چرا شيعيان در دنيا در بدترين وضعيت به سر مي برند در حاليکه خدا در قرآن فرموده که وارثان اصلي زمين بندگان صالح من هستند؟ چرا بين شيعيان و ديگر مذاهب عدل رعايت نشده

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

چرا شيعيان در دنيا در بدترين وضعيت به سر مي برند در حاليکه خدا در قرآن فرموده که وارثان اصلي زمين بندگان صالح من هستند؟ چرا بين شيعيان و ديگر مذاهب عدل رعايت نشده؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

در پاسخ به مطالبی که در سوال مطرح نموده ايد لازم است به نکاتی اشاره نماييم :

الف –آیات بسیاری در قرآن کریم پیرامون حکومت جهانی صالحان وجود دارد، و مراد از آن، حاکميت صالحان در عصر ظهور و حکومت جهانی مهدوی می باشد که در سوال هم آمده که ذیلاً به برخی از آن ها همراه با بیانات معصومین که به تعبیر قرآن کریم راسخان در علم و آگاهان به تأویل هستند، ، اشاره می شود:

1: «و لقد كتبنا في الزبور من بعد الذكر أن الارض يرثها عبادي الصالحون[1]»؛ ما در زبور داود از پس ذكر (تورات) نوشته ايم كه سرانجام، زمين را بندگان شايسته ما به ارث مي برند و صاحب مي شوند.

امام محمد باقر ـ عليه‎ السلام ـ فرمود: اين بندگان شايسته كه وارثان زمين مي شوند، اصحاب مهدي هستند در آخرالزمان.[2] شيخ طبرسي پس از نقل اين حديث مي نويسد، حديثي كه شيعه و سني از پيامبر ـ صلي الله عليه و آله ـ روايت كرده اند بر گفته امام محمد باقر ـ عليه‎ السلام ـ دلالت دارد.[3]

2: «و نريد ان نمنَّ علي الذين استضعفوا في الارض و نجعلهم أئمة‌و نجعلهم الوارثين[4]»؛ ما مي خواهيم تا به مستضعفان زمين نيكي كنيم يعني آنان را پيشوايان سازيم و ميراث بران زمين.

امام علي ـ عليه‎ السلام ـ فرمود: اين آيه مربوط به ما است،[5] و نيز فرمود: اين امر، در زمان ظهور حجت بالغه است.[6]

3: «يا ايها الذين آمنوا! من يرتدّ منكم عن دينه، فسوف يأتي الله بقوم...[7]»

در تفسير علي بن ابراهيم آمده است: ... اين آيه، دربارة قائم و اصحاب او نازل شده است، همانا در راه خدا جهاد كنند و از هيچ چيز پروا ندارند.[8]

4: «وعدالله الذين آمنوا منكم و عملوا الصالحات ليستخلفنهم في الأرض كما استخلف الذين من قلبهم...[9]» خداوند به اهل ايمان وعده داد كه به يقين آنها را خليفه كند در زمين چنان كه آنان كه از پيش بودند خليفه ساخت و دين و آييني را كه براي آنان پسنديده، پابرجا و ريشه دار خواهد ساخت و ترسشان را به امنيت و آرامش مبدّل مي كند...»

از امامان اهل بيت روايت شده كه اين آيه درباره  مهدي آل محمد ـ صلي الله عليه و آله ـ است طبرسي در مجمع البيان مي نويسد چون گسترش دين در سراسر زمين تا كنون پديدار نگشته است، پس به يقين اين امر در آينده خواهد بود و اين وعدة الهي هرگز خلف بردار نيست.[10]

5: «هو الذي ارسل رسوله بالهدي و دين الحقّ ليظهره علي الدين كله و لو كره المشركون[11]»؛ او كسي است كه رسولش را با هدايت و آيين حق فرستاد، تا آن را بر همه‌ي آيين ها غالب گرداند، هر چند مشركان كراهت داشته باشند. رشيد الدين ميبدي، مي نويسد: رسول، در اين آيه، محمد است و هدي و هدايت، قرآن و ايمان است و دين حق اسلام است خدا اين دين را بر ديگر اديان برتري مي دهد و اين امر بعد از اين خواهد شد و هنوز اتفاق نيفتاده است. و قيامت نخواهد آمد مگر اين كه اين كار بشود.[12] گفتني است از پيامبر خاتم ـ صلي الله عليه و آله ـ نيز روايتي در اين باره وارد شده است.

