آيا شيطان مستقيما یعنی به صورت مادی و ظاهری با پيروانش سر و کار دارد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آيا شيطان مستقيما یعنی به صورت مادی و ظاهری با پيروانش سر و کار دارد؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

همانطور كه از واژه" وسوسه" هم استفاده مى‏شود تاثير شيطان در وجود انسان يك نوع تاثير خفى و ناآگاهانه است كه در بعضى از آيات از آن تعبير به" ايحاء" شده است چنان چه در سوره مبارکه انعام مى‏خوانيم:" «وَ إِنَّ الشَّياطِينَ لَيُوحُونَ إِلى‏ أَوْلِيائِهِمْ[1]»

«شياطين به دوستان خود و كسانى كه آماده پذيرش دستورات آن ها هستند، وحى مى‏كنند. همان طورى كه مى‏دانيم" وحى" در اصل همان صداى مخفى و مرموز و احيانا تاثيرهاى ناآگاهانه است.

منتهى انسان به خوبى مى‏تواند" الهامات الهى" را از" وسوسه‏هاى شيطانى" تشخيص دهد، زيرا علامت روشنى براى تشخيص آن وجود دارد، و آن اينكه:

الهامات الهى چون با فطرت پاك انسان، و ساختمان جسم و روح او آشنا است، هنگامى كه در قلب پيدا مى‏شود يك حالت انبساط و نشاط به او دست مى‏دهد.

در حالى كه وسوسه‏هاى شيطان چون هماهنگ با فطرت و ساختمان او نيست به هنگام ايجاد در قلبش، احساس تاريكى، ناراحتى و سنگينى در خود مى‏كند و اگر تمايلات او طورى تحريك گردد كه در هنگام انجام گناه، اين احساس براى او پيدا نشود، بعد از انجام عمل براى او دست مى‏دهد، اين است فرق بين الهامات شيطانى و الهامات الهى.

جمله" خطوات الشيطان" (گامهاى شيطان) که در آيات متعدد به آن تصريح  شده، گويا اشاره به يك مساله دقيق تربيتى دارد و آن اين كه انحراف ها و تبهكاري ها غالبا بطور تدريجی در انسان نفوذ مى‏كند، نه به صورت دفعى و فورى، مثلا براى آلوده شدن يك جوان به مواد مخدر و قمار و شراب معمولا مراحلى وجود دارد: نخست به صورت تماشاچى در يكى از اين جلسات شركت مى‏كند و انجام اين كار را ساده مى‏شمرد.

گام دوم شركت تفريحى در قمار (بدون برد و يا باخت) و يا استفاده از مواد مخدر به عنوان رفع خستگى و يا درمان بيمارى و مانند آن است.

گام سوم استفاده از اين مواد به صورت كم و به قصد اين كه در مدت كوتاهى از آن صرفنظر كند.

سرانجام گام ها يكى پس از ديگرى برداشته مى‏شود و شخص به صورت يك قمار باز حرفه‏اى خطرناك و يا يك معتاد سخت و بينوا در مى‏آيد.

وسوسه‏هاى شيطان معمولا به همين صورت است؛ انسان را قدم بقدم و تدريجا و با وسوسه و ايحاء در پشت سر خود به سوى پرتگاه مى‏كشاند نه به صورت اجبار و ظاهری و آشکار.  اين موضوع منحصر به شيطان اصلى نيست، تمام دستگاه هاى شيطانى و آلوده براى پياده كردن نقشه‏هاى شوم خود از همين روش" خطوات" (گام به گام) استفاده مى‏كنند، لذا قرآن مى‏گويد: «وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبين‏[2]»و از گامها (آثار و نشانه‏ها) ى شيطان پيروى ننمایيد، زيرا او دشمن آشكار شما است‏. يعنی از همان گام اول بايد به هوش بود و با شيطان همراه نشد.[3]‏

اينكه در آخر آيه فوق شيطان دشمن آشكار معرفى شده است، به اين معنا نيست که دخالت های مادی و آشکار و ظاهری دارد، بلکه يا بخاطر دشمنى او از روز اول با" آدم" است كه به واسطه نافرمانى در برابر سجده آدم همه چيز خود را از دست داد و يا به خاطر اين است كه دستورات او همچون قتل و جنايت و تبهكارى براى همه آشكار است و همه مى‏دانند اين قبيل برنامه‏ها از يك دوست نيست، بلكه دعوتهايى است از يك دشمن خطرناك كه جز بدبختى انسان چيزى نمى‏خواهد.

و يا به واسطه اين است كه شيطان صريحا دشمنى خود را با انسان خبر داده و كمر عداوت او را بسته است، و اعلام نموده: «لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ[4]» مى‏كوشم تا همه را گمراه كنم"!

ولذا اينكه آيه مى‏گويد: «إِنَّما يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوءِ وَ الْفَحْشاء[5]» شيطان به شما امر مى‏كند كه به سوى بدي ها و فحشاء برويد" مسلما مراد از" امر" همان وسوسه‏هاى شيطان است نه دخالت صوری و ظاهری.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1. تفسير نمونه، ذيل آية 14 از سورة‌ اعراف، ناصر مكارم شيرازي، دارالكتب الاسلاميه.

2. تفسير نور، ذيل آية 140 از سورة اعراف، محسن قرائتي.

 


[1] . الانعام /121 .

[2] . البقره /168.

[3] . مکارم شيرازی،ناصر،تفسير نمونه، دار الكتب الإسلامية، ج‏1، ص: 575 .

[4].حجر/39

[5] . البقره / 169 .

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
28 تیر 01
بازدید
۵۹
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.