اگر خداوند همه چيز را ميداند و مقرر نموده است، چه نيازي به دعا كردن و احياي شبهاي قدر و قرآن بر سر گرفتن است؟
اگر خداوند همه چيز را ميداند و مقرر نموده است، چه نيازي به دعا كردن و احياي شبهاي قدر و قرآن بر سر گرفتن است؟
پرسش
پاسخ
با توجه به اين که شما در ضمن سئوالتان به شبهاي قدر اشاره نمودهايدمناسب ديديم تا توضيحاتي در خصوص اصل شب قدر داشته باشيم و هويت اصلي اين شب را بررسي کنيم آن گاه علت قرآن به سر گرفتن و دعا کردن را در شب قدر با توجه به اين که خداوند خودش آگاه است بيان کنيم.
با تحقيق در منابع روايي و تفسيري شيعه که ميراث ماندگار اهل بيت عصمت و طهارت ـ عليهم السلام ـ و علماي واقعي دين مي باشد به اين نتيجه مي رسيم که هويت واقعي شب قدر را 3 مقوله تقريبا مجزاي از هم تشکيل مي دهد که عبارتند از:
الف) نزول قرآن و ملائکه.
ب) تقدير اموري که تا سال آينده اتفاق مي افتد.
ج) مبارک و برتر بودن اين شب از هزار ماه.
پس شب قدر به شبي گفته مي شود که در آن سه مؤلفه بالا به يقين قابل اثبات مي باشد. حال چرا در شب قدر قرآن بر سر مي گيريم و دعا مي کنيم با توجه به اين که خداوند از همه چيز آگاه است؟ براي پاسخ به اين پرسش بايد در خصوص دعا توضيح دهم زيرا همان هنگامي که ما قرآن را بر سر مي گيريم و خدا را به خودش و به اهل بيت عصمت صلوات الله عليهم قسم مي دهيم در واقع ثقل اکبر و ثقل اصغر (پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمودند اني تارک فيکم الثقلين کتاب الله و عترتي) را وسيله قرار مي دهيم تا در انتها حوائج و دعاهاي خود را مطرح کنيم، پس بايد اصل دعا را مورد کنکاش قرار دهيم که آيا در دعا کردن با توجه به علم خداوند ما مي توانيم اثري را براي خودمان جلب کنيم و يا دفع شرّي بکنيم يا خير؟
با پژوهشي در روايات در خصوص دعا به اين نتيجه مي توان دست يافت که دعا از دو جهت در شب قدر با فضيلت مي باشد:
الف) دعا عبادت است
ب) دعا يکي از اسباب بداء در امور مي باشد.
الف) دعا عبادت است: در بسياري از روايات دعا تعبير به عبادت شده است و بيان کرده اند که منظور از استکبار در عبادتي که خداوند فرموده است: «وَقَالَ رَبُّکمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَکمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَکبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ[1]». (آنان که از عبادت من اعراض و سرکشي کنند زود با ذلت و خواري در دوزخ شوند) همان دعا نکردن مي باشد هر چند همين معنا از سياق آيه نيز بر مي آيد زيرا قبل از آن بيان فرموده است که «و قال ربّکم ادعوني استجب لکم[2]». يعني خداوند شما مي فرمايد که بخوانيد مرا تا اجابت کنم شما را. و اين يعني دعا کردن از طرف پروردگار به بندگان امر شده است در ادامه بيان مي دارد که هر کس اين عمل (عبادت پروردگار) را نکند به زودي داخل در جهنم مي شود امام صادق ـ عليه السلام ـ در اين مورد فرموده اند: خداوند متعال ميفرمايد: «وَقَالَ رَبُّکمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَکمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَکبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ» آن عبادت دعا است و با فضيلت ترين عبادت همان دعا است..[3] و در روايتي ديگر از ايشان پرسيده شد که افضل عبادات کدام عبادت است؟ فرمودند: هيچ چيز افضل از اين در نزد خداوند نيست که از او خواسته شود و طلب شود از چيزهايي که نزد خداوند مي باشد و چيزي مبغوض تر از اين که کسي استکبار از عبادت بورزد و درخواست از چيزهايي که نزد خداست نکند، نيست.[4] پس مشخص مي شود که دعا از اين جهت که عبادت است مورد رضاي پروردگار است و کساني از دعا کردن روي برگردانند مورد عذاب واقع مي شوند.