6ـ بگو حق آمد و باطل نابود شد، یقیناً باطل نابود شدنی است.[13] از امام باقر ـ علیه السلام ـ در مورد آیه شریفه نقل شده است که فرمود: «هنگامی که قائم ـ عجل الله تعالي فرجه الشريف ـ قیام کند (ظهور کند) دولت باطل از میان خواهد رفت.»[14]

7ـ خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده اند وعده می دهد که قطعاً آنان را حکمران روی زمین خواهد کرد...[15]

امام سجاد ـ علیه السلام ـ فرمود: قسم به خدا آن ها شیعیان ما اهل بیت هستند که خدا این وعده را در مورد آن ها بدست مردی از ما محقق می سازد و او مهدی این امّت است و اوست آن که رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ فرمود: اگر روزی از دنیا باقی نمانده باشد، خدا آن روز را تا آن جا طولانی می کند که مردی از عترتم که نامش نام من است به ولایت رسیده و زمین را آن چنان که از ظلم و جور پر شده باشد، از عدل و قسط پر سازد....[16]

8ـ هر کجا باشید خداوند همه شما را حاضر می کند.[17] راوی می گوید از ابی الحسن ـ علیه السلام ـ از معنای آیه سوال کردم فرمود: به خدا قسم آن است که وقتی قائم ما قیام کند (ظهور کند) خداوند شیعیان ما را از تمامی نقاط درکنار او گرد می آورد.[18]

9ـ ما می خواستیم بر مستضعفان زمین منّت نهیم و آنان را پیشوایان و وارثان روی زمین قرار دهیم.[19]

علی ـ علیه السلام ـ فرمود: آن ها (مستضعفان) در آیه آل محمّد ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ هستند که خدا مهدی آن ها را بعد از تلاششان بر انگیخته و آن ها را عزیز و دشمنانشان را ذلیل می نماید.[20]

10ـ زمین (در آن روز) به نور پروردگارش روشن می شود.[21] امام صادق ـ علیه السلام ـ فرمود: هنگامی که قائم ما قیام کند زمین به نور پروردگارش روشن می گردد مردم از نور خورشید بی نیاز می گردند و تاریکی یکسره از میان می رود.[22]

11ـ بدانید خداوند زمین را بعد از مرگ آن زنده می کند.[23] امام باقر ـ علیه السلام ـ فرمود: منظور از مرگ زمین کفر اهل زمین است چرا که کافر مرده است پس خدا زمین را با قائم زنده می کند، او عدالت را در زمین می گستراند و زمین را زنده نموده و اهل زمین را پس از مرگشان احیا می نماید.

در روایت دیگر از موسی بن جعفر آمده است: زنده نمودن زمین با نزول باران نیست، بلکه خدای عزّوجل مردانی را بر می انگیزد که عدالت را احیاء نمایند و با احیاء عدالت و اقامه حدود زمین را زنده می سازند، چرا که اقامه حدود در روی زمین از چهل روز باریدن باران پر سودتر است.[24]

12ـ همان کسانی که هرگاه در زمین به آن ها قدرت بخشیدیم، نماز را برپا می دارند، و زکات می دهند، و امر به معروف و نهی از منکر می کنند و پایان همه کارها از آن خداست.[25] امام باقر ـ علیه السلام ـ فرمود: این آیه مربوط به آل محمّد ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ مهدی ـ عجل الله تعالي فرجه الشريف ـ و یاران اوست که خدا آن ها را بر شرق و غرب زمین مالک می سازد و دین را ظاهر نموده و به واسطه او، و یارانش بدعت ها و باطل را می میراند... تا آن جا که هیچ اثری از ظلم باقی نمی ماند، آن ها به نیکی امر و از ناپسند نهی می نمایند و برای خداست نهایت و عاقبت کارها.[26]

