چرا حضرت ابراهيم ـ عليه السلام ـ بعد از امتحان­هایسخت به مقام امامت رسيدند اما دوازده معصوم نه؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

چرا حضرت ابراهيم ـ عليه السلام ـ بعد از امتحان­هایسخت به مقام امامت رسيدند اما دوازده معصوم نه؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

براي پاسخ به سئوال ابتداء بايد در ويژگي ها و خصوصيات امام دقت شود تا پاسخ سئوال روشن گردد، امام، ولي خدا و حجت او بر روي زمين است که عهده دار حفاظت و حراست از دين اوست. براي اين حراست بايد شرایطی داشته باشد تا از عهده آن حفاظت دین الهی به خوبی بیرون آید، مانند علم کافي داشتن، عصمت از خطا و اشتباه داشتن، زیرابراي اينکه مقبوليت در بين مردم پيدا کند لازم است عصمت از گناه و معصيت نيز داشته باشد. اما سئوال اين است که چه کسي چنين خصوصياتي دارد؟ آيا مردم خود مي توانند چنين کسي را بيابند، قطعا کسي به جز خداوند سبحان نمي داند چه شخصي چنين خصوصيات دارد و تنها اوست که مي تواند هم چون شخصي را براي هدايت جامعه منصوب کند. قرآن در اين باره مي فرمايد: «الله اعلم حيث يجعل رسالته[1]»؛ «خداوند بهتر مي داند که رسالتش را کجا قرار دهد». يعني او بهتر مي داند چه کسي را پيشوا و امام مردم و مسئول رسالت خويش قرار دهد.

از این­رو، هر گاه خداوند سبحان اين قابليت ها را در شخصي ببيند او را امام قرار مي دهد، بدون اينکه ضرورت داشته باشد، او را مورد امتحان و آزمايش قرار دهد. اين آزمايشات قطعا براي بالا بردن صبر و تحمل و استقامت در راه خداست و اينکه شخص به مقام بندگي مطلق برسد که هيچ گونه نفسانيت در او نباشد و سمعاً و طاعتاً مطيع حضرت حق گردد. حال اگر شخصي از قبل و با علم ازلي حق روشن باشد که داراي چنين ظرفيت معنوي و استقامت در راه خدا است و ذره اي نفسانيت در او نیست و بنده راستين حضرت حق مي­باشد، آيا باز ابتلاء او به سختي ها و آزمايشات برای اعطای مقام امامت لازم است؟ از شرايط امامت به هيچ وجه امتحان و آزمايش نبوده (نه از حيث عقل و نه از حيث نقل) تا اشکال بشود که چرا بعضي از امامان معصوم ـ عليهم السلام ـ بدون آزمايش به اين مقام رسيده اند و اين با حکمت خداوند سبحان نمي سازد. بلکه اگر امامي از عهده وظيفه خود بر نيايد جاي اين سئوال است که آيا با حکمت الهي سازگار است يا خير. و اگر امتحان را برای بالارفتن درجه امام بدانیم و یا این­که برای دیگران هم مسئله روشن شود، این عمل بعد از انتخاب به امامت هم ممکن است، مانند امتحانات و ابتلائات که برای امام حسین علیه السلام در حادثه عاشور اتفاق افتاد، که حتی برای ابراهیم علیه السلام هم واقع نشده است.

امام صادق ـ عليه السلام ـ در مورد جایگاه علمی امام فرمود: «همانا من آنچه را که در آسمان ها و آنچه را که در زمين است مي دانم، هم چنين آنچه را که در بهشت و جهنم مي گذرد مي دانم و آنچه را که از قبل بوده و در آينده خواهد آمد را اطلاع دارم».[2] آيا چنين شخصي از ابراهيم خليل بالاتر نيست؟ آيا لياقت امامت را ندارد؟ آيا باز نيازمند امتحان و آزمايش است.

اين حديث به معناي تسلط کامل حضرات معصومين ـ عليهم السلام ـ بر آسمان ها و عالم آخرت و رازهاي هستي است، آن چنان که در نزد آنها هيچ چيز پنهان نيست و به وعده هاي الهي چنان يقين داشته اند که حتي ذره اي شک و ترديد به خود راه نمي دادند.

اين در حالي است که بعضي از امامان معصوم ـ عليهم السلام ـ به سختي مورد امتحان الهي قرار گرفتند، مثل حضرت امير المومنين علي ـ عليه السلام ـ در شب ليلة المبيت، آن زماني که قرار شد به جاي پيغمبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در رختخواب ايشان بخوابند تا پيامبر اعظم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ به راحتي بتوانند خارج گشته و به سمت مدينه روند. در حالي که حضرت قرار بود کشته شوند، مي دانستند بيش از بيست شمشير برهنه و آماده قصد دارند بدن او را تکه تکه کنند، اين سخت ترين امتحان الهي بود، ولي حضرت چنان به راه حق يقين داشت که ذره اي ترديد به خود راه نداد و با آرامش کامل در رختخواب ايشان خوابيد.[3] هم چنين در جنگ احد که همه مسلمانان فرار کردند، به گواه تاريخ تنها امير المومنين علي ـ عليه السلام ـ بود که پروانه وار به دور شمع وجود پيامبر اعظم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ مي گرديد و با به خطر انداختن جان خود باعث نجات جان حضرت گرديد.[4] آيا اينها آزمايش نبودند.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ اصول کافي، ج2، کتاب الحجة.

2ـ عقايد استدلالي، علي رباني گلپايگاني، بحث امامت.

 


[1]. انعام / 124.

[2]. شيخ کليني،  اصول کافي، ترجمه کمره اي، انتشارات اسوه، 1375ش، ج2، ص306.

[3]. سبحاني، فرازهايي از تاريخ پيامبر اکرم (ص)، نشر مشعر، چاپ 15، 1382ش، ص196.

[4]. همان، ص286.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
2 امرداد 01
بازدید
۵۷
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.