آيا طلسم و جادو و چشم زخم و... در مرگ انسان اثري دارد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آيا طلسم و جادو و چشم زخم و... در مرگ انسان اثري دارد؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

به نظر مي رسد هر کدام از موارد مذکور در سوال جداگانه بحث شوند مطلب روشن تر مطرح مي شود.

در مورد طلسم بايد گفت که  اين کلمه در لغت به معناي عقد و گرهي که گشوده نمي شود، بيان شده است[1] حاجي خليفه در کشف الظنون گفته: طلسم  به معناي گره لا ينحل است[2] و برخي گفته اند کلمه طلسم مقلوب است و اصل آن مسلط است زيرا طلسم از قهر و بسط است[3]

برخي طلسم را يکسري نوشته هاي سحر آميز و افسونگري مي دانند و از آن به ورد ياد کرده اند.[4]

برخي ديگر معتقدند که طلسم يکسري الفاظ است که اگر به طور صحيح يا غير صحيح آموخته شوند و در صورتي مي توانند اثرگذار باشند که با اجازه صاحب اجازه باشد و اگر صحيح هم بياموزند، اما صاحب اجازه، اجازه ندهد اثري نمي گذارد.[5]

علامه طباطبائي در این باره مي گوید : علم هيميا (طلسمات) علمي است که در ترکيب قواي عالم بالا با عناصر عالم پائين بحث مي کند تا از اين راه به تأثيرهاي عجيبي دست يابد، چون کواکب و اوضاع آسماني با حوادث (مادي) زميني ارتباط دارند».[6]

به طور کلي چنين چيزي وجود دارد و مشخص است که يک امر غير طبيعي هم هست و تأثيرات خود را مي گذارد خود مرحوم علامه هم اين مطلب را تأييد کرده و گفته :

«يکسري افعال خارق العاده اي هست که مستند به هيچ يک از اسباب عادي و طبيعي نيستند، مانند خبر دادن از غيب و ايجاد محبت و دشمني و گشودن گره ها و گره زدن گشوده ها ( که معمولا از آن به طلسم ياد مي کنند) و... قابل انکار نيست و علت اين تأثيرات علم و ايمان به تأثير اراده است و...[7]

مرحوم علامه در ادامه بحث از طلسم، مثالي مي زند که مربوط به بحث ماست و مردن و زنده ماندن شخصي را توسط انجام طلسم مثال مي زند که از ترکيبات حوادث زميني و آسماني صورت مي گيرد.[8]

پس مي توان اين مطلب را تأييد کرد که طلسم حتي بر مرگ اشخاص هم مي تواند تأثير گذار باشد، اما اين گونه نيست که در عرف جامعه رواج پيدا کرده و هر مشکلي که پيش مي آيد آن را مربوط به طلسم مي دانند؛ از طرف ديگر اشخاصي هم که به اين علوم آگاهي داشته باشند بسيار نادرند و علاوه بر همه اينها تا اذن خداوند نباشد اين امور تأثير گذار نخواهد بود، لذا با دعا و روش هاي خاصي مي توان مانع از آنها شد.  هم چنين خيلي از اين موارد صرف تخيل شخصي است و چون آن را پذيرفته ايم در روح ما اثر مي گذارد و بيشتر تأثيرات رواني است که به تبع برجسم هم اثرمي گذارد بنابر این  بايد اين اعتقاد و حالت را از خود دور کنيم.

البته جادو نسبت به طلسم بيشتر براي ما قابل فهم و درک است، چون در خيلي از موارد آنها را مشاهده کرده ايم که از نظر قرآن سحر و جادو به دو بخش تقسيم شده است:

1. گاهي مقصود از آن فريفتن و تردستي و شعبده بازي و چشم بندي است که حقيقتي ندارد (و صرفاً با يکسري تمرينات و معتاد شدن اعمالي انجام مي دهند که پنهان از حس و درک مردم است و به خاطر سرعت در کارشان بيننده آن را تشخيص نمي دهد و...) اين جادوگري اثر خاصي بر زندگي اشخاص نداشته و غير واقعي هستند.

