از آيات قرآن چنين استفاده مي شود که اهل بهشت و اهل جهنم از زمان مرگ شان خبر ندارند دليل شباهت این دو قشر متضاد در ارتباط با مرگ چيست؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

از آيات قرآن چنين استفاده مي شود که اهل بهشت و اهل جهنم از زمان مرگ شان خبر ندارند دليل شباهت این دو قشر متضاد در ارتباط با مرگ چيست؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

سؤالي که پرسيده شده مربوط به آيه 34 سوره لقمان است که مي فرمايند: «إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَّاذَا تَکسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ[1]»؛ به درستي علم رستاخيز پيش خداست، که باران فرود آورد، و آنچه را در رحم ها است بداند، کسي نمي داند که فردا چه مي کند و کسي نمي داندکه در کدام سرزمين و چه زماني مي ميرد، امّا خداوند دانا و آگاه است. و آياتي ديگر مشابه اين آيه[2] مي باشد که علم به آينده و حتي زمان مرگ و غيره را که از مصاديق علم غيب هستند مختص به خدا مي داند و به غير از خدا چه بهشتي و چه جهنمي، انسان هاي خوب و انسان هاي بد از علم غيب اطلاعي ندارند.

امّا در مقابل اين آيات، يک دسته آيات ديگر داريم که علم به غيب را براي انسان ها نيز ممکن مي داند، حال معصومين باشند و يا انبياء و يا عرفا و متقين.خبر از زمان مرگ يکي از مصاديق علم غيب محسوب مي شود، مثل آيه «ذلک من ابناء الغيب نوحيه اليک[3]». يعني، اين از خبرهاي غيبي است که به تو وحي مي کنيم.و آيات ديگري هم موجود است که دلالت بر علم به غيب غير خدا مي کند.[4]

چگونه این دو دسته از آیات با همدیگر جمع می‌شود؟ قرآن کريم جواب اين سؤال را مي دهد در قرآن کريم آيه اي هست که راه جمع بين دو آيه را نشان مي دهد و آن اين است که «عَالِمُ الْغَيْبِ فَلَا يُظْهِرُ عَلَي غَيْبِهِ أَحَدًا (26) إِلَّا مَنِ ارْتَضَي مِن رَّسُولٍ... [5]». داناي نهان است و کسي را بر غيب خود آگاه نمي کند، جز پيامبري که از او خشنود باشد.

علامه طباطبايي در اين زمينه مي فرمايد: اين نتيجه به دست مي آيد که علم به غيب، اصالتا از آن خداست و به تبعيت خدا؛ ديگران هم مي توانند به هر مقداري که او بخواهد و تعليم دهد واجد آن شوند.[6]

 بنابر این با توجه به آيات، بعضي از پيامبران و امامان و... مي توانند از زمان مرگشان آگاه باشند.

در احاديث اهل بيت ـ عليهم السلام ـ نيز دقيقا به همين مضامين اشاره شده است که بعضي از بهشتي ها مثل امامان با توجه به داشتن علم غيب، آگاه به زمان و مکان مرگ خود بوده اند به يک نمونه اشاره مي کنيم:

در کتاب اصول کافي حديثي از عمار ساباطي نقل شده است:  أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُصَدِّقِ بْنِ صَدَقَةَ عَنْ عَمَّارٍ السَّابَاطِيِّ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الْإِمَامِ يَعْلَمُ الْغَيْبَ فَقَالَ لَا وَ لَكِنْ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَعْلَمَ الشَّيْ‏ءَ أَعْلَمَهُ اللَّهُ ذَلِكَ؛[7] عمار ساباطی از امام سؤال می‌کند که آیا امام غیب را می‌داند؟ امام صادق (ع) فرمود:‌ خیر، لکن هر بخواهد چیزی را بداند، خدا وی را به آن آگاه می‌کند.

