آثار زيانبار موسيقي از نگاه آيات و روايات چيست؟
آثار زيانبار موسيقي از نگاه آيات و روايات چيست؟

پرسش
پاسخ
از منظر آيات و روايات، موسيقي آثار زيانبار فراواني دارد. هر چند بسياري از اين آثار براي ما ملموس نيست. منتها دقت در اين كلمات گهربار، و توجه به عظمت گوينده آن و تطبيق آنها با واقعيتهاي زندگي، پذيرش روايات را ساده ميكند.
آثار زيانبار موسيقي در دنيا
1. عامل خروج عقل از تعادل و جديت
شأن عقل آن است كه «معتدل» و «متين» باشد، يعني با حفظ استواري و پختگياش بتواند، با درايت از چاشنيهاي لذت و سرور، خيال و انفعال و تحريك بهرهمند باشد. موسيقي باعث كاهش يا سلب جديت عقل و دور افتادن آن از محاسبات جدّي، دقيق و واقع بينانه ميشود؛ همانند راننده جواني كه با تندتر شدن موسيقي، از تعادل عقلي خارج شده و به سرعت ماشين مي افزايد.
شايد بتوان از آيه 64 سوره اسراء اين اثر سوء را استفاده كرد. در اين آيه به شيطان خطاب شده است: با آوازت ـ که يک مصداق آن موسيقي است ـ هر قدر ميتواني از ذريه آدم گمراه كن.
تعبير «استفزاز» که در آيه آمده به اين معني است كه براي سست کردن يك شيء محكم و استوار، در آغاز اطراف و جوانب آن را سست نموده و سپس از جا بكنند. عقل انسان مانند ميخ پولادين در ساختمان وجود انسان قرار گرفته است و موسيقي به منزله عامل مخرّب و سست كننده قوام و استواري عقل آدمي است. از اين رو از آن به استفزاز با صوت شيطان تعبير شده است.[1]
2. عامل بيحيايي
در حديثي از پيامبراكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ آمده است از غنا دوري كنيد؛ زيرا موسيقي حيا را از بين ميبرد و سبب زياد شدن غريزه جنسي ميشود و مردانگي را نابود ميكند و هر كاري كه شراب ميكند، موسيقي هم انجام ميدهد.
شهيد مطهري در كتاب تعليم و تربيت در اسلام ميفرمايند: چندي پيش در روزنامه، در مورد زن و شوهري نوشته بود كه كارشان به طلاق و محكمه كشيده است. شوهر ميخواست زن خود را طلاق دهد به اين دليل كه ميگفت: زن من با وجود اينكه تعهد كرده بود كه هيچ وقت در مجالس و در حضور مردان بيگانه نرقصد، مع ذلك در يك عروسي رقصيد، زن گفته او را تصديق و اضافه كرده بود كه چون خوب رقص ميداند، وقتي در آن مجلس آهنگي نواختند، آن چنان تحت تأثير قرار گرفته كه بياختيار برخاسته و شروع به رقص كرده است.»[2]
3. عامل نفاق
امام صادق ميفرمايند: «نواختن موسيقي، نفاق را دل ميروياند همان گونه كه آب، سبزه را ميروياند.»[3]
كسي كه به موسيقي ـ به ويژه طرب انگيز ـ گوش ميدهد، ممكن است مديريت عقلاني او، نقش خود را از دست داده و به جايش احساسات و هيجانات حاكم شود. در چنين وضعيتي از آن شخص، حركات و اعمالي صادر ميشود كه با شخصيت اصلي او تعارض داشته، در نتيجه، اين حالت دو گانگي شخصيت را ميتوان تعبير به نفاق كرد.