ب) دعا يکي از اسباب بداء در امور مي باشد: خداوند در آياتي از قرآن فرموده اند که «ادعوني استجب لکم» يعني مرا بخوانيد (از من بخواهيد) من براي شما اجابت مي کنم. از اين تعبير مي توان فهميد که يکسري امور را خداوند براي بندگان قرار داده است که فقط با دعاي خودشان مي توانند آنها را به دست آورند يعني علت تحقق يکسري از مسائل در عالم همان دعاي شخص در حق خودش يا ديگران مي باشد از روايات نيز مي توان به اين روايت اشاره کرد که امام صادق ـ عليه السلام ـ به ميسّر فرمودند:
اي ميسر دعا کن و نگو که امور حتمي شده است و ديگر نمي توان کاري کرد زيرا در نزد خداوند منازلي است که به آنها نمي رسي مگر با دعا کردن، اگر بنده اي دهان خود را ببندد و درخواست نکند چيزي به او عطا نمي شود. پس بخواه تا به تو عطا شود.[5] يا در جاي ديگر مي فرمايند که: دعا کن و بخوان خدا را و نگو که حتمي شده است و ديگر دعا اثري ندارد.[6] پس مي توان اين گونه نتيجه گرفت که دعا يکي از اموري است که خداوند قرار داده است تا بندگان به واسطه آن يکسري از خيرات و دفع شرّها را از خداوند بخواهند و از طرف ديگر خودش ضمانت تحقق و استجابت اين دعاها را کرده است يعني راهي قرار داده است تا بندگان بتوانند مقداري از مقدّرات خود را دستخوش تغيير قرار دهند.
حال در شب قدر بيان شد که امور مردم و مخلوقات مقدر مي شود و از طرفي بيان شد که خود دعا جزء اسبابي است که مي تواند در مقدرات تأثير داشته باشد پس اگر در شب قدر شخصي دعا کند مي تواند در مقدرات خود ايجاد اثر کند حال يا از اين وسيله استفاده مي کند و به بهتر شدن مقدرات خودش کمک مي کند و يا به حداقل مقدرات و خيرات براي خودش اكتفا ميكند. و اين مطلب را در توضيح شب قدر گفتيم که در روايات آمده است که مقدرات حتمي مي شود وليکن براي خداوند قدرت بر تغيير و بداء در سرنوشت ها به طور حتمي ثابت است و از طرفي بيان شد که دعا و عبادت در شب قدر به اندازه دعا در هزار ماه که شب قدر در آن نباشد ارزش دارد و در تفاسير آمده است که در شب قدر: باب رحمت الهي باز است و حق تعالي دعاي بندگان را مستجاب ميكند و گناهان آنها را مي آمرزد و ملائکه رحمت بر ايشان نازل مي شود.[7] پس خود دعا کردن در شب قدر هم مؤثر در تقديرات است و اين منافاتي با علم خداوند ندارد. حال با توجه به تمام مطالب اين گونه نتيجه مي شود که دعا در شب قدر از دو طرف به نفع شخص دعا کننده مي باشد:
اوّل: مقدرات خود را به هر نحو که نياز باشد تغيير مي دهد و دوّم: اين که دعا عبادت است و معادل عبادت هزار ماه براي او نوشته مي شود.
[1]. غافر / 60.
[2]. غافر / 60.
[3]. کليني، محمد بن يعقوب، اصول کافي، ج2، ص466؛ ملامحسن فيض کاشاني، الوافي، ج9، ص1469.
[4]. اصول کافي، ج2، ص466؛ الوافي، ج9، ص1469.
[5]. اصول کافي، ج2، ص466؛ الوافي، ج7، ص1470.
[6]. اصول کافي، ج2، ص467؛ الوافي، ج7، ص1471.
