فساد جنها چه بوده است؟
فساد جنها چه بوده است؟
پرسش
پاسخ
لازم است پیش از بيان فساد جن ها معناي فساد بيان شود، تا فساد آنها روشن شود.
فساد در لغت ضدّ صلاح و به معناي تباهي است . راغب آن را خروج شئ از اعتدال معني مي کند؛ خواه کم باشد يا زياد.[1]
فساد جنها به چندین صورت بوده، که بعضي از آنها در قرآن و بعضي در روايات بيان شده است:
1. فساد جنها قبل از خلقت حضرت آدم ـ عليه السلام ـ
امام علي ـ عليه السلام ـ فرموده: خداوند سبحان پس از آن که هفت هزار سال از زندگي جن و نسناس بر روي زمين گذشت، چون دوست داشت مخلوقي را به دست قدرت خود بيافريند، و آن مخلوق بايد آدم باشد که تدبير و تقدير آسمان ها و زمين براي او منظور شده بود، پرده از طبقات آسمان ها برگرفت و به فرشتگان فرمود: مخلوقات من ـ جن و نسناس ـ را در زمين مشاهده کنيد.
آنان هنگامي که رفتار عاصيانه و خونريزي ناحق و فساد اهل زمين را ديدند، بر ايشان گران آمد، و براي خدا به خشم آمدند، و بر زمينيان تأسف خوردند، و در حالي که نمي توانستند خشم خود را کنترل کنند گفتند: پروردگارا! تو عزيز، قادر، جبار، قاهر و بزرگواري، و اينان مخلوقات ضعيف و ذليل تو هستند که در قبضه قدرتت جا به جا شده، و از رزق تو روزي مي خورند، و از بخشش تو بهره مي برند، و با اين گناهان بزرگ نافرماني ات مي کنند، حال آنکه نه ناراحت مي شوي و نه خشم مي گيري و نه از آنچه از ايشان مي شنوي و مي بيني انتقام مي کشي. اين مسأله بر ما بسيار گران است و آن را درباره تو خيلي بزرگ مي شماريم. خداي سبحان که اين سخنان را از فرشتگان شنيد، فرمود: «من در روي زمين خليفه اي قرار مي دهم» تا جانشين وحجت من بر خلقم باشد. فرشتگان گفتند: منزّهي تو. «آيا در زمين کسي را قرار مي دهي که در آن فساد و خونريزي کند، درحالي که ما تسبيح و حمد تو را به جا مي آوريم و تو را تقديس مي کنيم؟» هم چنین گفتند: اين جانشيني را در بين ما قرار ده که نه در زمين فساد مي کنيم و نه خونريزي مي نمایيم.
خداي عزّ و جلّ فرمود: فرشتگان من! «من حقايقي را مي دانم که شما نمي دانيد» من بنا دارم مخلوقي را به دست خود بيافرينم و ذريّه او را پيامبران مرسل، و بندگان صالح، و امامان راه يافته گردانم، و آنان را در بين آفريدگانم جانشينان زميني خود قرار دهم، تا ايشان را از گناهان باز دارند و از عذاب من بترسانند و به اطاعتم راهنمائي کنند و به راه من بياورند و آنان را برهان آگاهي بخش و دليل عذر خود گردانم و نسناس را از زمين خود دور کرده، آنجا را از لوث وجودشان پاک نمايم، گردنکشان جن را از بين مخلوقات خود در زمين بيرون کرده و آنان را در هوا و مکان هاي دوردست آن جاي دهم، تا در مجاورت نسل آدم نباشند، و با آنان انس نگيرند.[2]
از روايت فوق استفاده مي شود که جنيان قبل ازخلقت حضرت آدم ـ عليه السلام ـ بوده اند و آنها درروي زمين فساد و تباهي مي کردند.
2. دشمني با پيامبران و پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ
خداي متعال در سوره انعام به اين مطلب اشاره مي کند: «وَ کذلِک جَعَلْنا لِکلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَياطينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ يُوحي بَعْضُهُمْ إِلي بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوراً وَ لَوْ شاءَ رَبُّک ما فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَ ما يَفْتَرُونَ[3]».
