آيا انرژي که گفته مي شود ازلي و ابدي است، همان واجب الوجود است؟ چرا نيست؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آيا انرژي که گفته مي شود ازلي و ابدي است، همان واجب الوجود است؟ چرا نيست؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

اصل اين ادعا كه انرژي ازلي و ابدي است، صحيح نيست، چنين نظريه اي در ميان دانشمندان به اثبات نرسيده است. امّا آنچه در فيزيک و شيمي توسط دانشمندان به اثبات رسيده است، اين است که مقدار ماده و انرژي در دنيا ثابت است و از هر کدام کاسته شود به ديگري اضافه مي شود و نابودي هر دوي آنها را نداريم، يعني در عالم هستي خلق ماده و يا انرژي جديد نداريم، بلکه تنها تبديل و تغيير آنها به يکديگر وجود دارد. اين مطلب تنها اثبات مي کند ماده و انرژي ابدي است ولي هرگز اثبات نمي کند ازلي باشند و بي نياز از علت. ابدي بودن آنها هرگز منافاتي با مخلوق بودن آنها ندارد زيرا اگر علت تامه شيئي موجود باشد، آن شي نيز به تبع علت خود موجود خواهد بود. لذا اگر ماده و انرژي را خداوند سبحان خلق کرده باشد (چنان که حق هم چنين است) چون خداوند علت تامه آنها است و خود ابدي است لذا خلق او نيز ابدي خواهد بود. در نتيجه ابدي بودن منافاتي با معلول بودن و مخلوق بودن ندارد.

حال براي روشن شدن مطلب، ابتدا خصوصيات و ويژگي هاي واجب الوجود را به صورت مختصر مورد بررسي قرار مي دهيم، 1. واجب غني مطلق و بي نياز مطلق: لازمه اينکه وجودي واجب باشد، يعني وجود و هستي اش از خود او باشد اين است که از همه چيز و همه کس بي نياز باشد. وجود، ذاتي واجب است و ذاتي، چيزي است که هرگز از شئ جدا نمي شود، مثل زوجيت براي عدد 2 که ذاتي 2 است، و اين زوجيت هرگز از دو جدا نمي شود. لذا اگر وجودي واجب شد به اين معني که وجود در ذات او بود، ازلي و ابدي خواهد بود، چون از قديم بود و هرگز معدوم نمي شود. هم چنين در موجود بودن بايد کاملا بي نياز باشد.

2. ترکيب (مرکب بودن از اجزاء) در واجب راه ندارد، زيرا هر مرکبي نيازمند اجزاء خود است، يعني اگر يک جزء از بين رود وجود آن مرکب نيز از بين مي رود و اين يعني نيازمندي به اجزاء که با بي نيازي جمع نمي شود.

3. واجب نمي تواند جسم باشد، زيرا اگر جسم باشد هم مرکب خواهد بود (چون جسم مرکب از اجزاء است و اين طبق گفته بالا در واجب محال است) و هم به مکان و محل و زمان محتاج خواهد بود که باز با بي نيازي واجب جمع نمي شود و خلف است.

4. انفعال و تغيير در واجب راه ندارد، زيرا تغيير به معني اين است که چيزي نبوده و الان حاصل شده است، پس حادث است، يعني موجود آن حالت جديد را نداشته است و با اين تغيير خواسته است به آن حالت برسد. و اين کسب جديد يعني احتياج ذات به آن حالت، که با بي نيازي آن ذات جمع نمي شود. در واقع قبل از تغيير، ذات ناقص بوده که خواسته با تغيير کامل شود و حادث را بپذيرد در غير اين صورت اگر حادث را داشت تغيير معني نداشت و تحصيل حاصل بود که محال است. لذا تغيير و تبدل در واجب راه ندارد.[1]

حال بايد ديد آيا اين خصوصيات در انرژي ديده مي شود که بتواند واجب الوجود باشد، اولا: وجود نمي تواند ذاتي خصوص انرژي باشد. يعني نمي تواند واجب باشد. زيرا اگر واجب مي بود هرگز وجود از او جدا نمي شد و نابودي و تبديل به اشياء ديگر (ماده) در آن راه نداشت و اين خلاف مشاهدات است. ثانيا: انرژي مادي است و ماده مرکب از اجزاء و همچنانکه اثبات شد واجب نمي تواند مرکب باشد. ثالثا: انرژي تبديل به ماده شده و ماده نيز تبديل به انرژي، هم چنين در عالم ماده اشياء جديد به وجود آمده و خيلي از اشياء از بين مي روند و اين روند حاکي از تغيير و تبديل در ماده و انرژي است و همچنانکه اثبات شد تغيير و تبديل در واجب راه ندارد. با توجه به اين سه خصوصيت ، انرژي هرگز نمي تواند واجب الوجود باشد.

در ضمن توجه داشته باشيد لازمه واجب الوجود بودن انرژي اين است که، انرژي خالق تمام عالم هستي باشد، انسان، کره خاکي، تمام سيارات و... همه و همه از انرژي خلق شده باشند. در حالي که از طرفي عقل مي گويد هر نظمي، ناظم مي خواهد و اين ناظم بايد شعور، علم و قدرت کافي براي ايجاد نظم داشته باشد.

از طرف ديگر نظم در عالم، بديهي و غير قابل انکار است، تمام قوانين فيزيک و شيمي و رياضيات همگي حاکي از وجود نظم در عالم است و اينکه تصادفي در کار نبود، حال اگر انرژي را خالق بدانيم لازم است عقل و شعور و علم و قدرت داشته باشد، آيا اين صفات در انرژي يافت مي شود؟ روشن  است كه چنين نيست و هرگز انرژي نمي تواند واجب الوجود و خالق عالم باشد.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ بداية المعارف الالهيه، آيت الله خرازي.

2ـ آموزش عقايد، آيت الله مصباح يزدي.

3ـ آموزش كلام اسلامي، محمد سعيدي مهر. جلد يك.

 


[1]. محمدي، محمد تقي، ترجمه و شرح باب حادي عشر، قم، انتشارات قدس، چاپخانه اميرالمومنين، ج1، ص175ـ178.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
29 تیر 01
بازدید
۱۴۴
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.