از چه زمانی، علی ولی الله، در اذان وارد شد و اصولاً آیا می توان در اذان که شامل احکام ثانویه نمی باشد دخل و تصرف نمود و اذان حضرت محمد ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ را تغییر داد؟
از چه زمانی، علی ولی الله، در اذان وارد شد؟
پرسش
پاسخ
از آن جا که سوال از دو بخش تشکیل یافته است و هر بخش پاسخ خود را می طلبد، شایسته است پاسخ هر بخش مستقلا و در جای خود ارائه گردد.
اما در پاسخ بخش اول که از چه زمانی، علی ولی الله، در اذان وارد شد؟ شیخ عبد الله مراغی مصری چنین می گوید: سلمان فارسی و ابوذر غفاری، در اذان و اقامه، شهادت به ولایت علی ـ علیه السلام ـ (اشهد انّ علیاً ولی الله) را بعد از شهادت به رسالت در زمان حیات پیامبر ـ صلی الله علیه و اله و سلم ـ می گفتند و روایات زیر را به عنوان دلیل مدعای خود ذکر می کنند.
1ـ شخصی بر رسول خدا وارد شد و عرض کرد: یا رسول الله چیزی شنیدم که تاکنون نشنیده بودم، رسول خدا فرمود: چه شنیده ای؟ عرض کرد: سلمان در اذان بعد از شهادت به رسالت شهادت به ولایت علی ـ علیه السلام ـ می دهد، حضرت فرمود: خیر شنیدی.[1]
همو روایت کرده است: شخصی بر رسول خدا وارد شد و عرض کرد: ای رسول خدا ابوذر در اذان بعد از شهادت به رسالت شهادت به ولایت علی ـ علیه السلام ـ داده و می گوید: اشهد انّ علیاً ولی الله، حضرت فرمود: همین طور است، آیا فراموش کرده اید گفتار روز غدیر را (من کنت مولاه فعلی مولاه) هر کسی عهد بشکند بر خود ضرر کرده است.[2]
بر اساس این روایات، زمان ورود علی ولی الله، در اذان، زمان حیات نبی مکرم اسلام ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ بوده است که نه تنها آن حضرت از شهادت به ولایت منع نکرده، بلکه آن را خیر دانسته و تأیید نموده است.
ولی استاد عبدالمحسن عبد الله مرادی مستبصر سوری نظر دیگری دارد، او می گوید: شیعه در اذان، شهادت به ولایت را به قصد جزئیت نمی گوید، بلکه از زمانی که معاویه لعن بر علی بن ابی طالب را بر بالای منبرها و مأذنه ها علنی کرد، شیعه امامیه به این فکر افتاد که برای جلوگیری از این بدعت و مکتوم نشدن ولایت امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ شهادت به ولایت را به قصد تبرک در اذان ها اعلام دارد.[3] آیت الله مکارم می گوید: از بعضی روایات استفاده می شود که این کار از عصر ائمه ـ علیهم السلام ـ شروع شد، ولی در آن عصر عمومیت نداشته است، و به مرور زمان به صورت شعار شیعه در آمد.[4]
بخش دوم سوال که آیا می توان در اذان که شامل احکام ثانویه نمی شود دخل و تصرف نموده و اذان پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ را تغییر داد، از همین نظر و دیدگاه ناشی شده است، زیرا در این صورت ممکن است به ذهن تبادر کند که اگر زمان ورود (علی ولی الله) در اذان بعد از رسول خدا باشد، این تصرف و تغییر در اذان، آن حضرت خواهد بود که بدعت و حرام است. جهت روشن شدن پاسخ این بخش توجه به مطالب زیر لازم است:
شیعه با این باور و اعتقاد که هیچ کس حق ندارد در قانون مصوّب الهی که از طریق وحی به مردم می رسد دخل و تصرف کند و تصرف در قانون الهی ـ خواه به صورت افزایش جزء باشد، خواه به صورت کاهش جزء، بدعت نامیده می شود و بدعت از گناهان کبیره به شمار می رود، شهادت به ولایت را به عنوان تیمن و تبرک و شعار شیعه، بدون هیچ گونه محذور شرعی و منع دینی، در اذان، فریاد می زند، زیرا شیعه شعار ولایت را در اذان به قصد و نیت، جزئیت و شرعیت نمی گویند، تا دخل و تصرف در قانون الهی لازم آمده و باعث بدعت و حرمت گردد، چون سخن گفتن در میان فصول اذان و اقامه را علما تجویز کرده اند، شهادت به ولایت که از شریف ترین سخنان است، بدون قصد جزئیت[5] مطمئناً دخل و تصرفی در اذان به حساب نمی آید، بنابر این شهادت به ولایت به این قصد و نیّت نه تنها بدعت و حرام نیست، بلکه استحباب شرعی دارد، زیرا در روایات مطلقه وارد است که هرگاه یادی از رسالت پیامبر نمودید، علی ولی الله، بگویید، به عنوان نمونه به یک روایت اشاره می شود.
