چرا در دين اسلام سلام مستحب و جواب آن واجب است؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

چرا در دين اسلام سلام مستحب و جواب آن واجب است؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

سلام دادن در حقيقت اعلام امنيت از تعدي و ظلم از ناحيه سلام دهنده به شخصي است که به وي سلام مي دهد.

شخص سلام دهنده به سلام گيرنده اعلام مي کند که تو از ناحيه من در اماني و هيچ گونه ظلم و تجاوزي از من نسبت به خودت نخواهي ديد، و آزادي فطري را که خدا به تو مرحمت کرده از ناحيه من صدمه نخواهد ديد. بنابراین علاوه بر ابراز احترام که در نوع جوامع با علائمی چون تکان دادن سر، بر داشتن کلاه، دست به سینه بردن و امثال این ها ابراز می شود، دین اسلام یک گام فرا تر نهاده التزام سلام دهنده به قانون و امنیت را نیز گنجانده است.

اين همان سلامي است که خداي متعال آن را در بين مسلمانان سنت قرار داد، تا هر فردي به ديگري برخورد کند قبل از هر چيز سلام بدهد، يعني طرف مقابل را از هر خطر و آزار و تجاوز خود امنيت دهد.[1]

آن چه تاکنون در مورد سلام، اين سنت اسلامي گفته شد در ارتباط با آداب معاشرت و برخورد زندگي اجتماعي دنيوي بود، ولي همين سنت زيبا و امنيت آفرين اسلامي افزون بر ويژگي هاي اطمينان بخش امنيتي در زندگي اجتماعي، فوائد و آثار اخروي يعني ثواب و پاداش آخرتي نيز دارد که امام صادق ـ عليه السلام ـ مي فرمايد: «کسي که (هنگام سلام) السلام عليکم، بگويد، ده حسنه، و کسي که السلام عليکم و رحمة الله، بگويد بيست حسنه، و کسي که السلام عليکم و رحمة الله و برکاته، بگويد سي حسنه براي او نوشته مي شود».[2]

و همچنين در مبارزه با رذائل اخلاقي و زدودن صفات زشت حيواني و ايجاد و تقويت فضائل اخلاقي و صفات پسنديده انساني، نقش تأثيرگذار و بسزايي دارد، چنان که رسول مکرم اسلام فرمود: «همانا بخيل ترين مردم کسي است که در سلام دادن بخل بورزد».[3]

و نيز امام صادق ـ عليه السلام ـ فرمود: «از نشانه تواضع است که به هر کسي (مسلماني) که ملاقات کردي، سلام کني».[4]

بر اساس اين ويژگي هاي ارزشمند سلام است که خداوند مي فرمايد: «چون به شما تحيت و درود گويند، در پاسخ درودي بهتر از آن گوييد و يا حداقل همان را باز گوييد که خدا بر هر چيز براي حساب گري ناظر است».[5]

لازم به ذکر است که فقهاء دلیل وجوب جواب سلام را از آیه قرآن استنباط کرده اند که در آن خداوند متعال به مؤمنین امر فرموده است (فحيّوا باحسن منها...) و از آنجا که اطاعت امر خداوند واجب است، جواب سلام نیز واجب دانسته شده است.

شايد حکمت وجوب جواب سلام اين باشد که شخص سلام دهنده با اعلام دوستي و صلح و صفا و سلامتي و امنيت، حقي بر سلام گيرنده پيدا مي کند، و اداي حق هم واجب است و آن حق واجب در صورتي ادا مي شود که جواب بهتر از سلام و يا حداقل همان سلام را بازگو کند، روي اين جهت جواب سلام واجب است، هر چند احکام الهي تعبّدي است و ما علت و فلسفه حقيقي بسياري از احکام خدا را نمي دانيم و وظيفه هم نداريم بدانيم.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ مکارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، ج4، تهران، دارالکتب الاسلاميه، 1374ش.

2ـ قرائتي، محسن، تفسير نور، ج2، مرکز فرهنگي درس هايي از قرآن، تهران، 1383ش.

3ـ طيب، سيد عبدالحسين، اطيب البيان في تفسير القرآن، ج4، تهران، انتشارات اسلام، 1378ش.

 


[1]. طباطبايي، سيد محمد حسين، تفسير الميزان، ترجمه همداني، سيد محمد باقر، قم، جامعه مدرسين حوزه علميه قم، 1374ش، ج5، ص47.

[2]. کليني، محمد بن يعقوب، الکافي، تهران، دارالکتب الاسلاميه، 1365ش، ج2، ص645.

[3]. حر عاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه، قم، مؤسسه آل البيت(ع)، 1414ق، ج12، ص56.

[4]. کليني، محمد بن يعقوب، الکافي، تهران، دارالکتب الاسلاميه، 1365ش، ج2، ص646.

[5]. نساء / 86.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
26 امرداد 01
بازدید
۲۷۵
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.