4. عامل زنا و فساد
پيامبر اكرم در حديثي ميفرمايند: غنا و موسيقي كاري است كه انسان را به زنا ميكشاند.[4]
5. مستجاب نشدن دعا
امام صادق ـ عليه السّلام ـ ميفرمايند: خانهاي كه در آن غنا باشد، فرشتگان وارد آن نميشوند و دعا مستجاب نميشود.[5]
6. ايمن نبودن از نزول عذاب
امام صادق ـ عليه السّلام ـ ميفرمايند: خانهاي كه در آن غنا خوانده ميشود از مصيبت و اندوه در امان نيست.[6]
آثار غنا و موسيقي در آخرت
1. وعده آتش جهنم
از امام صادق ـ عليه السّلام ـ روايت شده است: «خداوند به مجلس غنا و موسيقي با رحمت نظر نميكند و موسيقي از اعمالي است كه خداوند در قرآن كريم، بدان وعده آتش داده است».[7]
اين وعده عذاب را در آيه 6 سوره لقمان ميتوان ديد. آيه شريفه اشاره دارد كه عدهاي از مردم از آن چه لهو است استقبال كرده و نسبت به آن گرايش دارند. اينان ندانسته خود و ديگران را به بيراهه، گمراهي و اشتباه مياندازند. اين نوعي بازي گرفتن دين است و بدانيد كه سرنوشتي عذابآور و خوار كننده در انتظارشان است.
2. دور شدن از رحمت خداوند، سرب ريخته شدن در گوش كسي كه به موسيقي گوش ميدهد، محشور شدن به صورت نابينا، گنگ و كر، بدترين جايگاه در جهنم و ... از ديگر پيامدهاي ناخوشايند موسيقي است.[8]
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. موسيقي از ديدگاه فلسفي و رواني، علامه محمد تقي جعفري، موسسه علامه جعفري.
2. نظري به موسيقي از كتاب و سنّت، مصطفي شريعت موسوي، انتشارات اسماعيليان.
[1] . رجب نژاد، محمدرضا، نگرشي به مباني فقهي موسيقي، تهران، عابد، چاپ اوّل، 1379، ص 92.
[2] . مطهري، مرتضي، تعليم و تربيت در اسلام، صدرا، ص 71.
[3] . کليني، محمد بن يعقوب، الكافي،دار الکتب الاسلاميه، ج4، ص 434.
[4] . مجلسي، محمد باقر، بحار الانوار، موسسه الوفاء، ج 76، ص 247.
[5] . کليني، پيشين، ص 243.
[6] . همان.
[7] . همان، ص 433.
[8] . شرفخاني خويي، احمد، انسان، غناء و موسيقي، انتشارات مشهور، چاپ اوّل، 1380، ص 27 ـ 29.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 1 تیر 93
- بازدید
- ۲٬۵۴۳
آثار زيانبار موسيقي از نگاه آيات و روايات چيست؟
- نشان کردن
؟
متن کاربر
پرسش
آثار زيانبار موسيقي از نگاه آيات و روايات چيست؟
پاسخ کارشناسی
پاسخ
از منظر آيات و روايات، موسيقي آثار زيانبار فراواني دارد. هر چند بسياري از اين آثار براي ما ملموس نيست. منتها دقت در اين كلمات گهربار، و توجه به عظمت گوينده آن و تطبيق آنها با واقعيتهاي زندگي، پذيرش روايات را ساده ميكند.
آثار زيانبار موسيقي در دنيا
1. عامل خروج عقل از تعادل و جديت
شأن عقل آن است كه «معتدل» و «متين» باشد، يعني با حفظ استواري و پختگياش بتواند، با درايت از چاشنيهاي لذت و سرور، خيال و انفعال و تحريك بهرهمند باشد. موسيقي باعث كاهش يا سلب جديت عقل و دور افتادن آن از محاسبات جدّي، دقيق و واقع بينانه ميشود؛ همانند راننده جواني كه با تندتر شدن موسيقي، از تعادل عقلي خارج شده و به سرعت ماشين مي افزايد.
شايد بتوان از آيه 64 سوره اسراء اين اثر سوء را استفاده كرد. در اين آيه به شيطان خطاب شده است: با آوازت ـ که يک مصداق آن موسيقي است ـ هر قدر ميتواني از ذريه آدم گمراه كن.
تعبير «استفزاز» که در آيه آمده به اين معني است كه براي سست کردن يك شيء محكم و استوار، در آغاز اطراف و جوانب آن را سست نموده و سپس از جا بكنند. عقل انسان مانند ميخ پولادين در ساختمان وجود انسان قرار گرفته است و موسيقي به منزله عامل مخرّب و سست كننده قوام و استواري عقل آدمي است. از اين رو از آن به استفزاز با صوت شيطان تعبير شده است.[1]
2. عامل بيحيايي
در حديثي از پيامبراكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ آمده است از غنا دوري كنيد؛ زيرا موسيقي حيا را از بين ميبرد و سبب زياد شدن غريزه جنسي ميشود و مردانگي را نابود ميكند و هر كاري كه شراب ميكند، موسيقي هم انجام ميدهد.
