شب قدر و مطلع فجر در سرزمين هاي قطبي چگونه است؟
شب قدر و مطلع فجر در سرزمين هاي قطبي چگونه است؟
پرسش
پاسخ
اسلام ديني است جهاني و آخرين و کامل ترين ديني است که از سوي خداوند به توسط پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ براي همه بشريت عرضه شده است و ديني نيست که مخصوص منطقه اي خاص باشد بلکه ديني است که در تمام زمان ها و مکان ها قابل اجراست. در کره زمين هر چه به سمت دو قطب زمين نزديک شويم طول شب ها و روز ها فوق العاده زياد مي شود تا مي رسيم به خود قطب که تقريبا شش ماه از سال شب و شش ماه از سال روز است. علت چنين امري يک جريان طبيعي است و آن اين است که محور زمين بر مدار آن عمود نيست و تقريبا بيست و سه درجه تمايل دارد. در مناطق قطب اگر تصور کنيد که شش ماه شب و شش ماه روز هست اين سوال مطرح مي شود که وضعيت مسلمانان در اين مناطق از حيث عباداتی چون روزه و نماز چگونه است؟ مسلمانان کي بايد نماز صبح بخوانند و کي نماز ظهر و عصر و کي نماز مغرب و عشا به جا آورند؟ اصلا شب شرعي، روز شرعي و طلوع فجر يعني صبح شرعي در اين مناطق چگونه است؟ چگونه ميشود در اين مناطق مردم تشخيص دهند کي شب قدر است که عبادات خاص آن شب را انجام دهند و فضايل آن شب را درک کنند؟
در پاسخ باید مطالبی را یاد آور شد؛ مطلب اول اين است که اصلا اين تصور که شب قدر در ساعت معينی در سراسر کره زمين آغاز و در ساعت معيني هم پايان پذير است اشتباه است بلکه همان طور که مي دانيد زمين کروي است و هميشه يک نيم کره آن در تاريکي و نيم کره ديگر آن در روشنايي قرار دارد پس اصلاً امکان ندارد که در سراسر سال يک شب، شب قدر خاص باشد بنابر اين منظور از اين که شب قدر در سراسر سال يک شب است اين است که براي اهالي هر نقطه اي بر حسب سال قمري خودشان و بر اساس افق خاص آن محل، يک شب قدر وجود دارد.[1]
نسبت به مناطق قطبی بايد گفت که: در این مناطق که شش ماه از سال روز است هر 24 ساعت خورشيد يک مرتبه دور افق گردش مي کند، يعني هر 24 ساعت يک شب و يک روز براي اين ها بايد محاسبه شود، اگر چه براي آنها هميشه روز است تا شش ماه) . اما در همين 24 ساعت اول مثلا اگر دقت کنيم متوجه مي شويم که حرکت خورشيد به دور افق يکنواخت نيست يعني در هر 24 ساعت خورشيد در افق گاهي اوج مي گيرد و بالا مي آيد و گاهي پائين مي آيد و در حضيض واقع مي شود، به اين ترتيب گاهي هوا روشن تر و گاهي هم کم نور تر است اين وضعيت در هر 24 ساعت تکرار مي شود و اگر در عکس هايي که از حرکت آفتاب به دور افق در آن مناطق گرفته شده است، دقت شود اين موضوع کاملا قابل مشاهده است.
بنابرا ين ساکنان مناطق قطبي هنگامي که آفتاب در آسمان بالا مي آيد و اوج مي گيرد را اول روز حساب مي کنند و هنگامي که خورشيد به افق نزديک و کم نور مي شود شب به حساب مي آورند و استراحت مي کنند به اين معني که در مناطق ديگر که شب و روز حقيقي دارند و در همان نصف النهار قرار دارند زماني که آفتاب در افق قطب پائين است در آن مناطق شب حقيقي است.
به همين حساب ظهر و نيمه شب طبق اين ملاک مشخص خواهد شد يعني اگر شاخص را روي زمين نصب کنيم هنگامي که سايه آن به حد اقل رسيد ظهر شرعي و هنگامي که به حداکثر رسيد نيمه شب خواهد بود. بنابر اين با توجه به اين محاسبات مي شود ماه هاي سال را و هم چنين روزهاي هفته و روزهاي ماه را مشخص کرد اين که مثلا ماه مبارک رمضان کي است و کي مثلا به حساب آن مناطق شب قدر است که مردم آنجا آنرا درک کنند و به اعمال آن شب بپردازند، و نيز تکليف روزه و ساعات روز و هنگام صبح حقيقي و ظهر شرعي و شب را مي توانند حساب کنند طبق همين محاسبه براي نيمه ديگر سال که شش ماه از سال شب هست مي شود محاسبه کرد که گرچه در آن مناطق 6 ماه از سال تاريک است اما در هر 24 ساعت هوا گاهي تاريک و گاهي از تاريکي آن کم مي شود؛ يعني هوا کمي روشن به نظر مي آيد، اگر چه به حدي نيست که خورشيد در آمده باشد و اين به خاطر اين است که گاهي خورشيد به افق نزديک مي گردد و هوايي مانند بين الطلوعين يا کمي تاريکتر پيدا مي کند و گاهي خورشيد دور مي شود و هوا تاريک محض مي شود.[2]
در این زمینه دیدگاه های دیگری نیز میان فقهاء وجود دارد که می توانید به رساله های عملیه ایشان مراجعه نمایید. به عنوان مثال: استفتائات آیت الله بهجت، ج 2، ص 51 سئوال 1632.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۷۷
شب قدر و مطلع فجر در سرزمين هاي قطبي چگونه است؟
