يکي از مشکلات من اين است که چگونه مي توان وجود چند خداوند را که بر سر قوانين حاکم بر جهان با هم توافقاتي کرده اند، نفي کرد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

يکي از مشکلات من اين است که چگونه مي توان وجود چند خداوند را که بر سر قوانين حاکم بر جهان با هم توافقاتي کرده اند، نفي کرد؟

توضیح این که طبق برهان تمانع اگر چندين خدا وجود مي داشت، نظم جهان به هم مي ريخت (بخاطر فرامين متفاوت که آنها مي دادند) اولاً عمر هر انسان (و حتي کل بشر) نسبت به هستي بسيار کوتاه است. از کجا مي دانيم که اگر خداياني باشند با هم به مشکل و تناقض برسند؟ شايد قبلا تعارضاتشان را کنار گذاشته اند و يا هنوز تعارضي ايجاد نشده اما بعدها خواهد شد ثانياً، آيا يک بچه دبستاني که تازه جدول ضرب را آموخته است مي تواند با نگاه کردن به اعداد کتاب يک دانشمند فيزيک، ايرادات و تناقضات آن را بيابد؟ يعني بر فرض هم در اين مدت اندکي که از عمر بشر گذشته بين خدايان عدم تفاهمي پيش آمده باشد، آيا انسان با علم اندک قدرت تفکر محدودش مي تواند تشخيص دهد که کدام حادثه اي نشان از تفاهم دارد و کدام نشان از عدم تفاهم؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

قبل از پاسخ به سئوال تذکر اين نکته ضروري است، كه اثبات وحدانيت ذات باري تعالي منحصر در برهان تمانع و آيه شريفه «لَوْ کانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا[1]». نيست و براهين ديگري بر وحدانيت ذات باري تعالي ارائه شده  است. براهيني مثل اين كه تعدد موجب تركيب در ذات است و تركيب در ذات خداوند محال است، و اين كه صرف الوجود لايتثني و لايتكرر (صرف الوجود دو يا چند مصداق ندارد)، برهان عدم محدوديت و ... كه براي مطالعه آن‌ها مي‌توان به كتب كلامي و فلسفي مراجعه كرد. .[2]

اما در خصوص اين که چگونه انسان به بي نظمي در عالم پي مي برد در حالي که علم انسان خيلي کمتر از خدايان است، مقدمتا بايد گفت: «فساد» در قرآن به چيزهاي زيادي نسبت داده شده است، اما در اين آيه به اصل هويت زمين و آسمان نسبت داده شده است، در قرآن يک جاي ديگر فساد به آسمان و زمين نسبت داده شده آنجا که مي فرمايد: «وَلَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْوَاءهُمْ لَفَسَدَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ وَمَن فِيهِنَّ بَلْ أَتَيْنَاهُم بِذِکرِهِمْ فَهُمْ عَن ذِکرِهِم مُّعْرِضُونَ[3]» اگر حق بخواهد از هوس هاي شرک آلود کافران پيروي کند، قطعا آسمان و زمين و سکنه آنها تباه مي شوند». لذا فساد در آيه يعني فرو پاشي اصل سازمان عالم هستي و کل نظام آفرينش.[4] يعني به هم ريختن تمام قوانين حاکم بر نظام عالم، قوانيني که هم اکنون توسط فيزيک دانان و شيمي دانان و رياضيدانان کشف شده و همه اذعان کرده اند ميان آنها نظم برقرار است و هميشه ثابت مانده اند.

