چرا هيچ آيه اي در قرآن صريحاً به شکل ظاهري نماز اشاره نکرده؟
چرا هيچ آيه اي در قرآن صريحاً به شکل ظاهري نماز اشاره نکرده؟
پرسش
پاسخ
قرآن کريم کتابي است که با وجود کوچکي نسبي حجم، مشتمل بر انواعي از معارف و علوم و احکام و قوانين فردي و اجتماعي است و بررسي کامل هر دسته از آنها نيازمند گروه هاي متخصصي است که در طول ساليان دراز، به تحقيق و تلاش علمي درباره آنها بپردازند و تدريجا رازهاي نهفته را کشف کنند و به حقايق بيشتري دست يابند. هر چند کشف همه حقايق و اسرار جز به وسيله کساني که داراي علم الهي و تأييد خدايي نباشند ميسر نخواهد بود، زيرا اين مجموعه هاي گوناگون که شامل ژرفترين و بلندترين معارف، و والاترين و ارزشمندترين دستورات اخلاقي و عادلانه ترين و استوارترين قوانين حقوقي و جزائي، و حکيمانه ترين مناسک عبادي و احکام فردي و اجتماعي، و سودمندترين مواعظ و اندرزها، و آموزنده ترين نکات تاريخي، و سازنده ترين شيوه هاي تعليم و تربيت، و در يک جمله: حاوي همه اصول مورد نياز بشر براي سعادت دنيا و آخرت است با اسلوب بديع وبي سابقه، در هم آميخته شده، به گونه اي که همه قشرهاي جامعه بتوانند به فراخور استعدادشان از آن بهره مند شوند.[1]
روي اين اساس خداوند متعال مناسک عبادي همانند: نماز، روزه، خمس، زکات، حج و غيره را متناسب با شأن قرآن، به صورت احکام و اصول کلي بيان فرموده است، زيرا بيان تفصيلي احکام و اصول کلي الهي به ترتيبي که در خارج مورد عمل بندگان خدا است، در شأن اين کتاب مقدس نيست، چون در اين صورت از قالب يک کتاب آسماني که معجزه جاودانه رسول اکرم ـ صلّي الله عليه و آله وسلّم ـ است، خارج گرديده و به شکل يک کتاب معمولي فقهي، در زمره کتاب هاي فقهي و رساله هاي عمليه که به تفصيل فروعات و تبيين جزئيات مي پردازند، قرار مي گرفت، روي اين جهت خداوند متعال و حکيم بر اساس حکمت بالغه خويش تفصيل جزئيات و تبيين خصوصيات اصول کلي احکام اسلامي را به عهده آورنده شريعت يعني رسول اکرم ـ صلّي الله عليه و آله وسلّم ـ قرار داد، تا توسط آن حضرت که دانا و آشناي به قرآن و مفسر و بيانگر اسرار و رموز قرآن و دستورات و قوانين کلي الهي از راه وحي است، تفسير و تبيين گردد.
ضمناً اگر چه در قرآن دقيقا جزئيات نماز نيامده اما به نحو اشاره کيفيت وضو، قبله، رکوع، سجده و مانند اينها ذکر شده است.
افزون بر آنچه ذکر شد، قرار نبوده که همه چيز در قرآن ذکر و بيان شود، زيرا اگر چنين قراري بود بايد تعداد مجلدات قرآن از صدها جلد هم تجاوز مي کرد، شاهد زنده و گوياي اين مطلب روايت ابي بصير است که مي گويد از امام صادق ـ عليه السلام ـ راجع به آيه «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنکمْ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللّهِ وَالرَّسُولِ إِن کنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ ذَلِک خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلاً[2]» سئوال کردم، فرمود: درباره علي بن ابي طالب و حسن وحسين ـ عليهما السلام ـ نازل شده است، عرض کردم يابن رسول الله، مردم مي گويند، در اين آيه اسمي از آنان برده نشده است، حضرت فرمود: به مردم بگو وقتي که آيات نماز بر پيامبر اکرم ـ صلّي الله عليه و آله وسلّم ـ نازل شد تعداد رکعات نمازهاي پنج گانه تعيين نشده بود، لذا رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله وسلّم ـ تعداد رکعات نماز را بيان فرمود: و هم چنين موقعي که آيه زکات نازل شد تعيين مقدار زکات در اشياء هم گفته نشده بود ، بلکه پيامبر اکرم ـ صلّي الله عليه و آله وسلّم ـ خود مقدار زکات را معين نمود، و نيز هنگامي که آيه حج نازل شد تعيين مقدار طواف به هفت مرتبه از تبيين رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله وسلّم ـ بوده است و هکذا در مورد اين آيه هم پيامبر اکرم ـ صلّي الله عليه و آله وسلّم ـ به علي ـ عليه السلام ـ فرمود: هر کس من مولاي اويم اين علي مولاي اوست.[3]
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ ثقفي تهراني، محمد، تفسير روان جاويد، ج2، انتشارات برهان، تهران، 1398ق.
2ـ داور پناه، ابوالفضل، انوار العرفان في تفسير القرآن، ج4، انتشارات صدر، تهران، 1375ش.
