آيا شيطان مستقيما یعنی به صورت مادی و ظاهری با پيروانش سر و کار دارد؟
آيا شيطان مستقيما یعنی به صورت مادی و ظاهری با پيروانش سر و کار دارد؟
پرسش
پاسخ
همانطور كه از واژه" وسوسه" هم استفاده مىشود تاثير شيطان در وجود انسان يك نوع تاثير خفى و ناآگاهانه است كه در بعضى از آيات از آن تعبير به" ايحاء" شده است چنان چه در سوره مبارکه انعام مىخوانيم:" «وَ إِنَّ الشَّياطِينَ لَيُوحُونَ إِلى أَوْلِيائِهِمْ[1]»
«شياطين به دوستان خود و كسانى كه آماده پذيرش دستورات آن ها هستند، وحى مىكنند. همان طورى كه مىدانيم" وحى" در اصل همان صداى مخفى و مرموز و احيانا تاثيرهاى ناآگاهانه است.
منتهى انسان به خوبى مىتواند" الهامات الهى" را از" وسوسههاى شيطانى" تشخيص دهد، زيرا علامت روشنى براى تشخيص آن وجود دارد، و آن اينكه:
الهامات الهى چون با فطرت پاك انسان، و ساختمان جسم و روح او آشنا است، هنگامى كه در قلب پيدا مىشود يك حالت انبساط و نشاط به او دست مىدهد.
در حالى كه وسوسههاى شيطان چون هماهنگ با فطرت و ساختمان او نيست به هنگام ايجاد در قلبش، احساس تاريكى، ناراحتى و سنگينى در خود مىكند و اگر تمايلات او طورى تحريك گردد كه در هنگام انجام گناه، اين احساس براى او پيدا نشود، بعد از انجام عمل براى او دست مىدهد، اين است فرق بين الهامات شيطانى و الهامات الهى.
جمله" خطوات الشيطان" (گامهاى شيطان) که در آيات متعدد به آن تصريح شده، گويا اشاره به يك مساله دقيق تربيتى دارد و آن اين كه انحراف ها و تبهكاري ها غالبا بطور تدريجی در انسان نفوذ مىكند، نه به صورت دفعى و فورى، مثلا براى آلوده شدن يك جوان به مواد مخدر و قمار و شراب معمولا مراحلى وجود دارد: نخست به صورت تماشاچى در يكى از اين جلسات شركت مىكند و انجام اين كار را ساده مىشمرد.
گام دوم شركت تفريحى در قمار (بدون برد و يا باخت) و يا استفاده از مواد مخدر به عنوان رفع خستگى و يا درمان بيمارى و مانند آن است.
گام سوم استفاده از اين مواد به صورت كم و به قصد اين كه در مدت كوتاهى از آن صرفنظر كند.
سرانجام گام ها يكى پس از ديگرى برداشته مىشود و شخص به صورت يك قمار باز حرفهاى خطرناك و يا يك معتاد سخت و بينوا در مىآيد.
وسوسههاى شيطان معمولا به همين صورت است؛ انسان را قدم بقدم و تدريجا و با وسوسه و ايحاء در پشت سر خود به سوى پرتگاه مىكشاند نه به صورت اجبار و ظاهری و آشکار. اين موضوع منحصر به شيطان اصلى نيست، تمام دستگاه هاى شيطانى و آلوده براى پياده كردن نقشههاى شوم خود از همين روش" خطوات" (گام به گام) استفاده مىكنند، لذا قرآن مىگويد: «وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبين[2]»و از گامها (آثار و نشانهها) ى شيطان پيروى ننمایيد، زيرا او دشمن آشكار شما است. يعنی از همان گام اول بايد به هوش بود و با شيطان همراه نشد.[3]
اينكه در آخر آيه فوق شيطان دشمن آشكار معرفى شده است، به اين معنا نيست که دخالت های مادی و آشکار و ظاهری دارد، بلکه يا بخاطر دشمنى او از روز اول با" آدم" است كه به واسطه نافرمانى در برابر سجده آدم همه چيز خود را از دست داد و يا به خاطر اين است كه دستورات او همچون قتل و جنايت و تبهكارى براى همه آشكار است و همه مىدانند اين قبيل برنامهها از يك دوست نيست، بلكه دعوتهايى است از يك دشمن خطرناك كه جز بدبختى انسان چيزى نمىخواهد.
و يا به واسطه اين است كه شيطان صريحا دشمنى خود را با انسان خبر داده و كمر عداوت او را بسته است، و اعلام نموده: «لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ[4]» مىكوشم تا همه را گمراه كنم"!
ولذا اينكه آيه مىگويد: «إِنَّما يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوءِ وَ الْفَحْشاء[5]» شيطان به شما امر مىكند كه به سوى بدي ها و فحشاء برويد" مسلما مراد از" امر" همان وسوسههاى شيطان است نه دخالت صوری و ظاهری.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. تفسير نمونه، ذيل آية 14 از سورة اعراف، ناصر مكارم شيرازي، دارالكتب الاسلاميه.
