چرا جان انسان ارزشمند است؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

چرا جان انسان ارزشمند است؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

انسان موجودي است، مرکب از جسم و جان و روح و بدن، مادّه اوليه جسم انسان بسيار بي ارزش و بي مقدار و از حقيرترين مواد روي زمين بوده است، اما خداوند بزرگ از چنين مادّه بي ارزشي چنان مخلوق پرارزشي ساخت که گلي سرسبد جهان آفرينش شده زيرا حقيقت انسان عبارت از جان و روح و نفس است و بدن در وجود و شخصيت خود تابع آن است، چون زندگي بدن به جان است.[1]

بنابراين ارزش واقعي انسان را همان (روح الهي) و نفخه رباني تشکيل مي دهد، و در پرتو اين موهبت است که مي تواند ارزش واقعي خويشتن را درعالم هستي باز يابد.[2]

 این پرسش حامل دو احتمال است، ممکن است منظور از جان، روح و نفس انسان باشد، و ممکن است زندگي و حيات وي بوده باشد. بنابراين براي هر احتمالی پاسخي ارائه گردد. اگر منظور از جان، روح و نفس باشد، به خاطر آن روح شريف و پاک و باعظمت، سر تعظيم فرود آورده، و او را سجده کنند.

روح و جان انسان به اين سبب ارزشمند است، که او را لايق و شايسته مقام خليفه الهي در زمين قرار داده و اين همه استعداد و تکامل را در او به وجود آورده و او را يگانه موجودي قرار داد که پذيراي امانت الهي گرديد، همان امانتي که وقتي بر آسمان ها و زمين عرضه گرديد همه از آن شانه خالي کردند، فقط انسان به خاطر آن روح پاک و با عظمت، اظهار قدرت نموده و آن را پذيرفته و گوي فضيلت را از موجودات امکاني ربوده و شايسته هر نوع احترام گرديد.

روح و جان انسان به خاطر آن ارزشمند است که به انسان شرف بخشيده و او را از ساير حيوانات جدا ساخته و به کمک او زمين و آسمان را جولانگاه خود قرار داده و اسرار علوم را شکافته و به اعماق موجودات راه يافته است، بالاخره روح و جان انسان از آن جهت ارزشمند است که او را لايق و شايسته عبوديت و بندگي خالق و معبود يگانه قرار داده است.

بنابراين جان و روح انسان، از آن جهت که از روح خداوند است و استناد به وي دارد، و اين پاکي و عظمت او را لايق و شايسته مقام خليفه اللّهي قرار داده و از ساير حيوانات جدا ساخته و شايسته عبوديّت و بندگي خالق و معبود يگانه و بي همتا قرار داده است، ارزشمند است.

اما اگر منظور از جان انسان، حيات و زندگي دنيايي وي باشد، در اين صورت در پاسخ بايد گفت: حيات و زندگي انسان از آن جهت ارزشمند و مورد احترام است که آفريدگار هستي زندگي و حيات او را ارزشمند قرار داده است، ارزش و اهميت حيات و زندگي وي تا آن جا است که به هيچ کس حتي خود انسان اجازه نداده، بدون مجوز الهي و دليل شرعي، به خود يا ديگران آسيب برساند، و يا حيات و زندگي را از خود و ديگران سلب نمايد.

قرآن کريم، ارزش و اهميت زندگي و حيات انسان را صريح و روشن اين گونه بيان کرده است: هر کس انساني را بدون اين که انسان ديگري را کشته باشد (يعني زندگي و حيات را از او گرفته باشد)، يا در زمين فسادي بر پا کرده باشد، بکشد، مانند اين است که همه مردم را کشته باشد.[3]

خداوند براي زندگي و حيات انسان تا آنجا ارزش و اعتبار قائل است، که گرفتن حيات و زندگي يک انسان را همانند گرفتن زندگي و حيات دو طائفه از مردم در آيه از اين اهميت فوق العاده استثنا شده است: يکي کساني که به حيات و زندگي ديگران تجاوز کرده و حيات را از آنان سلب مي کنند، دوم کساني که در زمين فساد مي کنند، اين جا است که زندگي و حيات اين افراد ديگر ارزش نخواهد داشت.

و ارزش حيات دنيوي انسان به اين است که بدون حيات و تلاش و عبادت در دنيا، انسان ساخته نمي شود و کمال پيدا نمي کند و آخرت او نيز ساخته نمي شود چه اينکه فرمود، الدنيا مزرعة الاخرة[4]، پس ارزشمندي حيات آدمي به همان هدف و غرض و حکمت الهي از آفرينش انسان بر مي گردد چرا که اراده و مشيت الهي از خلقت آدمي و اعطاء حيات و توصيه و تأکيد بر حفظ بقاء نسل بشريت بر اين تعلق گرفته که انسان به درجات کمال و فضائل الهي و در انتها به قرب الهي نائل شود لهذا تداوم و حفظ اين حيات دنيوي آدمي خواسته خداوند است و عمل کردن خلاف، نقض غرض الهي است.

 


[1]. طباطبائي، سيد محمد حسين، الميزان، ترجمه موسوي، سيد محمد باقر، دفتر انتشارات اسلامي جامعه مدرسين حوزه علميه قم، 1374ش، ج16، ص378.

[2]. مکارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دارالکتب الاسلاميه، 1374ش، ج23، ص120.

[3]. مائده / 32.

[4] . تنبیه الخواطر، ورام بن ابی فراس (م 605ق)، ج 1، ص 183

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
24 تیر 01
بازدید
۲۲۲
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.