آدمي با تجربه و تکرار مشاهدات خود و يکساني نتايج آن ها به وجود نظم در ميان موضوعات آزمايش شده پي مي برد، حال اگر نظمي در کار نباشد قطعا هر بار اين آزمايشات مي بايست يک جور نتيجه مي داد. تمام قوانين فيزيکي، شيميايي، هندسه و حساب همگي از اين طريق کشف شدند. نيوتن چون ديد هر چيزي از بلندي رها گردد به سمت زمين حرکت مي کند و هيچگاه عکس نمي شود به وجود نيروي جاذبه در زمين پي برد. قطعا اگر بي نظمي در عالم مي بود در طول تاريخ توسط دانشمندان کشف مي شد و به آيندگان منتقل مي شد. اينکه آيه مي گويد نظام، عالم به هم مي خورد، اين فروپاشي قطعا چنان بزرگ و مشهود خواهد بود که هر آدم بي سوادي به آن پي مي برد، مثل اينکه اگر يک بار خورشيد از مغرب طلوع مي کرد، نظام حاکم بر عالم گوياي وجود نظمي بي نظير و شگفت آور در ميان تمام مخلوقات است اينکه زمين هر 24 ساعت يکبار به دور خود مي چرخد، هرسال يک بار به دور خورشيد مي چرخد، بدون اينکه يک بار از مسير خود خارج گردد، به گفته دانشمندان اگر خورشيد حتي به اندازه يک متر به زمين نزديک تر گردد، همه ساکنان روي آن از شدت گرما مي سوزند و يا اگر يک متر دورتر گردد همگي يخ مي زنند، زمين با اين سرعت به دور خود مي گردد بدون اينکه ما انسان ها احساس کنيم و هزاران قاعده ديگر که در ظرف اين مقاله نمي گنجد. اين قوانين حاکم بر نظام قابل انکار نيست و آيه مورد بحث بيان مي کند اگر چند «اله» وجود مي داشت اين قوانين به هم مي ريخت و نظام عالم از هم مي پاشيد.

از جمله آياتي که اين مطالب را تأييد مي کند آيات ابتدائي سوره ملک است که خداوند مي فرمايد: «الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقًا مَّا تَرَي فِي خَلْقِ الرَّحْمَنِ مِن تَفَاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَي مِن فُطُورٍ» خدايي که هفت آسمان را بر فراز يکديگر آفريد. در آفرينش او هيچ گونه اختلاف و تفاوتي نمي بيني، بار ديگر بنگر، آيا خلل و نقصاني مي بيني؟ باز مکرر بنگر تا چشمانت خسته و ناتوان به سوي تو باز گردد».[5] لذا اگر بي نظمي و شکافي در نظام هستي وجود مي داشت قطعا طبق اين آيه مشهود و قابل فهم مي بود. حال که کمترين نا هماهنگي و بي نظمي و کوچکترين خلل و ناسازگاري در سراسر گيتي يافت نمي شود و مجموعه نظام آفرينش داراي همبستگي و وابستگي است، قطعا هيچ نوع تباهي و فسادي براي آسمان و زمين نخواهد بود.[6]

در نتيجه: اين آيه راجع به فساد آسمان و زمين و قوانين حاکم بر آنهاست و اگر بي نظمي و تفاوتي در آنها مي بود، انسان به راحتي به آن پي مي برد و مشهود مي بود و در طول تاريخ کشف مي شد و به ما مي رسيد.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ توحيد، شهيد مرتضی مطهري.

2ـ الهيات، جعفر سبحاني.

3ـ عقايد استدلالي، علي رباني گلپايگاني.

 


[1]. انبياء / 22.

[2]. براي مطالعه بيشتر به کتب فلسفي و يا کلامي مثل: بداية الحکمه علامه طباطبائي و  الهيات ، سبحاني، جعفر، آموزش كلام اسلامي سعيدي مهر، محمد، مراجعه فرمائيد.

[3]. مومنون / 71.

[4]. جوادي آملي، عبدالله، تفسير موضوعي (توحيد در قرآن)، قم، مرکز نشر اسراء، چاپخانه الهادي، چاپ سوم، 1386ش، ص75.

[5]. ملک / 3 ـ 4.

[6]. توحيد در قرآن، همان، ص76.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
29 تیر 01
بازدید
۷۸
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.