چگونه مي توانيم بفهميم که خداوند تبارک و تعالي به حرف هاي بنده هاي خود گوش مي دهد و خواسته هاي آنها را استجابت مي کند؟
چگونه مي توانيم بفهميم که خداوند تبارک و تعالي به حرف هاي بنده هاي خود گوش مي دهد و خواسته هاي آنها را استجابت مي کند؟
پرسش
پاسخ
آنچه در بعد کلامي مي توان درباره سئوال شما مطرح کرد، اين است که خداوند تبارک و تعالي علت العلل و مسبب الأسباب است و هيچ اتفاقي در اين عالم رخ نمي دهد مگر آن که قبل از هر چيز و هر کس خداوند متعال اراده آن را کرده باشد. يعني بدون اذن خداي متعال حتي يک برگ هم از درخت نمي افتد.
با توجه به توضيح فوق آنچه ثابت مي گردد، اين است که حتي از خود انسان نيز، هيچ حرکتي سر نمي زند و از زبان او کلامي جاري نمي شود و در دل او نيز چيزي نمي گذرد مگر آن که اراده اوليه آن توسط خداي متعال بوده است کما اينکه قرآن هم مي فرمايد: «وَاللّهُ يَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعْلِنُونَ؛[1]» يعني از هر چه پنهان مي کنيد و آشکار مي کنيد، آگاه است». پس هر چه در اين عالم و يا از انسان سر مي زند، در مرحله اوّل علم و اراده خداست؛ اگر چه خداي متعال خود به بشر اختيار تکويني داده و او را در انتخاب و تصميم گيري آزاد گذاشته است.
وقتي شما مي خواهيد از آن چه به دست کسي غير شما محقق مي شود مطلع شويد، اين نوع علمي که به دست مي آوريد، علم حصولي و اکتسابي است؛ امّا آن چه به دست خود شما محقق مي شود، و آن چه شما خود آن را خلق نموديد، چيزي است که علم آن توأم با عزم و تصميم شما است و از تمام ابعاد آن که از عزم و تصميم شما نشأت مي گيرد، آگاه هستيد.
خداوند متعال نيز که خالق اين عالم است تمام خواص اين عالم را خود ايجاد کرده و تمام آنچه در خلقت اتفاق مي افتد را با حکمت خود تدبير کرده است. حال آيا مي شود گفت آنچه خدا خود منشأ آن را تدبير کرده، در علم خدا نمي گنجد؟!
اين استدلالي است که خود قرآن بدان پرداخته و مي فرمايد: «أَلَا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ.[2]» يعني: آيا مي شود گفت کسي که خودش خلق کرده نمي داند...»؟! اين در حالي است که حرف هاي شما با خداوند متعال يکي از اموري است که خدا خود منشأ و علت اوّليه آن بوده است!
در اين صورت اگر بنده با خدا حرفي بزند و از حضرتش خواسته اي داشته باشد و يا خطاب به او چيزي در دل بگذراند، قطعا خداوند متعال از آن سخن و يا خواسته و از دلش مطلع بوده و بدان عنايت داشته است. چرا که بر خلاف انسان که درباره پيرامون خود علم اکتسابي پيدا مي کند، علم خدا بدانچه در عالم مي گذرد، ناشي از اراده خود خداست و از اينرو است که چيزي در عالم فراتر از علم او وجود ندارد.
براي تقريب ذهن مي توان گفت: چگونه است که يک پدر يا مادر در هر شرايطي به فرزند خود عنايت دارند و فرزند آنها سالم باشد يا ناقص و يا مطيع باشد يا ناخلف او را دوست دارند و به خواسته هايش توجه دارند؟ اين از آن جهت است که پدر و مادر سبب دوم خلقت فرزندشان هستند و او را پاره جگر خود مي دانند. حال که سبب واسطه (سبب طولي) اين گونه به پاره جگر خود عنايت دارد، خداوند متعال که سبب اوّل خلقت ما است و از روح خود بر ما دميده است،[3] عنايت نداشته باشد؟!
اين در حالي است که اصلا ارتباط بين بنده و خدا در هدف خلقت محوريت دارد و تا اين ارتباط برقرار نگردد، شناخت حاصل نمي شود.
از اينرو است که مشتاق است با او ارتباط برقرار کنيم و اين مهلت را به ما داده تا خواسته ما را اجابت کند و فرموده: «وَقَالَ رَبُّکمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَکمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَکبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ.[4]»
لذا اگر نخواهد به ما جواب دهد، اصلا توفيق دعا و مناجات با خودش را به ما نمي دهد و اگر دعا کرديم و در ظاهر جوابي نديديم، بحثي ديگر دارد.