امام صادق ـ علیه السلام ـ می فرماید: ... هرگاه یکی از شما لا اله الاّ الله محمد رسول الله، بگوید، باید علی ولی الله (نیز) بگوید.[6] روی این جهت علمای شیعه در این امر متفق القولند که ذکر شهادت به ولایت بعد از شهادت به رسالت بدون قصد جزئیت، به تعبیر آیت الله خوئی استحباب نفسی دارد.[7]
بنابر این، بر فرض این که آغاز ذکر، علی ولی الله، در اذان بعد از رسول خدا بوده باشد ولی در عین حال ذکر آن در اذان موجب تغییر شرعی ای اذان نمی شود تا بدعت و حرام باشد.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ شیعه شناسی و پاسخ به شبهات، ج2، علی اصغر رضوانی.
2ـ الشهاده الثالثه فی الاذان و الاقامه، جاسم بن محمد الکلکاوی.
[1] . رضوانی، علی اصغر، شیعه شناسی و پاسخ به شبهات، نشر مشعر، تهران، 1384 به نقل از السلافه فی امر الخلافه. 2/392.
[2] . همان.
[3] . سراوی عبدالمحسن عبدالله، القطوف الدانیه، ناشر دار الموده، چاپ سوم، 1997م، ص 55.
[4] . مکارم شیرازی، ناصر، استفتائات جدید، انتشارات مدرسه امام امیر المؤمنین، قم، 1380، 1/65.
[5] . مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، 81/112.
[6] . قمی میرزا، ابوالقاسم، مناهج الاحکام، موسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعة المدرسین، بقم، 1414. ص 180.
[7] . رضوانی، علی اصغر، شیعه شناسی و پاسخ به شبهات، 2/391، نشر مشعر، تهران، 1383، به نقل از المسائل المنتخبه، ص 78.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۶۷
از چه زمانی، علی ولی الله، در اذان وارد شد؟
- نشان کردن
پرسش
از چه زمانی، علی ولی الله، در اذان وارد شد و اصولاً آیا می توان در اذان که شامل احکام ثانویه نمی باشد دخل و تصرف نمود و اذان حضرت محمد ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ را تغییر داد؟
پاسخ
از آن جا که سوال از دو بخش تشکیل یافته است و هر بخش پاسخ خود را می طلبد، شایسته است پاسخ هر بخش مستقلا و در جای خود ارائه گردد.
اما در پاسخ بخش اول که از چه زمانی، علی ولی الله، در اذان وارد شد؟ شیخ عبد الله مراغی مصری چنین می گوید: سلمان فارسی و ابوذر غفاری، در اذان و اقامه، شهادت به ولایت علی ـ علیه السلام ـ (اشهد انّ علیاً ولی الله) را بعد از شهادت به رسالت در زمان حیات پیامبر ـ صلی الله علیه و اله و سلم ـ می گفتند و روایات زیر را به عنوان دلیل مدعای خود ذکر می کنند.
1ـ شخصی بر رسول خدا وارد شد و عرض کرد: یا رسول الله چیزی شنیدم که تاکنون نشنیده بودم، رسول خدا فرمود: چه شنیده ای؟ عرض کرد: سلمان در اذان بعد از شهادت به رسالت شهادت به ولایت علی ـ علیه السلام ـ می دهد، حضرت فرمود: خیر شنیدی.[1]
همو روایت کرده است: شخصی بر رسول خدا وارد شد و عرض کرد: ای رسول خدا ابوذر در اذان بعد از شهادت به رسالت شهادت به ولایت علی ـ علیه السلام ـ داده و می گوید: اشهد انّ علیاً ولی الله، حضرت فرمود: همین طور است، آیا فراموش کرده اید گفتار روز غدیر را (من کنت مولاه فعلی مولاه) هر کسی عهد بشکند بر خود ضرر کرده است.[2]
بر اساس این روایات، زمان ورود علی ولی الله، در اذان، زمان حیات نبی مکرم اسلام ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ بوده است که نه تنها آن حضرت از شهادت به ولایت منع نکرده، بلکه آن را خیر دانسته و تأیید نموده است.