2. تفسير نور، ذيل آية 140 از سورة اعراف، محسن قرائتي.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 28 تیر 01
- بازدید
- ۵۹
آيا شيطان مستقيما یعنی به صورت مادی و ظاهری با پيروانش سر و کار دارد؟
- نشان کردن
پرسش
آيا شيطان مستقيما یعنی به صورت مادی و ظاهری با پيروانش سر و کار دارد؟
پاسخ
همانطور كه از واژه" وسوسه" هم استفاده مىشود تاثير شيطان در وجود انسان يك نوع تاثير خفى و ناآگاهانه است كه در بعضى از آيات از آن تعبير به" ايحاء" شده است چنان چه در سوره مبارکه انعام مىخوانيم:" «وَ إِنَّ الشَّياطِينَ لَيُوحُونَ إِلى أَوْلِيائِهِمْ[1]»
«شياطين به دوستان خود و كسانى كه آماده پذيرش دستورات آن ها هستند، وحى مىكنند. همان طورى كه مىدانيم" وحى" در اصل همان صداى مخفى و مرموز و احيانا تاثيرهاى ناآگاهانه است.
منتهى انسان به خوبى مىتواند" الهامات الهى" را از" وسوسههاى شيطانى" تشخيص دهد، زيرا علامت روشنى براى تشخيص آن وجود دارد، و آن اينكه:
الهامات الهى چون با فطرت پاك انسان، و ساختمان جسم و روح او آشنا است، هنگامى كه در قلب پيدا مىشود يك حالت انبساط و نشاط به او دست مىدهد.
در حالى كه وسوسههاى شيطان چون هماهنگ با فطرت و ساختمان او نيست به هنگام ايجاد در قلبش، احساس تاريكى، ناراحتى و سنگينى در خود مىكند و اگر تمايلات او طورى تحريك گردد كه در هنگام انجام گناه، اين احساس براى او پيدا نشود، بعد از انجام عمل براى او دست مىدهد، اين است فرق بين الهامات شيطانى و الهامات الهى.
جمله" خطوات الشيطان" (گامهاى شيطان) که در آيات متعدد به آن تصريح شده، گويا اشاره به يك مساله دقيق تربيتى دارد و آن اين كه انحراف ها و تبهكاري ها غالبا بطور تدريجی در انسان نفوذ مىكند، نه به صورت دفعى و فورى، مثلا براى آلوده شدن يك جوان به مواد مخدر و قمار و شراب معمولا مراحلى وجود دارد: نخست به صورت تماشاچى در يكى از اين جلسات شركت مىكند و انجام اين كار را ساده مىشمرد.
گام دوم شركت تفريحى در قمار (بدون برد و يا باخت) و يا استفاده از مواد مخدر به عنوان رفع خستگى و يا درمان بيمارى و مانند آن است.
گام سوم استفاده از اين مواد به صورت كم و به قصد اين كه در مدت كوتاهى از آن صرفنظر كند.
سرانجام گام ها يكى پس از ديگرى برداشته مىشود و شخص به صورت يك قمار باز حرفهاى خطرناك و يا يك معتاد سخت و بينوا در مىآيد.
وسوسههاى شيطان معمولا به همين صورت است؛ انسان را قدم بقدم و تدريجا و با وسوسه و ايحاء در پشت سر خود به سوى پرتگاه مىكشاند نه به صورت اجبار و ظاهری و آشکار. اين موضوع منحصر به شيطان اصلى نيست، تمام دستگاه هاى شيطانى و آلوده براى پياده كردن نقشههاى شوم خود از همين روش" خطوات" (گام به گام) استفاده مىكنند، لذا قرآن مىگويد: «وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبين[2]»و از گامها (آثار و نشانهها) ى شيطان پيروى ننمایيد، زيرا او دشمن آشكار شما است. يعنی از همان گام اول بايد به هوش بود و با شيطان همراه نشد.[3]
اينكه در آخر آيه فوق شيطان دشمن آشكار معرفى شده است، به اين معنا نيست که دخالت های مادی و آشکار و ظاهری دارد، بلکه يا بخاطر دشمنى او از روز اول با" آدم" است كه به واسطه نافرمانى در برابر سجده آدم همه چيز خود را از دست داد و يا به خاطر اين است كه دستورات او همچون قتل و جنايت و تبهكارى براى همه آشكار است و همه مىدانند اين قبيل برنامهها از يك دوست نيست، بلكه دعوتهايى است از يك دشمن خطرناك كه جز بدبختى انسان چيزى نمىخواهد.
و يا به واسطه اين است كه شيطان صريحا دشمنى خود را با انسان خبر داده و كمر عداوت او را بسته است، و اعلام نموده: «لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ[4]» مىكوشم تا همه را گمراه كنم"!
ولذا اينكه آيه مىگويد: «إِنَّما يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوءِ وَ الْفَحْشاء[5]» شيطان به شما امر مىكند كه به سوى بدي ها و فحشاء برويد" مسلما مراد از" امر" همان وسوسههاى شيطان است نه دخالت صوری و ظاهری.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. تفسير نمونه، ذيل آية 14 از سورة اعراف، ناصر مكارم شيرازي، دارالكتب الاسلاميه.
2. تفسير نور، ذيل آية 140 از سورة اعراف، محسن قرائتي.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 28 تیر 01
- بازدید
- ۵۹
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.