3ـ طيب، عبدالحسين، اطيب البيان في تفسير القرآن، ج2، انتشارات اسلام، تهران، 1378ش.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۹۶
چرا هيچ آيه اي در قرآن صريحاً به شکل ظاهري نماز اشاره نکرده؟
- نشان کردن
پرسش
چرا هيچ آيه اي در قرآن صريحاً به شکل ظاهري نماز اشاره نکرده؟
پاسخ
قرآن کريم کتابي است که با وجود کوچکي نسبي حجم، مشتمل بر انواعي از معارف و علوم و احکام و قوانين فردي و اجتماعي است و بررسي کامل هر دسته از آنها نيازمند گروه هاي متخصصي است که در طول ساليان دراز، به تحقيق و تلاش علمي درباره آنها بپردازند و تدريجا رازهاي نهفته را کشف کنند و به حقايق بيشتري دست يابند. هر چند کشف همه حقايق و اسرار جز به وسيله کساني که داراي علم الهي و تأييد خدايي نباشند ميسر نخواهد بود، زيرا اين مجموعه هاي گوناگون که شامل ژرفترين و بلندترين معارف، و والاترين و ارزشمندترين دستورات اخلاقي و عادلانه ترين و استوارترين قوانين حقوقي و جزائي، و حکيمانه ترين مناسک عبادي و احکام فردي و اجتماعي، و سودمندترين مواعظ و اندرزها، و آموزنده ترين نکات تاريخي، و سازنده ترين شيوه هاي تعليم و تربيت، و در يک جمله: حاوي همه اصول مورد نياز بشر براي سعادت دنيا و آخرت است با اسلوب بديع وبي سابقه، در هم آميخته شده، به گونه اي که همه قشرهاي جامعه بتوانند به فراخور استعدادشان از آن بهره مند شوند.[1]
روي اين اساس خداوند متعال مناسک عبادي همانند: نماز، روزه، خمس، زکات، حج و غيره را متناسب با شأن قرآن، به صورت احکام و اصول کلي بيان فرموده است، زيرا بيان تفصيلي احکام و اصول کلي الهي به ترتيبي که در خارج مورد عمل بندگان خدا است، در شأن اين کتاب مقدس نيست، چون در اين صورت از قالب يک کتاب آسماني که معجزه جاودانه رسول اکرم ـ صلّي الله عليه و آله وسلّم ـ است، خارج گرديده و به شکل يک کتاب معمولي فقهي، در زمره کتاب هاي فقهي و رساله هاي عمليه که به تفصيل فروعات و تبيين جزئيات مي پردازند، قرار مي گرفت، روي اين جهت خداوند متعال و حکيم بر اساس حکمت بالغه خويش تفصيل جزئيات و تبيين خصوصيات اصول کلي احکام اسلامي را به عهده آورنده شريعت يعني رسول اکرم ـ صلّي الله عليه و آله وسلّم ـ قرار داد، تا توسط آن حضرت که دانا و آشناي به قرآن و مفسر و بيانگر اسرار و رموز قرآن و دستورات و قوانين کلي الهي از راه وحي است، تفسير و تبيين گردد.
ضمناً اگر چه در قرآن دقيقا جزئيات نماز نيامده اما به نحو اشاره کيفيت وضو، قبله، رکوع، سجده و مانند اينها ذکر شده است.
افزون بر آنچه ذکر شد، قرار نبوده که همه چيز در قرآن ذکر و بيان شود، زيرا اگر چنين قراري بود بايد تعداد مجلدات قرآن از صدها جلد هم تجاوز مي کرد، شاهد زنده و گوياي اين مطلب روايت ابي بصير است که مي گويد از امام صادق ـ عليه السلام ـ راجع به آيه «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنکمْ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللّهِ وَالرَّسُولِ إِن کنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ ذَلِک خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلاً[2]» سئوال کردم، فرمود: درباره علي بن ابي طالب و حسن وحسين ـ عليهما السلام ـ نازل شده است، عرض کردم يابن رسول الله، مردم مي گويند، در اين آيه اسمي از آنان برده نشده است، حضرت فرمود: به مردم بگو وقتي که آيات نماز بر پيامبر اکرم ـ صلّي الله عليه و آله وسلّم ـ نازل شد تعداد رکعات نمازهاي پنج گانه تعيين نشده بود، لذا رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله وسلّم ـ تعداد رکعات نماز را بيان فرمود: و هم چنين موقعي که آيه زکات نازل شد تعيين مقدار زکات در اشياء هم گفته نشده بود ، بلکه پيامبر اکرم ـ صلّي الله عليه و آله وسلّم ـ خود مقدار زکات را معين نمود، و نيز هنگامي که آيه حج نازل شد تعيين مقدار طواف به هفت مرتبه از تبيين رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله وسلّم ـ بوده است و هکذا در مورد اين آيه هم پيامبر اکرم ـ صلّي الله عليه و آله وسلّم ـ به علي ـ عليه السلام ـ فرمود: هر کس من مولاي اويم اين علي مولاي اوست.[3]
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ ثقفي تهراني، محمد، تفسير روان جاويد، ج2، انتشارات برهان، تهران، 1398ق.
2ـ داور پناه، ابوالفضل، انوار العرفان في تفسير القرآن، ج4، انتشارات صدر، تهران، 1375ش.
3ـ طيب، عبدالحسين، اطيب البيان في تفسير القرآن، ج2، انتشارات اسلام، تهران، 1378ش.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۹۶
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.