 ب - هنگامى كه انسان گناه مى كند از سه حال خارج نيست:

1- يا خودش متوجه گناهش مى شود و توبه مى كند و باز مى گردد.2- يا خداوند تازيانه بلا بر او مى نوازد تا در اثر معصيت ها و گرفتاري ها به خود آيد و از خواب غفلت بيدار شود و به راه اصلى و هدايت بازآيد، كه اكثر مردم از اين دسته اند.3- و يا شايستگى هيچ يك از اين دو را ندارد. خدا به جاى بلا، نعمتهاي ظاهري و بجاى گرفتارى و  تنگدستي، رفاه ظاهري به او مى بخشد و اين همان «عذاب استدراج» است. كه در آيات قرآن به همين تعبير «والذين كذّبوا باياتنا سَنتدرجهم من حيث لا يعلمون[27]» «كسانى كه آيات ما را تكذيب كردند به زودى آنان را از آنجا كه نمى دانند (و فكرش را هم نمى كنند) تدريجاً به سوى عذاب پيش مى بريم».

و يا تعبيرات ديگر مانند: «و ما ارسلنا فى قرية من نبى الا اخذنا اهلها بالبأساء و الضراء لعلهم يضّرّعون. ثم بدلنا مكان السيئة الحسنة حتى عفوا و قالوا قد مسّ آباءنا الضرّاء و السرّاء فأخذناهم بغتة و هم لا يشعرون[28]»  «سنت خداوند بر اين بوده كه هر موقعى پيامبرى از پيامبرانش را به سوى مردم مى فرستاده آنها را با سختى ها و گرفتاريها امتحان و آزمايش مى كرده ولى آنان از آيات الهى كه آنان را دعوت به سوى خدا و تضرع و توبه به سوى  حق مى كرده اعراض مى كرده اند. هنگامى كه اين سنت سودى به حال آنها نداشته خداوند اين سنت را تبديل به سنت ديگرى مى نموده و آن اينكه مُهر بر قلوب آنها مى زده و دچار قساوت قلب و سرپيچى از حق مى گشته اند و علاقه مند شدن به شهوات مادى و زينت ها و جلوه هاى زندگانى دنيا و زخارف آن و اين سنت مكر است. سپس به دنبال آن سنت سومى است و آن استدراج است يعنى تبديل شدن بدى به خوبى و نقمت به نعمت و گرفتاري ها و سختى ها به آسانى و نزديك شدن آنها روز به روز و ساعت به ساعت به طرف عذاب الهى تا اينكه يك مرتبه آنها را بگيرد ولى آنها احساس نمى كنند، چون خود را در جاى امن و سالمى مى دانند»[29].

خداوند متعال به دنبال آيه «سنتدرجهم من حيث لا يعلمون» مى فرمايد: «و املى لهم ان كيدى متين» «و به آنها مهلت مى دهم و در عذاب شان عجله نخواهم كرد چرا كه نقشه هاى من محكم و دقيق و عذاب من شديد است.» اين هشدارى است به همه ظالمان و گردنكشان كه سلامت و نعمت و امنيت هرگز آن ها را از عذاب ايمن نكند و هر لحظه در انتظار كيفر شديد خداوند باشند.

لذا انسان بايد به هنگام روى آوردن نعمت هاى الهى مراقب باشد، نكند اين امر كه ظاهراً نعمت است، منجر به «عذاب استدراج» گردد. به همين دليل مسلمانان بيدار، در اين گونه مواقع در فكر فرو مى رفتند و به بازنگرى اعمال خود مى پرداختند. چنانكه در حديثى آمده است كه يكى از ياران امام صادقِ(عليه السلام) عرض كرد: من از خداوند مالى طلب كردم به من روزى فرمود، فرزندى مى خواستم به من بخشيد، خانه اى طلب كردم به من مرحمت كرد. من از اين مى ترسم نكند اين «استدراج» باشد. امام فرمود: «اگر اينها توأم با حمد و شكر الهى باشد، «استدراج» نيست (نعمت است)»[30].