و همچنين ما هر پيغمبري را از شيطان هاي انس و جن دشمني در مقابل برانگيختيم که آنها برخي با برخي ديگر براي اغفال مؤمنان سخنان آراسته ظاهر فريب اظهار کنند. اگر پروردگار تو مي خواست چنين نمي کردند، پس اينها را با دروغ شان واگذار.
مرحوم علامه در تفسير الميزان مي فرمايد: «همانطور که براي تو دشمناني از شيطان هاي انسي و جني درست کرده ايم که پنهاني و با اشاره عليه تو نقشه می کشند و با سخنان فريبنده مردم را به اشتباه مي اندازند، براي تمامي انبياي گذشته نيز چنين دشمناني درست کرده بوديم. گويا مراد اين باشد که شيطان هاي جني به وسيله وسوسه به شيطان هاي انسي وحي مي کنند و شيطان هاي انسي هم آن وحي را به طور مکر و تسويل پنهاني براي اينکه فريب دهند ـ يا براي اينکه خود فريب آن را خورده اند ـ به همديگر مي رسانند».[4]
3. افزايش گمراهي آدميان است
خداي متعال در سوره جن مي فرمايد: «وَ أَنَّهُ کانَ رِجالٌ مِنَ الْإِنْسِ يَعُوذُونَ بِرِجالٍ مِنَ الْجِنِّ فَزادُوهُمْ رَهَقا[5]»؛ و به درستي که بودند مرداني از انس پناه مي بردند به مرداني از جن پس افزود ايشان را طغيان
مرحوم علامه مي فرمايد: «و معناي جمله اين است که رجال جن گناه رجال انس و طغيان و يا ذلت و ترس آنان را زيادتر کردند».[6]
و همچنين صاحب مجمع البيان مي فرمايد: فَزادُوهُمْ رَهَقاًابن عبّاس و قتاده گويند: يعني افزود جنّ، انس را گناهي بر گناه شان از کفر و معصيت که بر آن بودند».[7]
4. استراق سمع و رساندن اخبار به کاهنان
خداي سبحان به استراق سمع آنان در سوره جن اشاره مي کند:
«وَ أَنَّا کنَّا نَقْعُدُ مِنْها مَقاعِدَ لِلسَّمْعِ فَمَنْ يَسْتَمِعِ الْآنَ يَجِدْ لَهُ شِهاباً رَصَدا»؛ و ما (پيش از نزول قرآن) در کمين شنيدن سخنان آسماني و اسرار وحي مي نشستيم اما اينک هر که (از اسرار وحي الهي) سخني بخواهد شنيد تير شهاب در کمينگاه اوست.[8]
طبق روايات، شياطيني از جنس اجنه به آسمان مي رفتند و اخبار آسمان را براي کاهنان بيان مي کردند و کاهنان حق و باطل را مخلوط مي کردند و برای مردم بيان مي کردند.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج11 و ج54.
[1]. قريشي، سيد علي اکبر، قاموس قرآن، دارالکتب الاسلاميه، 1371ش، ج5، ص174.
[2]. عسگري، سيد مرتضي، عقايد اسلام در قرآن كريم، مجمع علمي اسلامي، ج1، ص139-140.
[3]. انعام / 112.
[4]. طباطبايي، سيد محمد حسين، الميزان، ترجمه موسوى همدانى، سيد محمد باقر، دفتر انتشارات اسلامى جامعه مدرسين حوزه علميه، قم، 1374ش، ج7، ص442.
[5]. جن / 6.
[6]. الميزان، همان، ج20، ص65.
[7]. طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البيان، ترجمه مترجمان ، انتشارات فراهاني، تهران، 1360ش، ج25، ص373.