فرموديد که چگونه مي توانيم بفهميم که خدا به حرف هاي ما گوش مي دهد؟ علاوه بر آنچه در بالا براي اثبات اينکه خدا به حرف هاي ما گوش مي دهد گفته شد، اين هم ناگفته نماند که سخن گفتن خدا قرار نيست حتما با زبان و گفتار باشد. اگر دقت کرده باشيد، در روابط محاوره اي ميان افراد، عکس العمل ها به گونه هاي متفاوت است و هميشه اين طور نيست که همه منظور ها فقط از طريق گفتگو منتقل شود. گاهي عکس العمل هايي غير گفتگو حرف دل افراد را منتقل مي کند و در نوع برخوردهاي ظاهري افراد، پيام هاي فراواني مي گنجد. سخن گفتن خدا با ما نيز اين گونه است. پيام هايي که خدا براي ما دارد، در حوادثي که براي ما رخ مي دهد و آنچه در پيرامون ما مي گذرد نهفته است واين ما هستيم که بايد تيز باشيم و اين پيام ها را از وقايع بيرون بکشيم تا پاسخ خدا به حرف هاي خودمان را دريابيم.
نکته ديگر: اينکه خداوند تبارک وتعالي نظمي را براي محقق شدن هدف خلقت ايجاد کرده و در اين راستا مصلحت هايي را در نظر گرفته است، دعاهايي که ما مي کنيم، اگر بر طبق مصلحت ها و حکمت هايي باشد که خدا مقدر کرده، مستجاب است؛ اما اگر مطابق اين مصلحت ها و حکمت ها نباشد تا بخواهد زمينه هاي استجابت فراهم شود، مسأله مشکل مي شود. البته نه اينکه براي قدرت و توان خدا مشکل باشد؛ بلکه از آن جهت است که ما بايد تلاش کنيم تا مسير درست را بشناسيم و پيش برويم. اگر چه فضل و کرم خداوند تبارک و تعالي تا آنجا است که اگر حاجت و خواسته ما برخلاف مصلحت بود، به خاطر ارتباطي که با او برقرار کرديم، بهتر از حاجت ما را به ما مي دهد. اما در مجموع در اين ميان کساني دعايشان به راحتي اجابت مي شود که به طينت خود نزديک گشتند و در مسير هدف خلقت قدم بر مي دارند و خدايي زندگي مي کنند.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ دو کتاب: آموزش عقائد و آموزش فلسفه، آقاي مصباح يزدي را مطالعه بفرمائيد.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 14 امرداد 01
- بازدید
- ۱۵۰
چگونه مي توانيم بفهميم که خداوند تبارک و تعالي به حرف هاي بنده هاي خود گوش مي دهد و خواسته هاي آنها را استجابت مي کند؟
- نشان کردن
پرسش
چگونه مي توانيم بفهميم که خداوند تبارک و تعالي به حرف هاي بنده هاي خود گوش مي دهد و خواسته هاي آنها را استجابت مي کند؟
پاسخ
آنچه در بعد کلامي مي توان درباره سئوال شما مطرح کرد، اين است که خداوند تبارک و تعالي علت العلل و مسبب الأسباب است و هيچ اتفاقي در اين عالم رخ نمي دهد مگر آن که قبل از هر چيز و هر کس خداوند متعال اراده آن را کرده باشد. يعني بدون اذن خداي متعال حتي يک برگ هم از درخت نمي افتد.
با توجه به توضيح فوق آنچه ثابت مي گردد، اين است که حتي از خود انسان نيز، هيچ حرکتي سر نمي زند و از زبان او کلامي جاري نمي شود و در دل او نيز چيزي نمي گذرد مگر آن که اراده اوليه آن توسط خداي متعال بوده است کما اينکه قرآن هم مي فرمايد: «وَاللّهُ يَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعْلِنُونَ؛[1]» يعني از هر چه پنهان مي کنيد و آشکار مي کنيد، آگاه است». پس هر چه در اين عالم و يا از انسان سر مي زند، در مرحله اوّل علم و اراده خداست؛ اگر چه خداي متعال خود به بشر اختيار تکويني داده و او را در انتخاب و تصميم گيري آزاد گذاشته است.
وقتي شما مي خواهيد از آن چه به دست کسي غير شما محقق مي شود مطلع شويد، اين نوع علمي که به دست مي آوريد، علم حصولي و اکتسابي است؛ امّا آن چه به دست خود شما محقق مي شود، و آن چه شما خود آن را خلق نموديد، چيزي است که علم آن توأم با عزم و تصميم شما است و از تمام ابعاد آن که از عزم و تصميم شما نشأت مي گيرد، آگاه هستيد.
خداوند متعال نيز که خالق اين عالم است تمام خواص اين عالم را خود ايجاد کرده و تمام آنچه در خلقت اتفاق مي افتد را با حکمت خود تدبير کرده است. حال آيا مي شود گفت آنچه خدا خود منشأ آن را تدبير کرده، در علم خدا نمي گنجد؟!