[7]. تفسير اثني عشري، اثني عشري شاه عبدلعظيمي، حسين ج12، ص10.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 23 تیر 01
- بازدید
- ۵۳
اگر خداوند همه چيز را ميداند و مقرر نموده است، چه نيازي به دعا كردن و احياي شبهاي قدر و قرآن بر سر گرفتن است؟
- نشان کردن
پرسش
اگر خداوند همه چيز را ميداند و مقرر نموده است، چه نيازي به دعا كردن و احياي شبهاي قدر و قرآن بر سر گرفتن است؟
پاسخ
با توجه به اين که شما در ضمن سئوالتان به شبهاي قدر اشاره نمودهايدمناسب ديديم تا توضيحاتي در خصوص اصل شب قدر داشته باشيم و هويت اصلي اين شب را بررسي کنيم آن گاه علت قرآن به سر گرفتن و دعا کردن را در شب قدر با توجه به اين که خداوند خودش آگاه است بيان کنيم.
با تحقيق در منابع روايي و تفسيري شيعه که ميراث ماندگار اهل بيت عصمت و طهارت ـ عليهم السلام ـ و علماي واقعي دين مي باشد به اين نتيجه مي رسيم که هويت واقعي شب قدر را 3 مقوله تقريبا مجزاي از هم تشکيل مي دهد که عبارتند از:
الف) نزول قرآن و ملائکه.
ب) تقدير اموري که تا سال آينده اتفاق مي افتد.
ج) مبارک و برتر بودن اين شب از هزار ماه.
پس شب قدر به شبي گفته مي شود که در آن سه مؤلفه بالا به يقين قابل اثبات مي باشد. حال چرا در شب قدر قرآن بر سر مي گيريم و دعا مي کنيم با توجه به اين که خداوند از همه چيز آگاه است؟ براي پاسخ به اين پرسش بايد در خصوص دعا توضيح دهم زيرا همان هنگامي که ما قرآن را بر سر مي گيريم و خدا را به خودش و به اهل بيت عصمت صلوات الله عليهم قسم مي دهيم در واقع ثقل اکبر و ثقل اصغر (پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمودند اني تارک فيکم الثقلين کتاب الله و عترتي) را وسيله قرار مي دهيم تا در انتها حوائج و دعاهاي خود را مطرح کنيم، پس بايد اصل دعا را مورد کنکاش قرار دهيم که آيا در دعا کردن با توجه به علم خداوند ما مي توانيم اثري را براي خودمان جلب کنيم و يا دفع شرّي بکنيم يا خير؟
با پژوهشي در روايات در خصوص دعا به اين نتيجه مي توان دست يافت که دعا از دو جهت در شب قدر با فضيلت مي باشد:
الف) دعا عبادت است
ب) دعا يکي از اسباب بداء در امور مي باشد.
الف) دعا عبادت است: در بسياري از روايات دعا تعبير به عبادت شده است و بيان کرده اند که منظور از استکبار در عبادتي که خداوند فرموده است: «وَقَالَ رَبُّکمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَکمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَکبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ[1]». (آنان که از عبادت من اعراض و سرکشي کنند زود با ذلت و خواري در دوزخ شوند) همان دعا نکردن مي باشد هر چند همين معنا از سياق آيه نيز بر مي آيد زيرا قبل از آن بيان فرموده است که «و قال ربّکم ادعوني استجب لکم[2]». يعني خداوند شما مي فرمايد که بخوانيد مرا تا اجابت کنم شما را. و اين يعني دعا کردن از طرف پروردگار به بندگان امر شده است در ادامه بيان مي دارد که هر کس اين عمل (عبادت پروردگار) را نکند به زودي داخل در جهنم مي شود امام صادق ـ عليه السلام ـ در اين مورد فرموده اند: خداوند متعال ميفرمايد: «وَقَالَ رَبُّکمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَکمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَکبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ» آن عبادت دعا است و با فضيلت ترين عبادت همان دعا است..[3] و در روايتي ديگر از ايشان پرسيده شد که افضل عبادات کدام عبادت است؟ فرمودند: هيچ چيز افضل از اين در نزد خداوند نيست که از او خواسته شود و طلب شود از چيزهايي که نزد خداوند مي باشد و چيزي مبغوض تر از اين که کسي استکبار از عبادت بورزد و درخواست از چيزهايي که نزد خداست نکند، نيست.[4] پس مشخص مي شود که دعا از اين جهت که عبادت است مورد رضاي پروردگار است و کساني از دعا کردن روي برگردانند مورد عذاب واقع مي شوند.