در حديثى از امام صادِق(عليه السلام) مى خوانيم: (اذا احدث العبد ذنباً جدّد له نعمة، فيدع الاستغفار فهو الاستدراج)[31] «وقتى بنده اى گناهى را مرتكب مى شود، نعمت جديدى به او مى رسد اين موجب مى شود استغفار را ترك كند كه اين همان استدراج است».

بنابراين گنهكارانى كه دائم به ظلم و معصيت مشغولند و به ظاهر در خوشى و رفاه به سر مى برند و غافل از نتيجه اعمال خود هستند، اما در واقع اينها نقمت و بلا است به صورت نعمت و مقدمه عذاب آنها است كه به تدريج به سوى عذاب الهى پيش مى روند اما خودشان متوجه نمى شوند ، خداوند متعال خطاب به پيامبر(در واقع مخاطب مومنان و مسلمانان اند) كرده مى‏گويد:" فزونى اموال و اولاد (آسايش و رفاه ظاهری) آنها نبايد تو را در شگفتى فرو برد" و فكر كنى كه آن ها با اين كه كافرند چگونه مشمول اين همه مواهب الهى واقع شده‏اند «فَلا تُعْجِبْكَ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ».

چرا كه اين ها به ظاهر براى آن ها نعمت است اما در حقيقت" خدا مى‏خواهد به اين وسيله آنان را در زندگى دنيا معذب كند، و به خاطر دلبستگى فوق العاده به اين امور در حال كفر و بى ايمانى بميرند" «إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِها فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ تَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَ هُمْ كافِرُونَ[32]».كه در قرآن و روايات از آن تعبير به «استدراج» شده است.

ج- بعضي از مصائب و بلايا و گرفتاري ها ، بازتاب اعمال و رفتار و گناهان و معاصي خود آنهاست، چنان كه خداوند متعال مي فرمايد: «وَ مَآ أَصَـبَكُم مِّن مُّصِيبَة فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ;[33]» و هر مصيبتي به شما برسد به سبب اعمالي است كه انجام داده ايد.» اين آيه به خوبي نشان مي دهد مصائب و گرفتاري هايي كه دامنگير انسان مي شود يك نوع مجازات الهي و هشداري براي گناهكاران است.

در حديثي امام صادق(ع) فرموده اند: «من يموت بالذنوب اكثر ممّن يموت بالاجال و من يعيش بالاحسان اكثر ممّن يعيش بالاعمار;[34] تعداد كساني كه در اثر گناهان (زودتر) مي ميرند، بيشتر از كساني است كه اجلشان سر آمده و مي ميرند، و تعداد كساني كه بواسطه خوبي و احسان بر ديگران زندگي مي كنند، بيشتر از كساني است كه به عمر مقرّر و مقدّر شده برايشان زندگي مي كنند.»

و به گفته شاعر:

اين جهان كوه است و فعل ما ندا  ***  باز آيد سوي ما از كُه صدا

البته گاهي اوقات مصائب، محصول گناهان جمعي است همان گونه كه در قرآن مجيد مي خوانيم: «ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذِيقَهُم بَعْضَ الَّذِي عَمِلُواْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ» به سبب آن چه به دست  مردم فراهم آمده ، فساد در خشكي و دريا نمودار شده است تا (سزاي) بعضي از آن چه را انجام داده اند به آنان بچشاند، باشد كه بازگردند.»

و امير بيان علي(ع) مي فرمايد: «هيچ ملّتي از آغوش ناز و نعمت زندگي گرفته نشده مگر به واسطه گناهاني كه انجام دادند، زيرا خداوند هرگز به بندگان خود ستم روا نمي دارد.»[35]

پس روشن مي شود كه ميان اعمال انسان و نظام تكوين زندگي او ارتباط و پيوند نزديكي وجود دارد كه اگر براساس اصول فطرت و قوانين آفرينش گام بردارند بركات الهي شامل حال آن ها مي شود و هرگاه فاسد شوند زندگي آن ها به فساد و تباهي مي گرايد.