[8]. جن / 90.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 28 تیر 01
- بازدید
- ۶۹
فساد جنها چه بوده است؟
- نشان کردن
پرسش
فساد جنها چه بوده است؟
پاسخ
لازم است پیش از بيان فساد جن ها معناي فساد بيان شود، تا فساد آنها روشن شود.
فساد در لغت ضدّ صلاح و به معناي تباهي است . راغب آن را خروج شئ از اعتدال معني مي کند؛ خواه کم باشد يا زياد.[1]
فساد جنها به چندین صورت بوده، که بعضي از آنها در قرآن و بعضي در روايات بيان شده است:
1. فساد جنها قبل از خلقت حضرت آدم ـ عليه السلام ـ
امام علي ـ عليه السلام ـ فرموده: خداوند سبحان پس از آن که هفت هزار سال از زندگي جن و نسناس بر روي زمين گذشت، چون دوست داشت مخلوقي را به دست قدرت خود بيافريند، و آن مخلوق بايد آدم باشد که تدبير و تقدير آسمان ها و زمين براي او منظور شده بود، پرده از طبقات آسمان ها برگرفت و به فرشتگان فرمود: مخلوقات من ـ جن و نسناس ـ را در زمين مشاهده کنيد.
آنان هنگامي که رفتار عاصيانه و خونريزي ناحق و فساد اهل زمين را ديدند، بر ايشان گران آمد، و براي خدا به خشم آمدند، و بر زمينيان تأسف خوردند، و در حالي که نمي توانستند خشم خود را کنترل کنند گفتند: پروردگارا! تو عزيز، قادر، جبار، قاهر و بزرگواري، و اينان مخلوقات ضعيف و ذليل تو هستند که در قبضه قدرتت جا به جا شده، و از رزق تو روزي مي خورند، و از بخشش تو بهره مي برند، و با اين گناهان بزرگ نافرماني ات مي کنند، حال آنکه نه ناراحت مي شوي و نه خشم مي گيري و نه از آنچه از ايشان مي شنوي و مي بيني انتقام مي کشي. اين مسأله بر ما بسيار گران است و آن را درباره تو خيلي بزرگ مي شماريم. خداي سبحان که اين سخنان را از فرشتگان شنيد، فرمود: «من در روي زمين خليفه اي قرار مي دهم» تا جانشين وحجت من بر خلقم باشد. فرشتگان گفتند: منزّهي تو. «آيا در زمين کسي را قرار مي دهي که در آن فساد و خونريزي کند، درحالي که ما تسبيح و حمد تو را به جا مي آوريم و تو را تقديس مي کنيم؟» هم چنین گفتند: اين جانشيني را در بين ما قرار ده که نه در زمين فساد مي کنيم و نه خونريزي مي نمایيم.
خداي عزّ و جلّ فرمود: فرشتگان من! «من حقايقي را مي دانم که شما نمي دانيد» من بنا دارم مخلوقي را به دست خود بيافرينم و ذريّه او را پيامبران مرسل، و بندگان صالح، و امامان راه يافته گردانم، و آنان را در بين آفريدگانم جانشينان زميني خود قرار دهم، تا ايشان را از گناهان باز دارند و از عذاب من بترسانند و به اطاعتم راهنمائي کنند و به راه من بياورند و آنان را برهان آگاهي بخش و دليل عذر خود گردانم و نسناس را از زمين خود دور کرده، آنجا را از لوث وجودشان پاک نمايم، گردنکشان جن را از بين مخلوقات خود در زمين بيرون کرده و آنان را در هوا و مکان هاي دوردست آن جاي دهم، تا در مجاورت نسل آدم نباشند، و با آنان انس نگيرند.[2]
از روايت فوق استفاده مي شود که جنيان قبل ازخلقت حضرت آدم ـ عليه السلام ـ بوده اند و آنها درروي زمين فساد و تباهي مي کردند.
