با توجه به اين كه مراجع تقليد شطرنج را حرام ميدانند و در كتاب گناهان كبيره شهيد دستغيب از آن به شدت نكوهش شده، چرا در كشور ما به صورت يك ورزش ملي در آمده و صدا و سيما آن را تبليغ و تشويق ميكند؟
با توجه به اين كه مراجع تقليد شطرنج را حرام ميدانند و در كت...

پرسش
پاسخ
ترديدي نيست كه احكام حلال و حرام اسلام همانند خاتميت پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ تا روز قيامت ثابتند و قابل تغيير نيستند.[1] منتها گاهي فقها و مجتهدان بر اساس برداشتهاي فقهي معتبر چيزي را كه حرام بود، فتوي به حليت آن ميدهند. اين تغيير فتوي چنين مينماياند كه نعوذبالله حكم تغيير كرده و حلالي به حرام يا حرامي به حلال تبديل شده است. در صورتي كه در واقع چنين نيست و آن چه كه تغيير كرده موضوع حكم است نه خود حكم.
فقها عظام تصريح ميكنند كه اگر موضوع حكمي تغيير كند يا موضوعي كه مقيد به قيدي است قيدش از بين برود، حكمي كه وابسته به آن موضوع است نيز تغيير ميكند.
براي نمونه، ميدانيم كه شراب حرام است اما اگر همين شراب به سركه تبديل شود، حكم حرمت از آن زايل شده و تبديل به حليت ميشود. در اين مثال تبديل موضوع باعث تغيير حكم در اين مورد خاص شد. اما خود حكم (حرمت شراب)، به قوت خود باقي است، هر موقع شراب با خصوصياتي كه فقها آن را حرام دانستهاند وجود يافت، حرام خواهد شد.
از جمله چيزهايي كه در روايات و فتواي فقها به حرمت آن تصريح شده است قمار است. قمار به شكلهاي متفاوتي (پاسور، ...، شطرنج و...) انجام ميگيرد. هر يك از مصاديق قمار همان گونه كه در زمان پيامبر اكرم و امامان معصوم ـ عليهم السلام ـ حرام بود، اكنون نيز در صورتي كه آلت قمار و وسيله برد و باخت به حساب آيد، بدون شك حرام است.
منتها برخي از مراجع عظام فتوا دادهاند تا وقتي كه شطرنج در عرف متدين جامعه عنوان آلت قمار را دارد، بازي با آن گرچه بدون برد و باخت باشد حرام است. اما اگر در جامعه طوري شد كه شطرنج عنوان آلت قمار بودنش را از دست داد و هيچ كس آن را آلت قمار به حساب نياورد، بلكه به عنوان يك ورزش فكري تلقي شد، در اين صورت موضوع عوض شده و حرمت آن نيز تغيير خواهد كرد.[2]
بر اساس ديدگاه اين عده از مراجع، رواياتي كه دربارة شطرنج وجود دارد خود شطرنج را موضوع حرمت قرار نميدهد، بلكه آن را به عنوان يكي از مصاديق قمار مشمول حرمت قرار ميدهد. بر اين اساس اگر در زماني شطرنج از موضوع آلت قمار بودن خارج شود، بازي با آن حلال خواهد بود.
البته هنوز برخي از مراجع بازي با شطرنج را مطلقا حرام مي دانند.
[1] . كليني، محمد بن يعقوب، اصول كافي، تهران، دار الكتب الاسلاميه، ج 1، ص 58.
[2] . موسوي خميني، سيد روح الله، استفتاآت، قم، جامعه مدرسين، ج 2، ص 10.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 1 تیر 93
- بازدید
- ۱٬۴۵۸
با توجه به اين كه مراجع تقليد شطرنج را حرام ميدانند و در كت...
- نشان کردن
؟
متن کاربر
پرسش
با توجه به اين كه مراجع تقليد شطرنج را حرام ميدانند و در كتاب گناهان كبيره شهيد دستغيب از آن به شدت نكوهش شده، چرا در كشور ما به صورت يك ورزش ملي در آمده و صدا و سيما آن را تبليغ و تشويق ميكند؟
پاسخ کارشناسی
پاسخ
ترديدي نيست كه احكام حلال و حرام اسلام همانند خاتميت پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ تا روز قيامت ثابتند و قابل تغيير نيستند.[1] منتها گاهي فقها و مجتهدان بر اساس برداشتهاي فقهي معتبر چيزي را كه حرام بود، فتوي به حليت آن ميدهند. اين تغيير فتوي چنين مينماياند كه نعوذبالله حكم تغيير كرده و حلالي به حرام يا حرامي به حلال تبديل شده است. در صورتي كه در واقع چنين نيست و آن چه كه تغيير كرده موضوع حكم است نه خود حكم.
فقها عظام تصريح ميكنند كه اگر موضوع حكمي تغيير كند يا موضوعي كه مقيد به قيدي است قيدش از بين برود، حكمي كه وابسته به آن موضوع است نيز تغيير ميكند.
براي نمونه، ميدانيم كه شراب حرام است اما اگر همين شراب به سركه تبديل شود، حكم حرمت از آن زايل شده و تبديل به حليت ميشود. در اين مثال تبديل موضوع باعث تغيير حكم در اين مورد خاص شد. اما خود حكم (حرمت شراب)، به قوت خود باقي است، هر موقع شراب با خصوصياتي كه فقها آن را حرام دانستهاند وجود يافت، حرام خواهد شد.
از جمله چيزهايي كه در روايات و فتواي فقها به حرمت آن تصريح شده است قمار است. قمار به شكلهاي متفاوتي (پاسور، ...، شطرنج و...) انجام ميگيرد. هر يك از مصاديق قمار همان گونه كه در زمان پيامبر اكرم و امامان معصوم ـ عليهم السلام ـ حرام بود، اكنون نيز در صورتي كه آلت قمار و وسيله برد و باخت به حساب آيد، بدون شك حرام است.
منتها برخي از مراجع عظام فتوا دادهاند تا وقتي كه شطرنج در عرف متدين جامعه عنوان آلت قمار را دارد، بازي با آن گرچه بدون برد و باخت باشد حرام است. اما اگر در جامعه طوري شد كه شطرنج عنوان آلت قمار بودنش را از دست داد و هيچ كس آن را آلت قمار به حساب نياورد، بلكه به عنوان يك ورزش فكري تلقي شد، در اين صورت موضوع عوض شده و حرمت آن نيز تغيير خواهد كرد.[2]
بر اساس ديدگاه اين عده از مراجع، رواياتي كه دربارة شطرنج وجود دارد خود شطرنج را موضوع حرمت قرار نميدهد، بلكه آن را به عنوان يكي از مصاديق قمار مشمول حرمت قرار ميدهد. بر اين اساس اگر در زماني شطرنج از موضوع آلت قمار بودن خارج شود، بازي با آن حلال خواهد بود.
البته هنوز برخي از مراجع بازي با شطرنج را مطلقا حرام مي دانند.
[1] . كليني، محمد بن يعقوب، اصول كافي، تهران، دار الكتب الاسلاميه، ج 1، ص 58.
[2] . موسوي خميني، سيد روح الله، استفتاآت، قم، جامعه مدرسين، ج 2، ص 10.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 1 تیر 93
- بازدید
- ۱٬۴۵۸
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.