آیا به کار بردن برخي جملات از امامان علیهم السلام مثل آن­که امام علي(ع) فرموده: «طلحه چونان گاو سرکش است» و يا عمروعاص را با نام مادرش نابغه که زني بدکاره بود، صدا مي­زد، شایسته و روا است؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آیا به کار بردن برخي جملات از امامان علیهم السلام مثل آن­که امام علي(ع) فرموده: «طلحه چونان گاو سرکش است» و يا عمروعاص را با نام مادرش نابغه که زني بدکاره بود، صدا مي­زد، شایسته و روا است؟ کسانی که خودشان مردم را به دوری از دشنام و حرف زشت به انسان­ها سفارش می­کردند؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

در ارتباط با پرسش مطرح شده می­توان به صورت اجمال این چنین گفت: اولا، امیر المومنین و دیگر امامان علیهم السلام از مقام عصمت برخوردار بوده­اند، پس از اگر سخنی از آن­ها به صورت قطع صادر شود، دلیل بر این است که آن سخن نه محذوری شرعی دارد و نه اخلاقی. خود رفتار و کردار آنها ملاک درستی فعل است. و در این صورت نشان می­دهد که این سخن از مصادیق فحش مذموم نیست و اگر به صورت قطع جزو مصادیق فحش حرام باشد، خود این دلیل بر این است که از آن­ها صادر نشده است.

ثانیا، بايد ديد علّت و دليل بعضي از سخنان و تعبيراتي که از اميرالمؤمنين دربارۀ بعضي از مخالفان و دشمنان آن حضرت، صادر شده و به نظر  ابتدايي با شخصيت و مقام والاي آن بزرگوار سازگار نيست؛ چه بوده است؟ مطالعۀ سيره و روش اهلبيت و به ويژه اميرالمؤمنين عليه السلام به خوبي نشان مي دهد که آن بزرگواران براي هدايت انسانها و نجات آنان از چنگال رهبران فاسد و گمراه حتي لحظه اي از پا ننشسته و تمام تلاش شان را در هر شرايطي به کار گرفته اند و بر اساس رسالت و وظيفۀ الهي که داشته اند از وسايل و عوامل مختلفي براي ارشاد مسلمانان بهره گرفته اند که در اين ميان به دو عامل عمده و اساسي اشاره مي کنيم: 1: معرفي اهل بيت و آگاه نمودن مردم از جايگاه والاي آن بزرگواران؛ 2. براي آگاهي بيشتر مردم گاهي به معرفي افراد گمراه و سردمداران باطل به طور مستقيم پرداخته و با افشاي بعضي از اوصاف و ويژگي هايي که بيانگر حقيقت شخصيت آنها بوده پرداخته اند تا مردم بدانند سرنوشت شان را به چه کساني سپرده اند. به همین جهت اين­که مشاهده مي­شود اميرالمؤمنين عليه السلام، (عمروعاص) را «فرزند نابغه» خطاب مي­کند و يا طلحه را به «گاو سرکش»، دقيقا در راستاي آگاهي دادن به مردم و خصوصاً پيروان آنها مي باشد تا به آنها بفهماند که از چه کساني پيروي مي کنند و چه کساني را در برابر اميرالمؤمنين که آيۀ تطهير و ده ها فضايل ديگر دربارۀ او وجود دارد، به رهبري و رياست برگزيده اند. بنابراين در چنين شرايطي به زبان آوردن بعضي تعبيرات مثل (فرزند جگرخوار) دربارۀ معاويه در راستاي افشاي سوء سابقه او و پدر و مادرش در اسلام و برخورد با پيامبر اکرم(ص)، بوده است. و تعبير گاو سرکش دربارۀ طلحه در راستاي افشاي عملکرد نامعقول و بدور از هرگونه تدبير او بوده است که منجر به هتک حريم پيامبر گرديد و عايشه را با فريب و دسيسه وادار به حضور جنگ جمل نمود. و نيز عمروعاص را فرزند نابغه خواندن به هدف افشاي افکار ناپاکش که گويا از مادر ناپاکي به او به ارث رسيده است می­باشد. اين تعابير، نه تنها ناروا نبوده، بلکه لازم و معقول مي باشد. چنانچه خداوند متعال در قرآن کريم، از (بلعم باعور) دانشمندي منحرف، تعبير به (سگ هار) نموده و مي فرمايد: «.. مَثَل او همچون سگ (هار) است که اگر به او حمله کني، دهانش را باز و زبانش را بيرون مي آورد و اگر او را بحالش رها کني باز، همين کار را مي کند».[1] و يا از اهل کتاب (يهود و نصارا) که مکلف به تورات شدند ولي حق آن را ادا نکرده و بر اساس آن عمل نکردند، تعبير به (الاغ) نموده و مي فرمايد: «مثل کساني که مکلف به تورات شدند و به آن عمل نکردند همچون مثل خري است که کتاب هايي را بر پشت مي کشد».[2] پس چنين گفتاري از علي عليه السلام همچون ساير گفتار و کردار آن بزرگوارـ حکيمانه بوده و براي ما سرمشق مي باشد.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

ـ انسان کامل، استاد شهيد مطهري.

 


[1] . اعراف آيه 176،.

[2] . الجمعه، آيه 5.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
2 امرداد 01
بازدید
۸۱
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.