شهيد مطهري در كتاب تعليم و تربيت در اسلام ميفرمايند: چندي پيش در روزنامه، در مورد زن و شوهري نوشته بود كه كارشان به طلاق و محكمه كشيده است. شوهر ميخواست زن خود را طلاق دهد به اين دليل كه ميگفت: زن من با وجود اينكه تعهد كرده بود كه هيچ وقت در مجالس و در حضور مردان بيگانه نرقصد، مع ذلك در يك عروسي رقصيد، زن گفته او را تصديق و اضافه كرده بود كه چون خوب رقص ميداند، وقتي در آن مجلس آهنگي نواختند، آن چنان تحت تأثير قرار گرفته كه بياختيار برخاسته و شروع به رقص كرده است.»[2]
3. عامل نفاق
امام صادق ميفرمايند: «نواختن موسيقي، نفاق را دل ميروياند همان گونه كه آب، سبزه را ميروياند.»[3]
كسي كه به موسيقي ـ به ويژه طرب انگيز ـ گوش ميدهد، ممكن است مديريت عقلاني او، نقش خود را از دست داده و به جايش احساسات و هيجانات حاكم شود. در چنين وضعيتي از آن شخص، حركات و اعمالي صادر ميشود كه با شخصيت اصلي او تعارض داشته، در نتيجه، اين حالت دو گانگي شخصيت را ميتوان تعبير به نفاق كرد.
4. عامل زنا و فساد
پيامبر اكرم در حديثي ميفرمايند: غنا و موسيقي كاري است كه انسان را به زنا ميكشاند.[4]
5. مستجاب نشدن دعا
امام صادق ـ عليه السّلام ـ ميفرمايند: خانهاي كه در آن غنا باشد، فرشتگان وارد آن نميشوند و دعا مستجاب نميشود.[5]
6. ايمن نبودن از نزول عذاب
امام صادق ـ عليه السّلام ـ ميفرمايند: خانهاي كه در آن غنا خوانده ميشود از مصيبت و اندوه در امان نيست.[6]
آثار غنا و موسيقي در آخرت
1. وعده آتش جهنم
از امام صادق ـ عليه السّلام ـ روايت شده است: «خداوند به مجلس غنا و موسيقي با رحمت نظر نميكند و موسيقي از اعمالي است كه خداوند در قرآن كريم، بدان وعده آتش داده است».[7]
اين وعده عذاب را در آيه 6 سوره لقمان ميتوان ديد. آيه شريفه اشاره دارد كه عدهاي از مردم از آن چه لهو است استقبال كرده و نسبت به آن گرايش دارند. اينان ندانسته خود و ديگران را به بيراهه، گمراهي و اشتباه مياندازند. اين نوعي بازي گرفتن دين است و بدانيد كه سرنوشتي عذابآور و خوار كننده در انتظارشان است.
2. دور شدن از رحمت خداوند، سرب ريخته شدن در گوش كسي كه به موسيقي گوش ميدهد، محشور شدن به صورت نابينا، گنگ و كر، بدترين جايگاه در جهنم و ... از ديگر پيامدهاي ناخوشايند موسيقي است.[8]
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. موسيقي از ديدگاه فلسفي و رواني، علامه محمد تقي جعفري، موسسه علامه جعفري.
2. نظري به موسيقي از كتاب و سنّت، مصطفي شريعت موسوي، انتشارات اسماعيليان.
[1] . رجب نژاد، محمدرضا، نگرشي به مباني فقهي موسيقي، تهران، عابد، چاپ اوّل، 1379، ص 92.
[2] . مطهري، مرتضي، تعليم و تربيت در اسلام، صدرا، ص 71.
[3] . کليني، محمد بن يعقوب، الكافي،دار الکتب الاسلاميه، ج4، ص 434.
[4] . مجلسي، محمد باقر، بحار الانوار، موسسه الوفاء، ج 76، ص 247.
[5] . کليني، پيشين، ص 243.
[6] . همان.
[7] . همان، ص 433.
[8] . شرفخاني خويي، احمد، انسان، غناء و موسيقي، انتشارات مشهور، چاپ اوّل، 1380، ص 27 ـ 29.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 1 تیر 93
- بازدید
- ۲٬۵۴۳
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.