آیا خداوند شيطان را شيطان نيافريد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آیا خداوند شيطان را شيطان نيافريد؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

بي ترديد، خداوند شيطان را از ابتدا شيطان (يک موجود موذي و سرکش و طغيان گر) نيافريده است، همان گونه که خداوند انسان هاي شرور و طغيان گر را شرّ و طاغي خلق نکرده است، چون خداوند اضلال و گمراهي ابتدايي ندارد. يعني هيچ کس را ابتدا گمراه و کافر خلق نمي کند، بلکه همه را با فطرت پاک توحيدي خلق مي کند.

شيطان نيز از جنس جنيان است و جنيان همچون انسان ها موجوداتي هستند که با فطرت پاک خلق شده اند. لکن شيطان بعدها در اثر غرور و خودخواهي به يک موجود طغيانگر و مضرّ، نسبت به انسان تبديل شده است.

 طبق آيات قرآن شيطان از نظر خلقت از طايفه جن است «إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ الْجِنِّ[1]». جن و طايفه جنيان هم، مثل انسان ها از لحاظ تکليف و عبادات و اعتقادات رفتن به بهشت و جهنم همچون انسان ها مي باشند، همچنان که انسان هاي گناه کار و کافر را خداوند اين گونه نيافريده و جنيان و ابليس هم از ابتداء اينگونه آفريده نشده اند.

شاهد بر اين مساله که شيطان از ابتدا گمراه نبوده آن است که طبق روايات شيطان با عبادات فراوان خويش توانست در کنار ملائکه قرار گيرد و اين خود دليل بر آن است که او از ابتدا بد و مضرّ نبوده است، بلکه درجه و مقام عالي داشته است.

علت اين که شيطان، شيطان شد و به موجود شرور و موذي تبديل گرديد، کبر، غرور و تعصب بي­جاي او بود که باعث شد  از فطرت اولي و توحيدي خود بيگانه گرديده و يک موجود طغيانگر و نافرمان به دستور الهي شود. چنان که قرآن کريم فرموده است: «قَالَ مَا مَنَعَكَ أَلاَّ تَسْجُدُ إِذْ أَمَرْتُكَ قَالَ أَنَاْ خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِي مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِينٍ[2]»؛]هنگامي که خداوند به او فرمود:[ چه باعث شد، هنگامي که تو را فرمان به سجده دادم، سجده نکردي؟ گفت: من از او بهترم! مرا از آتش آفريدی  و او را از گِل.

به همین جهت ، شيطان در اثر نافرماني از دستور الهي، و آن هم در اثر جهل و غرور، جزء متمرّدين قرار گرفت. وقتي که خود را کافر و دور از رحمت الهي ديد، از خداوند درخواست مهلت تا قيامت کرد و خداوند هم تا وقت معلومی به او مهلت داد. سپس گفت: خدايا الآن که مهلت دادي، قسم به عزت تو که همه بندگان تو را مثل خود از تو دور نموده و گمراه کنم. خداوند در پاسخ فرمود: تو همه کس را مي تواني گمراه کني، جز اين که بندگان صالح را نمي تواني گمراه کني. اين بود که شيطان، شيطان شد، سر ستيز و دشمني را با بندگان خدا و انسان ها آغاز کرد.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ مکارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، ج5 و 6.

2ـ طباطبايي، سيد محمد حسين، ترجمه الميزان، ج3.

 


[1] . کهف / 50.

[2] . اعراف / 12.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
28 تیر 01
بازدید
۶۳
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.