در حالات امير المؤمين علي ـ عليه السلام ـ آمده است که ايشان زمان مرگ خود را توسط ابن ملجم پيش بيني کرده بودند.[8] حتي زمان و مکان مرگ ديگران را هم مي دانستند، مثل ذوالثديه که از مرگ او در نهروان خبر دادند و همین طور از زمان و مکان مرگ افراد ديگر خبر دادند.[9]

درباره امام حسين ـ عليه السلام ـ نيز به نقل متواتر ثابت شده است که رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و امام علي ـ عليه السلام ـ از شهادت سيد الشهداء خبر داده بودند.[10] و اين اخبار در معتبر ترين کتاب هاي تاريخ و حديث ضبط شده است و خود امام حسين ـ عليه السلام ـ نيز عالم به زمان و مکان مرگ خود بوده اند. و ديگر اهل بيت ـ عليهم السلام ـ نيز عالم به مکان و زمان مرگ خود بوده اند.

در حالات برخي از علماء و عرفا نيز نقل شده است که آنها عالم به مکان و زمان مرگ خود بوده اند.

مثلا در حالات شيخ نخودکي اصفهاني عارف و عالم بزرگ است که به فرزند خود گفته بودند من صبح يکشنبه خواهم مرد.[11]

روايت شده محمد بن عثمان دومين نائب خاص امام زمان ـ عليه السلام ـ روز فوت خود را به مردم خبر داد و پيش از فوت مهيا شده بود و قبري براي خود ساخته بود و همان طور که گفته بود در همان زمان فوت کردند.[12]

سؤال: چرا برخي اولياء خدا اين گونه اند و بيشتر مردم زمان مرگ خود را نمي دانند؟ برخي از اولياء چون نزد خدا از محبوبيت خاصي برخورداراند و عمري تزکيه نفس کرده و با هواي نفس خود مبارزه کرده اند و حجاب ها را بر طرف ساخته اند؛ لذا خداوند براي آنکه مقام آنان را نزد مردم بالا ببرد و به مردم بشناساند برخي مطالب را به زبان و دل آنان جاري مي کند؛ در حالي که ديگران بخاطر گناه و معصيت و حجاب قلبي اين مسائل را درک نمی‌کنند.

البته مسئله اشتراک در ندانستن زمان مرگ هيچ تأثير در افراد ندارد چرا که اينها با هم ممکن است در خيلي از موارد مشترک باشند لذا ندانستن آن براي افراد زشت نيست و در آينده اش هم تأثيري ندارد؛ ولي فهميدنش فضل است و خوب. مثلاً هم انسان هاي خوب از فردا خبر ندارند هم انسان هاي بد.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ امام شناسي، آیت الله محمدحسین  تهراني، ج12.

2ـ تفسير نمونه، الميزان، ذيل آيه 36 سوره جن.

 

 


[1]. لقمان / 34.

[2]. مثل آيات 20 سوره يونس، نمل / 65، انعام / 50، اعراف / 188.

[3]. آل عمران/44.

[4] . هود/49؛ یوسف/102.

[5]. جن / 26 و 27.

[6]. طباطبايي، سيد محمد حسين، الميزان، ترجمه موسوی همدانی، سيد محمد باقر، قم، جامعه مدرسين، ج20، ص83 و 82 و ج7، ص135، و 134.

[7]. کليني، محمد بن يعقوب، اصول کافي، ترجمه مصطفوی، سيد جواد، تهران، فرهنگ اهل بيت(ع)، ج1، ص257.

[8]. شيخ عباس قمي، منتهي الآمال، تهران، پارسامنش، چاپ اول، 1380ش، ص223.

[9]. حسيني طهراني، محمد حسين، امام شناسي، مشهد، انتشارات علامه طباطبايي، چاپ سوم، 1426ق، ج12، ص48.

[10]. سيد علي بن طاوس، لهوف، ترجمه دزفولي، محمد طاهر، قم، نشر مؤمنين، چاپ اول، 1378ش، ص32 الي 55.

[11]. حسيني، سيد نعمت الله، مردان علم در ميدان عمل، قم، جامعه مدرسين، چاپ ششم، 1376ش، ج4، ص341.

[12]. همان، ج2، ص362.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
17 امرداد 01
بازدید
۵۵
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.