- نشان کردن
پرسش
شب قدر و مطلع فجر در سرزمين هاي قطبي چگونه است؟
پاسخ
اسلام ديني است جهاني و آخرين و کامل ترين ديني است که از سوي خداوند به توسط پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ براي همه بشريت عرضه شده است و ديني نيست که مخصوص منطقه اي خاص باشد بلکه ديني است که در تمام زمان ها و مکان ها قابل اجراست. در کره زمين هر چه به سمت دو قطب زمين نزديک شويم طول شب ها و روز ها فوق العاده زياد مي شود تا مي رسيم به خود قطب که تقريبا شش ماه از سال شب و شش ماه از سال روز است. علت چنين امري يک جريان طبيعي است و آن اين است که محور زمين بر مدار آن عمود نيست و تقريبا بيست و سه درجه تمايل دارد. در مناطق قطب اگر تصور کنيد که شش ماه شب و شش ماه روز هست اين سوال مطرح مي شود که وضعيت مسلمانان در اين مناطق از حيث عباداتی چون روزه و نماز چگونه است؟ مسلمانان کي بايد نماز صبح بخوانند و کي نماز ظهر و عصر و کي نماز مغرب و عشا به جا آورند؟ اصلا شب شرعي، روز شرعي و طلوع فجر يعني صبح شرعي در اين مناطق چگونه است؟ چگونه ميشود در اين مناطق مردم تشخيص دهند کي شب قدر است که عبادات خاص آن شب را انجام دهند و فضايل آن شب را درک کنند؟
در پاسخ باید مطالبی را یاد آور شد؛ مطلب اول اين است که اصلا اين تصور که شب قدر در ساعت معينی در سراسر کره زمين آغاز و در ساعت معيني هم پايان پذير است اشتباه است بلکه همان طور که مي دانيد زمين کروي است و هميشه يک نيم کره آن در تاريکي و نيم کره ديگر آن در روشنايي قرار دارد پس اصلاً امکان ندارد که در سراسر سال يک شب، شب قدر خاص باشد بنابر اين منظور از اين که شب قدر در سراسر سال يک شب است اين است که براي اهالي هر نقطه اي بر حسب سال قمري خودشان و بر اساس افق خاص آن محل، يک شب قدر وجود دارد.[1]
نسبت به مناطق قطبی بايد گفت که: در این مناطق که شش ماه از سال روز است هر 24 ساعت خورشيد يک مرتبه دور افق گردش مي کند، يعني هر 24 ساعت يک شب و يک روز براي اين ها بايد محاسبه شود، اگر چه براي آنها هميشه روز است تا شش ماه) . اما در همين 24 ساعت اول مثلا اگر دقت کنيم متوجه مي شويم که حرکت خورشيد به دور افق يکنواخت نيست يعني در هر 24 ساعت خورشيد در افق گاهي اوج مي گيرد و بالا مي آيد و گاهي پائين مي آيد و در حضيض واقع مي شود، به اين ترتيب گاهي هوا روشن تر و گاهي هم کم نور تر است اين وضعيت در هر 24 ساعت تکرار مي شود و اگر در عکس هايي که از حرکت آفتاب به دور افق در آن مناطق گرفته شده است، دقت شود اين موضوع کاملا قابل مشاهده است.
بنابرا ين ساکنان مناطق قطبي هنگامي که آفتاب در آسمان بالا مي آيد و اوج مي گيرد را اول روز حساب مي کنند و هنگامي که خورشيد به افق نزديک و کم نور مي شود شب به حساب مي آورند و استراحت مي کنند به اين معني که در مناطق ديگر که شب و روز حقيقي دارند و در همان نصف النهار قرار دارند زماني که آفتاب در افق قطب پائين است در آن مناطق شب حقيقي است.
به همين حساب ظهر و نيمه شب طبق اين ملاک مشخص خواهد شد يعني اگر شاخص را روي زمين نصب کنيم هنگامي که سايه آن به حد اقل رسيد ظهر شرعي و هنگامي که به حداکثر رسيد نيمه شب خواهد بود. بنابر اين با توجه به اين محاسبات مي شود ماه هاي سال را و هم چنين روزهاي هفته و روزهاي ماه را مشخص کرد اين که مثلا ماه مبارک رمضان کي است و کي مثلا به حساب آن مناطق شب قدر است که مردم آنجا آنرا درک کنند و به اعمال آن شب بپردازند، و نيز تکليف روزه و ساعات روز و هنگام صبح حقيقي و ظهر شرعي و شب را مي توانند حساب کنند طبق همين محاسبه براي نيمه ديگر سال که شش ماه از سال شب هست مي شود محاسبه کرد که گرچه در آن مناطق 6 ماه از سال تاريک است اما در هر 24 ساعت هوا گاهي تاريک و گاهي از تاريکي آن کم مي شود؛ يعني هوا کمي روشن به نظر مي آيد، اگر چه به حدي نيست که خورشيد در آمده باشد و اين به خاطر اين است که گاهي خورشيد به افق نزديک مي گردد و هوايي مانند بين الطلوعين يا کمي تاريکتر پيدا مي کند و گاهي خورشيد دور مي شود و هوا تاريک محض مي شود.[2]
در این زمینه دیدگاه های دیگری نیز میان فقهاء وجود دارد که می توانید به رساله های عملیه ایشان مراجعه نمایید. به عنوان مثال: استفتائات آیت الله بهجت، ج 2، ص 51 سئوال 1632.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۷۷
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.