2. دشمني با پيامبران و پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ
خداي متعال در سوره انعام به اين مطلب اشاره مي کند: «وَ کذلِک جَعَلْنا لِکلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَياطينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ يُوحي بَعْضُهُمْ إِلي بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوراً وَ لَوْ شاءَ رَبُّک ما فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَ ما يَفْتَرُونَ[3]».
و همچنين ما هر پيغمبري را از شيطان هاي انس و جن دشمني در مقابل برانگيختيم که آنها برخي با برخي ديگر براي اغفال مؤمنان سخنان آراسته ظاهر فريب اظهار کنند. اگر پروردگار تو مي خواست چنين نمي کردند، پس اينها را با دروغ شان واگذار.
مرحوم علامه در تفسير الميزان مي فرمايد: «همانطور که براي تو دشمناني از شيطان هاي انسي و جني درست کرده ايم که پنهاني و با اشاره عليه تو نقشه می کشند و با سخنان فريبنده مردم را به اشتباه مي اندازند، براي تمامي انبياي گذشته نيز چنين دشمناني درست کرده بوديم. گويا مراد اين باشد که شيطان هاي جني به وسيله وسوسه به شيطان هاي انسي وحي مي کنند و شيطان هاي انسي هم آن وحي را به طور مکر و تسويل پنهاني براي اينکه فريب دهند ـ يا براي اينکه خود فريب آن را خورده اند ـ به همديگر مي رسانند».[4]
3. افزايش گمراهي آدميان است
خداي متعال در سوره جن مي فرمايد: «وَ أَنَّهُ کانَ رِجالٌ مِنَ الْإِنْسِ يَعُوذُونَ بِرِجالٍ مِنَ الْجِنِّ فَزادُوهُمْ رَهَقا[5]»؛ و به درستي که بودند مرداني از انس پناه مي بردند به مرداني از جن پس افزود ايشان را طغيان
مرحوم علامه مي فرمايد: «و معناي جمله اين است که رجال جن گناه رجال انس و طغيان و يا ذلت و ترس آنان را زيادتر کردند».[6]
و همچنين صاحب مجمع البيان مي فرمايد: فَزادُوهُمْ رَهَقاًابن عبّاس و قتاده گويند: يعني افزود جنّ، انس را گناهي بر گناه شان از کفر و معصيت که بر آن بودند».[7]
4. استراق سمع و رساندن اخبار به کاهنان
خداي سبحان به استراق سمع آنان در سوره جن اشاره مي کند:
«وَ أَنَّا کنَّا نَقْعُدُ مِنْها مَقاعِدَ لِلسَّمْعِ فَمَنْ يَسْتَمِعِ الْآنَ يَجِدْ لَهُ شِهاباً رَصَدا»؛ و ما (پيش از نزول قرآن) در کمين شنيدن سخنان آسماني و اسرار وحي مي نشستيم اما اينک هر که (از اسرار وحي الهي) سخني بخواهد شنيد تير شهاب در کمينگاه اوست.[8]
طبق روايات، شياطيني از جنس اجنه به آسمان مي رفتند و اخبار آسمان را براي کاهنان بيان مي کردند و کاهنان حق و باطل را مخلوط مي کردند و برای مردم بيان مي کردند.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج11 و ج54.
[1]. قريشي، سيد علي اکبر، قاموس قرآن، دارالکتب الاسلاميه، 1371ش، ج5، ص174.
[2]. عسگري، سيد مرتضي، عقايد اسلام در قرآن كريم، مجمع علمي اسلامي، ج1، ص139-140.
[3]. انعام / 112.
[4]. طباطبايي، سيد محمد حسين، الميزان، ترجمه موسوى همدانى، سيد محمد باقر، دفتر انتشارات اسلامى جامعه مدرسين حوزه علميه، قم، 1374ش، ج7، ص442.
[5]. جن / 6.
[6]. الميزان، همان، ج20، ص65.
[7]. طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البيان، ترجمه مترجمان ، انتشارات فراهاني، تهران، 1360ش، ج25، ص373.
[8]. جن / 90.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 28 تیر 01
- بازدید
- ۶۹
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.