنتُمْ تَقُولُونَ عَلَی الله ِغَيْرِ الْحَقِّ[2]» در روز قیامت عذاب خوار و خفیف کننده ای خواهید دید در برابر آن چه به ناحق به خداوند می گفتید. این آیه دلالت دارد که اگر گمان شود فردی در دوزخ بیهوده عذاب می بیند معلوم شود که دوزخیان خوار و پست هستند و عذابشان بیهوده نیست، خداوند از زبان مومنان این چنین بیان می کند: «رَبَّنا إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ وَ ما لِلظَّالِمينَ مِنْ أَنْصار[3]»؛ پروردگارا همانا هر کس را به آتش درآوری او را خوار و خفیف ساخته ای و برای ستمگران یاورانی نیست. این آیه اشاره دارد که خواری وخفّت برای دوزخیان، چیزی غیر از آتش است که گريبانگير اهل جهنم خواهد شد.
3ـ از دیگر شکنجه های روحی دوزخیان این است که پس از مدتی عذاب، به خیال خام خود تصور میکنند که زمان آن فرا رسیده که نجات یابند و از جایگاه خود حرکت کرده و چون خواهند از آن جا خارج شوند با برخورد شدید مأموران رو به رو می شوند که باز گردید غم و اندوه جان کاه تان پایان نپذیرفته است: «کلَّمَا أَرَادُوا أَن يَخْرُجُوا مِنْهَا مِنْ غَمٍّ أُعِيدُوا فِيهَا وَذُوقُوا عَذَابَ الْحَرِيقِ[4]»؛ هر گاه از سختى اندوه بخواهند از آن (دوزخ) بيرون آيند به آن بازشان گردانند و [گويند:] بچشيد عذاب سوزان را. این مورد یکی از شدیدترین و بدترین عذاب های روحی دوزخ است گمان این که بعد از مدتی عذاب، امید نجات است و سپس امید انسان نا امید شدن و برگشتن به همان جای وحشتناکی که بوده خود بدترین عذاب است.
4ـ تحقیر دوزخیان با الفاظ ویژه از شدیدترین اهانت هایی است که به دوزخیان روا داشته می شود، وقتی دوزخیان شدیدترین عذاب و شکنجه را در مدتی که خدا مقدار آن را می داند بر جان خریدند به ستوه آمده لب به چاپلوسی و شکایت می گشایند که: «رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْهَا فَإِنْ عُدْنَا فَإِنَّا ظَالِمُونَ[5]» پروردگارا ما را از این جا بیرون بر پس اگر باز هم به بدی باز گشتیم در آن صورت ستمگر خواهیم بود جواب می دهند که «اخْسَؤُوا فِيهَا وَلَا تُکلِّمُونِ[6]» ای سگان در آتش بمانید و دور شوید و حرف نزنید.
5ـ دیگر از عذاب های روحی که بر دوزخیان قبل از وارد شدن شان در دوزخ وارد می شود این است که اهل جهنم خروش و فریاد جهنم را از دور می شنوند. جایی که سرانجام در آن وارد خواهند شد را اگر ببینند که این چنین آماده پذیرایی از آن هاست قبل از ورود به جهنم در عذاب روحی سختی خواهند بود: «إِذَا رَأَتْهُم مِّن مَّکانٍ بَعِيدٍ سَمِعُوا لَهَا تَغَيُّظًا وَزَفِيرًا[7]» جهنم چون اهل خود را از مکان دور می بیند خروش و زبانه کشیده و اهل جهنم آن را خواهند شنید. پس دوزخ دارای شعور و ادراک بوده و دشمن و اهل خود را می شناسد.
6ـ یکی دیگر از عذاب های روحی که خداوند بیان فرموده و آن را به اجرا می گذارد گفتگوی بهشتیان با دوزخیان است که صحنه ای دلخراش و سرزنش آمیز را برای دوزخیان به وجود می آورد بویژه آن گاه که از جهان دیگر مورد ملامت و لعنت قرار گیرند: «وَنَادَى أَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابَ النَّارِ أَن قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدتُّم مَّا وَعَدَ رَبُّکمْ حَقًّا قَالُواْ نَعَمْ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ أَن لَّعْنَةُ اللّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ[8]» اصحاب بهشت دوزخیان را صدا می زنند که آن چه به ما وعده کرده بود ما به حق یافتیم آیا آن چه که خدا به شما وعده داده بود به حق یافتید، دوزخیان می گویند آری پس بانگ زننده اي در بین ایشان صدا زند که لعنت خدا بر ظالمین. این مثل آن است که شما در زندانی تنگ و تاریک و مرطوب و کثیف باشید و در روبروی شما دوست و یا خانواده شما در باغ و بوستان و در خانه ای عالی با همه نوع امکانات قرار داشته باشد، مسلماً غبطه و حسرتی که شما به او می خورید قابل وصف نیست، شاید در این بین خود را هزاران بار سرزنش کنید که چرا جای او نیستید.
7ـ «آتشی که قلب و جان انسان را می گدازد چه بسا شدیدتر از عذاب های جسمانی باشد مثلاً اگر کسی جوانی کامل و متخلّق به اخلاق پسندیده را از دست بدهد قلبش چنان آتش می گیرد که از هر عذاب سوزان جسمانی گدازنده تر است با تصور چنین تقریبی حق تعالی می فرماید: «نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ[9]» این شدیدترین عذاب هاست زیرا اولاً منسوب اسم مقدس الله است ثانیاً گدازنده جان ها و قلوب است علامه طباطبایی می فرمایند: افئده جمع فؤاد به معنای قلب است و منظور از قلب در قرآن خاستگاه ادراک و اندیشه یعنی همان نفس انسان است این نوع عذاب را عذاب عقلی دانسته اند.[10]
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ عبدالله جوادی آملی، معاد در قرآن، ج 5.
2ـ سید عبدالحسین دستغیب.معاد.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 16 امرداد 01
- بازدید
- ۱۰۷
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.