اين استدلالي است که خود قرآن بدان پرداخته و مي فرمايد: «أَلَا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ.[2]» يعني: آيا مي شود گفت کسي که خودش خلق کرده نمي داند...»؟! اين در حالي است که حرف هاي شما با خداوند متعال يکي از اموري است که خدا خود منشأ و علت اوّليه آن بوده است!
در اين صورت اگر بنده با خدا حرفي بزند و از حضرتش خواسته اي داشته باشد و يا خطاب به او چيزي در دل بگذراند، قطعا خداوند متعال از آن سخن و يا خواسته و از دلش مطلع بوده و بدان عنايت داشته است. چرا که بر خلاف انسان که درباره پيرامون خود علم اکتسابي پيدا مي کند، علم خدا بدانچه در عالم مي گذرد، ناشي از اراده خود خداست و از اينرو است که چيزي در عالم فراتر از علم او وجود ندارد.
براي تقريب ذهن مي توان گفت: چگونه است که يک پدر يا مادر در هر شرايطي به فرزند خود عنايت دارند و فرزند آنها سالم باشد يا ناقص و يا مطيع باشد يا ناخلف او را دوست دارند و به خواسته هايش توجه دارند؟ اين از آن جهت است که پدر و مادر سبب دوم خلقت فرزندشان هستند و او را پاره جگر خود مي دانند. حال که سبب واسطه (سبب طولي) اين گونه به پاره جگر خود عنايت دارد، خداوند متعال که سبب اوّل خلقت ما است و از روح خود بر ما دميده است،[3] عنايت نداشته باشد؟!
اين در حالي است که اصلا ارتباط بين بنده و خدا در هدف خلقت محوريت دارد و تا اين ارتباط برقرار نگردد، شناخت حاصل نمي شود.
از اينرو است که مشتاق است با او ارتباط برقرار کنيم و اين مهلت را به ما داده تا خواسته ما را اجابت کند و فرموده: «وَقَالَ رَبُّکمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَکمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَکبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ.[4]»
لذا اگر نخواهد به ما جواب دهد، اصلا توفيق دعا و مناجات با خودش را به ما نمي دهد و اگر دعا کرديم و در ظاهر جوابي نديديم، بحثي ديگر دارد.
فرموديد که چگونه مي توانيم بفهميم که خدا به حرف هاي ما گوش مي دهد؟ علاوه بر آنچه در بالا براي اثبات اينکه خدا به حرف هاي ما گوش مي دهد گفته شد، اين هم ناگفته نماند که سخن گفتن خدا قرار نيست حتما با زبان و گفتار باشد. اگر دقت کرده باشيد، در روابط محاوره اي ميان افراد، عکس العمل ها به گونه هاي متفاوت است و هميشه اين طور نيست که همه منظور ها فقط از طريق گفتگو منتقل شود. گاهي عکس العمل هايي غير گفتگو حرف دل افراد را منتقل مي کند و در نوع برخوردهاي ظاهري افراد، پيام هاي فراواني مي گنجد. سخن گفتن خدا با ما نيز اين گونه است. پيام هايي که خدا براي ما دارد، در حوادثي که براي ما رخ مي دهد و آنچه در پيرامون ما مي گذرد نهفته است واين ما هستيم که بايد تيز باشيم و اين پيام ها را از وقايع بيرون بکشيم تا پاسخ خدا به حرف هاي خودمان را دريابيم.
نکته ديگر: اينکه خداوند تبارک وتعالي نظمي را براي محقق شدن هدف خلقت ايجاد کرده و در اين راستا مصلحت هايي را در نظر گرفته است، دعاهايي که ما مي کنيم، اگر بر طبق مصلحت ها و حکمت هايي باشد که خدا مقدر کرده، مستجاب است؛ اما اگر مطابق اين مصلحت ها و حکمت ها نباشد تا بخواهد زمينه هاي استجابت فراهم شود، مسأله مشکل مي شود. البته نه اينکه براي قدرت و توان خدا مشکل باشد؛ بلکه از آن جهت است که ما بايد تلاش کنيم تا مسير درست را بشناسيم و پيش برويم. اگر چه فضل و کرم خداوند تبارک و تعالي تا آنجا است که اگر حاجت و خواسته ما برخلاف مصلحت بود، به خاطر ارتباطي که با او برقرار کرديم، بهتر از حاجت ما را به ما مي دهد. اما در مجموع در اين ميان کساني دعايشان به راحتي اجابت مي شود که به طينت خود نزديک گشتند و در مسير هدف خلقت قدم بر مي دارند و خدايي زندگي مي کنند.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ دو کتاب: آموزش عقائد و آموزش فلسفه، آقاي مصباح يزدي را مطالعه بفرمائيد.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 14 امرداد 01
- بازدید
- ۱۵۰
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.