2. از برخي آيات قرآن استفاده مي شود که برخي از سحرها واقعا اثر مي گذارند، مثلا خداوند در سوره بقره آيه 102 به اين مطلب اشاره کرده، هر چند در ادامه مي فرمايد: تا اذن الهي نباشد اين امور تأثيرگذار نيستند.[9]

لذا اين مورد را هم نمي شود نفي کرد، هر چند باز تأکيد مي کنيم، هر مشکلي را نبايد به سحر و جادو ربط داد يا هر کسي که از دنيا رفت بگوییم  که به علت اين امر بوده است، چون گفتيم اين موارد بسيار نادرند و براي دفع و رفع آنها روايات زيادي وارد شده است. در مورد چشم زخم هم که از هر دو مورد بيان شده آيات و روايات بيشتري در مورد آن داريم که بر روي آن صحه گذاشته و آن را حقيقتي غير قابل انکار دانسته اند و آيه اي که معروف به چشم بد است که مي فرمايد: (اي پيامبر) نزديک است کافران هنگامي که آيات قرآن را مي شنوند با چشم زخم تو را از بين ببرند».[10]

 علامه طباطبائي در تفسير اين آيه مي گوید : « ليزلقونک از لاق به معناي إزلال يعني صرع است که کنايه از کشتن و هلاک کردن است»[11] يعني اين کفار با چشم زخم خود مي خواهند تو را از بين ببرند» يا در روايات آمده است که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمودند: العين حق (چشم زخم حقيقت دارد).

حتي لتورد الرجل القبر و الجمل القدر ( يعني چشم زخم مي تواند مرد (زنده اي) را وارد قبر کند و شتر را در ديگ قرار دهد)[12] يا در حديث ديگري از امام صادق ـ عليه السلام ـ است که مي فرمايد: «همانا اکثر مردگان با چشم زخم مي ميرند».[13]

از قرآن و سنت استفاده مي شود، چشم زخم حقيقت دارد و حتي مي تواند انسان را به کام مرگ بکشاند، لذا است که تأکيد فراواني شده که براي رفع چشم زخم بسيار سوره ناس و جن را بخوانيد يا ادعيه هاي فراواني براي دفع آن وارد شده است، البته به قول شهيد مطهري اين گونه که در ميان مردم رواج پيدا کرده نيست و فقط عده اي خاص اين حالت در چشمهايشان وجود دارد.[14]

نتيجه: اين مواردي که بيان شد مي توانند موثر بر زندگي و مرگ انسان باشند که البته يکسري شرايط خاص در آنها وجود دارد که تا جمع نشود اثري نمي گذارند و گفتيم که مي توان با دعا و توسل به خداوند و ائمه اطهار ـ عليهم السلام ـ آن را از خود دور کنيم.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ مطهري، مرتضی، آشنائي با قرآن،  ج8، ص332 به بعد.

2ـ طباطبایی، محمد حسین، ترجمه تفسير الميزان ج1، ص363 به بعد.

3ـ جعفري، يعقوب،  کوثر ج1، ص304.

4ـ مکارم شیرازی، ناصر، تفسير نمونه، ج1، ص3770 به بعد مراجعه فرمائيد.

 


[1]. حسيني دشتي، سيد مصطفي، معارف و معاريف، قم، نشر صدر، چاپ دوم، 1376ش، ج7، ص90.

[2]. همان.

[3]. همان.

[4]. مهيار، رضا، فرهنگ ابجدي عربي ـ فارسي، ص582.

[5]. ترجمه بيان السعادات في مقامات العبادة ـ ج5، ص193، مترجم: حشمت الله رياضي و رضا خاني ـ انتشارات دانشگاه پيام نور، تهران، سال 1372ش.

[6]. طباطبایی، محمد حسین، ترجمه تفسير الميزان،دفتر انتشارات جامعه مدرسين قم، 1374ش. ج1، ص367.

[7]. همان.

[8]. همان.

[9]. اقتباس از:  مکارم شيرازي، ناصر،   تفسير نمونه  دارالکتب الأسلامي، ج1، ص337.

[10]. قلم / 56.

[11]. همو، ترجمه تفسير الميزان، ج19، ص426، همان چاپ.

[12]. مجلسي، محمد باقر، بحارالانوار، موسسه الوفاء، بيروت، سال 1404ق، ج60، ص17.

[13]. همان، ص25 همان چاپ.

[14]. مطهری، مرتضی،  آشنائي با قرآن، ج8، ص337، ناشر: صدرا، نوبت اول، 1378ش، تهران.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
30 تیر 01
بازدید
۴٬۰۳۰
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.