ب) دعا يکي از اسباب بداء در امور مي باشد: خداوند در آياتي از قرآن فرموده اند که «ادعوني استجب لکم» يعني مرا بخوانيد (از من بخواهيد) من براي شما اجابت مي کنم. از اين تعبير مي توان فهميد که يکسري امور را خداوند براي بندگان قرار داده است که فقط با دعاي خودشان مي توانند آنها را به دست آورند يعني علت تحقق يکسري از مسائل در عالم همان دعاي شخص در حق خودش يا ديگران مي باشد از روايات نيز مي توان به اين روايت اشاره کرد که امام صادق ـ عليه السلام ـ به ميسّر فرمودند:
اي ميسر دعا کن و نگو که امور حتمي شده است و ديگر نمي توان کاري کرد زيرا در نزد خداوند منازلي است که به آنها نمي رسي مگر با دعا کردن، اگر بنده اي دهان خود را ببندد و درخواست نکند چيزي به او عطا نمي شود. پس بخواه تا به تو عطا شود.[5] يا در جاي ديگر مي فرمايند که: دعا کن و بخوان خدا را و نگو که حتمي شده است و ديگر دعا اثري ندارد.[6] پس مي توان اين گونه نتيجه گرفت که دعا يکي از اموري است که خداوند قرار داده است تا بندگان به واسطه آن يکسري از خيرات و دفع شرّها را از خداوند بخواهند و از طرف ديگر خودش ضمانت تحقق و استجابت اين دعاها را کرده است يعني راهي قرار داده است تا بندگان بتوانند مقداري از مقدّرات خود را دستخوش تغيير قرار دهند.
حال در شب قدر بيان شد که امور مردم و مخلوقات مقدر مي شود و از طرفي بيان شد که خود دعا جزء اسبابي است که مي تواند در مقدرات تأثير داشته باشد پس اگر در شب قدر شخصي دعا کند مي تواند در مقدرات خود ايجاد اثر کند حال يا از اين وسيله استفاده مي کند و به بهتر شدن مقدرات خودش کمک مي کند و يا به حداقل مقدرات و خيرات براي خودش اكتفا ميكند. و اين مطلب را در توضيح شب قدر گفتيم که در روايات آمده است که مقدرات حتمي مي شود وليکن براي خداوند قدرت بر تغيير و بداء در سرنوشت ها به طور حتمي ثابت است و از طرفي بيان شد که دعا و عبادت در شب قدر به اندازه دعا در هزار ماه که شب قدر در آن نباشد ارزش دارد و در تفاسير آمده است که در شب قدر: باب رحمت الهي باز است و حق تعالي دعاي بندگان را مستجاب ميكند و گناهان آنها را مي آمرزد و ملائکه رحمت بر ايشان نازل مي شود.[7] پس خود دعا کردن در شب قدر هم مؤثر در تقديرات است و اين منافاتي با علم خداوند ندارد. حال با توجه به تمام مطالب اين گونه نتيجه مي شود که دعا در شب قدر از دو طرف به نفع شخص دعا کننده مي باشد:
اوّل: مقدرات خود را به هر نحو که نياز باشد تغيير مي دهد و دوّم: اين که دعا عبادت است و معادل عبادت هزار ماه براي او نوشته مي شود.
[1]. غافر / 60.
[2]. غافر / 60.
[3]. کليني، محمد بن يعقوب، اصول کافي، ج2، ص466؛ ملامحسن فيض کاشاني، الوافي، ج9، ص1469.
[4]. اصول کافي، ج2، ص466؛ الوافي، ج9، ص1469.
[5]. اصول کافي، ج2، ص466؛ الوافي، ج7، ص1470.
[6]. اصول کافي، ج2، ص467؛ الوافي، ج7، ص1471.
[7]. تفسير اثني عشري، اثني عشري شاه عبدلعظيمي، حسين ج12، ص10.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 23 تیر 01
- بازدید
- ۵۳
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.