چرا همواره سمت راست ما بر سمت چپ بدن ما مقدم است؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

چرا همواره سمت راست ما بر سمت چپ بدن ما مقدم است به عنوان مثال مستحب است شخصي که سمت راست قرار دارد زودتر وارد شود و يا مستحب است غذا را با سمت راست دهان خود بجويم و يا در وضو ابتدا دست راست را مي شوئيم و اول پاي راست را مسح مي کنيم و...؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

قبل از پاسخ سؤال شما لازم است مقدمه اي را به عنوان مدخل بحث تقديم کنيم:

بدون شک اگر انسان حکمت و علّت عملي را بداند با شور و اشتياق بيشتري آن را انجام مي دهد، امّا از آنجا که قدرت ادراکی بشر محدود است، نمی تواند فلسفه جمیع احکام، مخصوصاً احکام تعبّدی که اسرار باطنی دارند، را درک نماید. در این گونه موارد چون ما به علم و حکمت الهی اعتقاد داریم، اجمالاً می دانیم که خداوند حکیم ما را به کارهای بیهوده فرمان نمی دهد.

و اما در پاسخ به پرسش شما بايد گفت: آنچه از متون دینی استفاده می شود این است که جانب راست بر جانب چپ نوعی فضیلت داده شده است. چنانکه در روايات از غذا خوردن با دست چپ نهي شده[1]، و در مقابل عمل تطهير با دست راست را جفا شمرده اند.[2]

پيامبر گرامي اسلام حضرت محمد ـ صلّي الله عليه و آله ـ مي فرمايند: هنگامي که يکي از شما به مسجد وارد مي شود بايستي پاي راست را مقدم  دارد و در هنگام خروج پاي چپ را آنگاه پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ فرمودند: يا علي کسي که اين گونه داخل مسجد شود خداوند نماز او را قبول مي کند و در برابر هر رکعت نمازي که به جا آورده است فضيلت صد رکعت نماز بر وي عطا مي کند و اگر بدين کيفيت خارج شود خداوند گناهان او را آمرزيده و در مقابل هر گامي که بر مي دارد يک درجه و صد حسنه به وي عطا مي نمايد.[3]

امام صادق ـ عليه السّلام ـ در پاسخ به اينکه چرا اگر مأموم يک نفر باشد، بايد سمت راست امام جماعت بايستد، فرمودند: چون مأموم تابع و مطيع امام است و خداوند اصحاب يمين (راست) را مطيع قرار داده است، بخاطر همين سمت راست امام مي ايستد نه سمت چپ.[4]

هم چنين از امام صادق ـ عليه السّلام ـ سؤال شد چرا نماز گزار هنگام سلام به سمت راست توجه مي کند؟ حضرت فرمودند: چون نماز حسنه است و آن ملک که مأمور نوشتن حسنات است در سمت راست اوست.[5]

از امام موسي بن جعفر ـ عليه السّلام ـ در بارة انگشتر به دست راست نمودن حضرت علي ـ عليه السّلام ـ سؤال شد، آن حضرت فرمودند: چون خداوند اصحاب يمين (راست) را مدح کرده است و اصحاب شمال را مذمت کرده است و پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ هم انگشتر به دست راست مي کرد.[6]

در حديثي ديگر آمده است که اصحاب يمين را يمين گفته اند بخاطر اينکه هنگام ميثاق درسمت راست بوده اند يا هنگام حشر سمت راست عرش هستند يا نامه هايشان بدست راست است يا اينکه چون اهل يُمن و برکت هستند.[7]

ملاحظه مي شود که هر جا امر با فضيلت يا با فضيلت تري در ميان است، متصف به يمين مي شود به همين جهت که سمت راست با فضيلت تر است هر جا کار بافضيلتي در ميان باشد، در انجام آن سمتی که افضل است مقدم مي شود. لذا در داخل شدن به مسجد که نسبت به خارج شدن از آن با فضيلت است سمت راست مقدم مي شود ولي در خارج شدن سمت چپ مقدم مي شود، ولي در مانند دستشويي رفتن که عکس آن است، برعکس عمل مي شود يا در مثل وضو گرفتن که امري بسيار بافضيلت است تا آنجا که شرط صحيح بودن بسياري از عبادات است، و خودش هم امري عبادي محسوب مي شود، سمت راست بر چپ مقدم مي شود. در موارد ديگر هم همين طور است.

شاید یکی از حکمت های این حکم آن باشد که در جامعه عرب جانب راست افراد همواره از اعتبار و شرافت بیشتری بر خوردار بوده است و به همین جهت برای جانب راست از کلمه «یمین» که به معنای برکت و خیر است، استفاده شده است، در حالی که برای جانب چپ از کلمه « شمال» که به معنای شوم بودن است استفاده شده است. در زبان فارسی نیز واژه های « راست» و « چپ» بار معنایی دارند. در ذهن مردم هم این مطلب وجود دارد که جانب راست شرافت بیشتری دارد.

 


[1] . شیخ حر حاملی، محمد، وسائل الشيعه، باب 10 از ابواب المائده. ج 16، ص 11.

[2] . وسائل الشيعه، باب 12، از ابواب احكام الخلوة. ج 1، ص 226.

[3] . نوری، میرزا حسین،مستدرك الوسائل، باب 31، روايت 2. ج 3، ص 391.

[4] . شیخ صدوق، علی، علل الشرايع، باب 17، ج 2،ص 325.

[5] . همان، باب 77، ص 359.

[6] . علل الشرايع، ج 1، باب 127، ص 158، ح 1و 2.

[7] . مجلسي، محمد باقر، بحارالانوار، چ سوم، 1403 ق، بيروت. ج 25، ص 53، ح 13.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
26 امرداد 01
بازدید
۲۰۵
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.