البته در مصيبت هاي جمعي گاهي افرادي مورد بلا واقع مي شوند كه به ظاهر مرتكب گناه نشده اند كه اين به دو صورت است: يا اين كه گرچه گناه نكرده اند ولي راضي به گناه ديگران بوده اند و فريضه امر به معروف و نهي از منكر را ترك كرده اند، و اين خود گناهي بس بزرگ است چنان كه حضرت علي(ع) مي فرمايد: «الرّاضي بفعل قوم كالداخل في معهم;[36] آن كسي كه به كار جمعيتي راضي باشد همچون كسي است كه در آن كار دخالت دارد.» و يا اين كه گناهي مرتكب نشده اند و راضي به گناه آن ها هم نبوده اند و فريضه امر به معروف و نهي از منكر را نيز انجام داده اند كه در اين صورت مأجورند.

از اين رو نسبت به برخى مؤمنين مى توان گفت كه آن ها خود باعث فرو فرستادن بلا از جانب خداوند هستند به اين معنى كه در طول زندگى لغزش هايى از آن ها سر مى زند كه مستوجب تنبيه است و خداوند به خاطر ايمان اين اشخاص عذاب آن ها را در قالب بلا و در اين دنيا فرو مى فرستد و عذاب آن ها را به آخرت محوّل نمى كند و به اين وسيله آن ها را از آلودگى پاك كرده و آماده متنعّم شدن از نعمت هاى اخروى مى گرداند. در حديثى از امام صادق(ع) نقل شده كه فرمودند: «انّ العبد اذا كثرت ذنوبه و لم يكن عنده من العمل ما يكفرها ابتلأه بالحزن ليكفرها»[37] هنگامى كه بنده اى گناهانش افزون شود و اعمالى كه آن را جبران كند نداشته باشد خداوند او را گرفتار اندوه مى كند تا گناهانش را پاك كند.

د- از آيات و روايات اسلامي استفاده مي شود بخشي از مصائب و سختي هايي كه به انسان مي رسد در حقيقت ابتلا و آزمايش الهي است، و خداوند نسبت به برخي انسان ها نعمت ها را به سختي تبديل مي كند و آن ها را به انواع بلاها و مشكلات دچار مي سازد تا ميزان ايمان آن ها مشخص شود. خداوند متعال مي فرمايد: «وَلَنَبْلُوَنَّكُم بِشَيء مِّنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْص مِّنَ الاَْمْوَ لِ وَ الاَْنفُسِ وَ الثَّمَرَ تِ وَبَشِّرِ الصَّـبِرِينَ;[38]» «قطعاً همه شما را با چيزي از ترس، گرسنگي، زيان مالي و جاني و ميوه ها آزمايش مي كنيم و بشارت ده به استقامت كنندگان.»

نتيجه نکات مورد بحث اين می شود که :

1- شکی نيست که صالحان بر اساس وعده قطعی و تخلف ناپذير الهی وارثان زمين خواهند شد و ظرف تحقق کامل اين وعده ، عصر نورانی ظهور ولی عصر (عجل الله تعالی فرجه ) خواهد بود نه آن گونه که پرسشگر ارجمند برداشت نموده است .

2- آسايش و بهرمندی ستمگران و گناهكاران از نعمت های ظاهری دنيا و سلطه ی جائرانه ی آنان بر زمين ، علامت و نشانه ی خوب بودن آن ها و يا بر خلاف عدالت الهی نيست بلکه در حقيقت گرفتار عذاب غفلت و مهلت و سقوط در پرتگاه بلای عظيم استدراج گرديده اند .و از طرفی هم مقتضای سنت الهی اين نيست که هر کس در زمين به ظلم و ستم بپردازند او را فورا گدفتار بلا و عذاب آسمانی نمايد چه آن که در اينصورت همه مجبور خوهند بود نه مختار.