ولی استاد عبدالمحسن عبد الله مرادی مستبصر سوری نظر دیگری دارد، او می گوید: شیعه در اذان، شهادت به ولایت را به قصد جزئیت نمی گوید، بلکه از زمانی که معاویه لعن بر علی بن ابی طالب را بر بالای منبرها و مأذنه ها علنی کرد، شیعه امامیه به این فکر افتاد که برای جلوگیری از این بدعت و مکتوم نشدن ولایت امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ شهادت به ولایت را به قصد تبرک در اذان ها اعلام دارد.[3] آیت الله مکارم می گوید: از بعضی روایات استفاده می شود که این کار از عصر ائمه ـ علیهم السلام ـ شروع شد، ولی در آن عصر عمومیت نداشته است، و به مرور زمان به صورت شعار شیعه در آمد.[4]
بخش دوم سوال که آیا می توان در اذان که شامل احکام ثانویه نمی شود دخل و تصرف نموده و اذان پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ را تغییر داد، از همین نظر و دیدگاه ناشی شده است، زیرا در این صورت ممکن است به ذهن تبادر کند که اگر زمان ورود (علی ولی الله) در اذان بعد از رسول خدا باشد، این تصرف و تغییر در اذان، آن حضرت خواهد بود که بدعت و حرام است. جهت روشن شدن پاسخ این بخش توجه به مطالب زیر لازم است:
شیعه با این باور و اعتقاد که هیچ کس حق ندارد در قانون مصوّب الهی که از طریق وحی به مردم می رسد دخل و تصرف کند و تصرف در قانون الهی ـ خواه به صورت افزایش جزء باشد، خواه به صورت کاهش جزء، بدعت نامیده می شود و بدعت از گناهان کبیره به شمار می رود، شهادت به ولایت را به عنوان تیمن و تبرک و شعار شیعه، بدون هیچ گونه محذور شرعی و منع دینی، در اذان، فریاد می زند، زیرا شیعه شعار ولایت را در اذان به قصد و نیت، جزئیت و شرعیت نمی گویند، تا دخل و تصرف در قانون الهی لازم آمده و باعث بدعت و حرمت گردد، چون سخن گفتن در میان فصول اذان و اقامه را علما تجویز کرده اند، شهادت به ولایت که از شریف ترین سخنان است، بدون قصد جزئیت[5] مطمئناً دخل و تصرفی در اذان به حساب نمی آید، بنابر این شهادت به ولایت به این قصد و نیّت نه تنها بدعت و حرام نیست، بلکه استحباب شرعی دارد، زیرا در روایات مطلقه وارد است که هرگاه یادی از رسالت پیامبر نمودید، علی ولی الله، بگویید، به عنوان نمونه به یک روایت اشاره می شود.
امام صادق ـ علیه السلام ـ می فرماید: ... هرگاه یکی از شما لا اله الاّ الله محمد رسول الله، بگوید، باید علی ولی الله (نیز) بگوید.[6] روی این جهت علمای شیعه در این امر متفق القولند که ذکر شهادت به ولایت بعد از شهادت به رسالت بدون قصد جزئیت، به تعبیر آیت الله خوئی استحباب نفسی دارد.[7]
بنابر این، بر فرض این که آغاز ذکر، علی ولی الله، در اذان بعد از رسول خدا بوده باشد ولی در عین حال ذکر آن در اذان موجب تغییر شرعی ای اذان نمی شود تا بدعت و حرام باشد.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ شیعه شناسی و پاسخ به شبهات، ج2، علی اصغر رضوانی.
2ـ الشهاده الثالثه فی الاذان و الاقامه، جاسم بن محمد الکلکاوی.
[1] . رضوانی، علی اصغر، شیعه شناسی و پاسخ به شبهات، نشر مشعر، تهران، 1384 به نقل از السلافه فی امر الخلافه. 2/392.
[2] . همان.
[3] . سراوی عبدالمحسن عبدالله، القطوف الدانیه، ناشر دار الموده، چاپ سوم، 1997م، ص 55.
[4] . مکارم شیرازی، ناصر، استفتائات جدید، انتشارات مدرسه امام امیر المؤمنین، قم، 1380، 1/65.
[5] . مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، 81/112.
[6] . قمی میرزا، ابوالقاسم، مناهج الاحکام، موسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعة المدرسین، بقم، 1414. ص 180.
[7] . رضوانی، علی اصغر، شیعه شناسی و پاسخ به شبهات، 2/391، نشر مشعر، تهران، 1383، به نقل از المسائل المنتخبه، ص 78.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۶۷
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.