طبق نظر شيعيان انتهای آیه3 سوره مائده درباره ولايت امام علي ـ عليه السلام ـ مي باشد، چه منابعي از اهل سنت داريم که اين نظر شيعيان را تأييد مي کند؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

با توجه به سوره مائده آيه 3 که ابتداي آيه درباره حيوانات حرام گوشت است و انتهاي آيه طبق نظر شيعيان درباره ولايت امام علي ـ عليه السلام ـ مي باشد، چه منابعي از اهل سنت داريم که اين نظر شيعيان را تأييد مي کند؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

به نمونه­های از منابع اهل سنت که آيه سه سوره مائده را مربوط به روز غدير و ولايت امام علي ـ عليه السلام ـ مي داند، در این­جا اشاره مي شود:

1. حاکم حسکاني حنفي، از علماي اهل سنت مربوط به قرن پنجم، در شواهد التنزيل در شأن نزول آيه 3 سوره مائده، به چندين سند، از جمله شهر بن حوشب، ابو هريره، ابو سعيد خدري و... مي گويد: اين آيه در روز غدير، بر پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نازل شد. پيامبر فرمود: «الله اکبر علي اکمال الدّين و تمام النعمه و رضا الرّب برسالتي و ولاية علي بن أبي طالب من بعدي» سپس دست علي ـ عليه السلام ـ را گرفت و فرمود: «من کنت مولاه...».[1]

2. ابو جعفر محمد بن جرير طبري (م 310) در کتاب «الولايه» از زيد بن ارقم، در شأن اين آيه مي گويد: «اين آيه: اليوم اکملت...» در روز غدير خم درباره علي بن ابي طالب نازل شده است.[2] طبري قسمتي از خطبه غدير پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ را ذکر کرده است.

3. علامه اميني در کتاب گران سنگ «الغدير» شانزده مورد را بيان داشته که به برخي از آنها اشاره مي شود:

الف) سيوطي در تفسير الدّر المنثور، ج2، ص259، ذيل آيه 3 سوره مائده به سند ابن عساکر و أبي سعيد خدري مي گويد: اين آيه هنگامي نازل شد که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ اعلان ولايت علي بن ابي طالب را نمود، آنگاه جبرئيل نازل شده آيه: «اليوم اکملت...» به پيامبر نازل کرده است. امّا سيوطي در اين سند خدشه کرده ابن عساکر را ضعيف مي داند. اما در کتاب (الاتقان) ج1، ص31 سند به ابوهريره داده و هيچ اشاره به ضعف نکرده است.

ب) حافظ ابو نعيم اصفهاني شافعي (م430) در کتاب «ما نزل من القرآن في عليّ» به سند خود تا ابو سعيد خدري مي گويد: «اين آيه در روز پنج شنبه، روزي که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در حجة الوداع، مردم را در غدير خم جمع کردند نازل شده است. بعد آن حضرت تکبير گفته و فرمود: خداوند دينش را کامل و نعمتش را تمام کرده و به رسالت من راضي شد.

ج) حافظ ابوبکر خطيب بغدادي (م 463) در تاريخش، ج8، ص290، به سند خود از ابن حوشب و ابو هريره از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نزول اين آيه را در روز غدير درباره ولايت علي بن ابي طالب نقل مي­کند. بعد چنین مي­نویسد: بعد از نزول آيه و اعلان ولايت علیه السلام بود که عمر سه بار گفت: «بخ بخ لک يا علي! صحبت مولايي و مولاي کل مسلم»

د) ابوالقاسم، حاکم حسکاني، در «المترجم، ص112» به سند خود از ابي سعيد خدري.

هـ) خطيب خوارزمي (م568) در «المناقب» ص80، به چند سند، نزول آيه اکمال دين را روز غدير مي داند.

ز) سبط ابن جوزي حنفي بغدادي، (م 654) در «تذکره، ص18 و ص232».

ح) شيخ الاسلام حمويني حنفي، (م 722) در فرائد السمطين، باب 12.

عماد الدين ابن کثير دمشقي شافعي، در تفسيرش، ج2، ص14، و تاريخ ابن کثير، ج5، ص210، از ابوهريره.[3]

آنچه که اشاره شد، تنها تعدادي از منابعي اهل سنت است که آيه 3 سوره مائده را درباره ولايت امام علي ـ عليه السلام ـ و در روز غدير، در سفر حجة الوداع نقل کرده اند. هر چند آنان ولايت را به مزاق و نظر خودشان معنا مي­کنند، ولي مهم آن است که در منابع معتبر اهل سنت و راويان غدير، شأن نزول آيه اکمال دين را در روز غدير و در رابطه با ولايت امام علي ـ عليه السلام ـ مي دانند.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ الغدير، علامه عبدالحسين اميني.

2ـ فضايل الخمسه، مرتضي حسيني فروز آبادي، در سه جلد.

3ـ مناقب اهل بيت در نگاه اهل سنت، محمد طاهر شافعي.

 


[1]. حاکم حسکاني، عبيدالله بن عبدالله، ، شواهد التنزيل القواعد التفضيل، بيروت، اعلمي، 1393ق. ص156، 160.

[2]. طبري، محمد جرير، کتاب الولايه في طرق حديث الغدير، مصر، دارالطباعة، 1390ق. ص100.

[3]. امینی، عبد الحسین، الغدير، بيروت، دارالکتاب العربي، ج1، ص230 ـ 238.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
2 امرداد 01
بازدید
۵۳
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.