3- بخشي از گرفتاری و مشکلات مسلمانان و شيعيان ممکن است به خاطر اعمال و رفتار های خود شان و بيگانگی و فاصله گرفتن آنان از روح دين و ديانت و اسلام باشد و بخشی به خاطر ابتلائات و بخشی هم به خاطر ظلم وستم جبابره و ستمگران که در دو صورت اخير و تحمل مظلوميت های ناخواسته و اجباری عندالله ماجور خواهند بود و در برابر ستم ها و مظلوميت های که به خاطر مسلمان و شيعه بودن می کشند خدای متعال به آنان اجر صابران را عطا خواهد فرمود.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

در مورد مجازات استدراج مى توانيد به تفسير نمونه، ج 7،ص 32 به بعد و ج 3، ص 182 مراجعه كنيد.

 


[1] . سوره انبياء، آيه 105.

[2] . طبرسي، ترجمه تفسير مجمع البيان، ج18، ص 175 ، انتشارات فراهانى‏، طهران ، 1360 ش .

[3] . همان.

[4] . قصص، آية‌5.

[5] . حويزی ، عبد علي بن جمعه،تفسير «نورالثقلين» ج4، ص 107 ـ 111. انتشارات اسماعيليان‏ ،قم ، 1415 ه .

[6] . طبرسی ،فضل بن حسن، مجمع البيان، ج7، ص 77. همان .

[7] . سوره مائده، آيه 54.

[8] . تفسير نورالثقلين، ج1، ص 641. همان

[9] . سوره نور، آيه 56.

[10] . طبرسي، مجمع البيان، ج17، ص 162، همان .

[11] . سورة توبه، آيه 33.

[12] . ميبدي، ابو الفضل، كشف الاسرار، بيتا، بينا . ج4، ص 119 ـ 120.

[13] . اسراء / 81.

[14] . فیض کاشانی، ملامحسن، تفسیر الصافی  انتشارات الصدر، تهران، 1415. 3 / 213.

[15] . نور / 55.

[16] . فیض کاشانی، ملا محسن، تفسیر الصافی  پیشین. 3 / 445.

[17] . بقره / 148.

[18] . العیّاشی، محمّد بن مسعود، تفسیر العیّاشی  المکتبة العلمیه الإسلامیه، تهران. 1 / 66.

[19] . قصص / 5.

[20] . مکارم شیرازی، ناصر، تفسیرنمونه دار الکتب الاسلامیه 1374ش. 16 / 18.

[21] . زمر / 69.

[22] . شیخ مفید، محمّد بن محمّد بن نعمان، الإرشاد، ترجمه رسولی محلّاتی، سید هاشم،دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران، 1378. 2 / 522.

[23] . حدید / 17.

[24] . بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن،  بنیاد بعثت، تهران، 1416. 5 / 288.

[25] . حج / 41.

[26]. بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن،  پیشین. 3 / 893.

[27] . اعراف / 182.

[28] . اعراف / 94 و 95.

[29] . الميزان، طباطبايى، محمد حسين، انتشارات اعلمى، بيروت، چاپ سوم، سال 1361. ج 8، ص 195.

[30] . تفسير نمونه، مكارم شيرازى،ناصر، انتشارات دارالكتب الاسلاميه، چاپ سيزدهم، سال 1370.  ج 24، ص 416 و 417.

[31] . همان .

[32] . توبه / 55 .

[33]. شورى، 30.

[34]. بحارالانوار، مرحوم مجلسى، داراحياء التراث العربى، ج 5، ص 140.

[35]. نهج البلاغه، خطبه 12.

[36]. نهج البلاغه، قصار 154.

[37]. كلينى،محمد بن يعقوب، اصول كافى، دارالكتب الاسلاميّه، ج 2، ص 444. بيتا .

     [38]. بقره، 155.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
22 تیر 01
بازدید
۵۸
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.