حکم شرعی ختنه دختران چیست و چه توجیهی برای آن وجود دارد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

حکم شرعی ختنه دختران چیست و چه توجیهی برای آن وجود دارد؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

یکی از دستورات بسیار مهم اسلام در حیطه بهداشت فردی، ختنه کردن است، که اسلام، مسلمانان را مؤکداً نسبت به انجام این فعل سفارش می کند و حتی در روایات ائمه معصومین ـ علیهم السلام ـ نیز اهمیت آن بوضوح دیده می شود، تا آن جا که در حدیث آمده است: «طهروا اولادکم یوم السّابع فإنّه اطیب و اطهر و اسرع لنبات اللّحم»[1]فرموده است که روز هفتم فرزند خود را ختنه کنید زیرا که این عمل برای فرزند بهتر و پاکیزه تر است و روئیدن گوشت بر بدن او را سریع تر می کند.

 ختنه برای مردان واجب است و برای مؤنث واجب نیست.

امّا آن چه که در روایات معصومین ـ علیهم السلام ـ پیرامون ختنه زنان آمده است، همه حمل بر استحباب می شود نه چیز دیگر، به عبارت دیگر ختنه برای زنان مستحب است یعنی  مفید است  و در صورت ترک آن گناهی برای فرد ثبت نمی شود.

علامه مجلسی در کتاب  حلیة المتقین پیرامون ختنه زنان می فرمایند: بدان که روز هفتم سنّت مؤکد است که پسران را ختنه کنند و اگر ختنه نشد تا زمان بلوغ او، مستحب است که والدین او برایش انجام دهند، بعد از بلوغ بر خود فرد واجب می شود لکن ختنه دختران سنّت است و مستحب می باشد، یعنی مترتب ثواب است، و در صورت ترک آن گناهی ندارد و عقاب نیز نخواهد داشت.

ایشان بیان دیگری نیز در این زمینه دارند و می فرمایند: «در چند حدیث دیگر نیز وارد شده است که ختنه کردن در مردان واجب است و در زنان واجب نیست. و در ادامه ایشان به فواید ختنه شدن زن اشاره می کند و می فرماید: «در احادیث آمده است که اگر زن ختنه شود، در آینده، نزد شوهر خود گرامی و عزیز خواهد شد و چه چیزی بالاتر و بهتر از این می باشد؟!».

علامه مجلسی حدیثی از زبان امیر المؤمنین علی ـ علیه السلام ـ نقل می کند که ایشان می فرمایند: «اگر خواستید دختران را ختنه کنید، این کار را بعد از هفت سالگی انجام دهید.»[2]

یکي دیگر از احادیثی که استحبابی بودن این فعل در جنس مؤنث فهمیده می شود، این حدیث زيبا از زبان پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ می باشد که ایشان فرموده اند: «[ابتدای حدیث توسط راوی نقل می شود] زنان به خدمت رسول خدا هجرت کردند، بعد زنی که نام او ام حبیب، بود خدمت رسول خدا آمدند که این زن قبلاً زن ها را ختنه می کرد، حضرت خطاب به او فرمودند: ای ام حبیب آن کاری که قبلاً انجام می دادی (ختنه زنان) آیا هنوز نیز آن را انجام می دهی؟! عرض کرد، بلی یا رسول الله، عرض کرد مگر این که شما این کار را نهی کنید و من نیز آن را ترک می کنم، حضرت رسول ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ فرمودند: نه (من نهی نمی کنم) بلکه حلال است (مستحب است) و ختنه کردن زن باعث می شود که صورت او نورانی تر، رنگ و صاف تر شود و زن نزد شوهر خود عزیزتر (دوست داشتنی تر)» می شود![3]

شیخ کلینی(ره) می فرمایند: «عن ابی بصیر، سألت عن ابا جعفر ـ علیه السلام ـ عن جاریه تسنی عن ارض الشرک، فتسلم، فنطلب لها من یحفض ها، فلا نقدر علی إمرأه، فقال ـ علیه السلام ـ امّا الختان علی الرّجال و لیس علی النّساء؛[4] از امام باقر ـ علیه السلام ـ که ابو بصیر از ایشان سوال می کنند، درباره کنیزی که از سرزمین شرک به بردگی گرفته شده، سپس اسلام می آورد و مسلمان می شود، می گوید، آنگاه ما به دنبال زنی می گردیم که او را ختنه کند. امّا هیچ زنی برای این کار پیدا نمی شود که انجام دهد. حضرت فرمودند: سنّت (وجوب) ختنه برای مرد است نه برای زنان (یعنی برای زنان این عمل واجب نیست)».

هم چنین در حدیث دیگری آمده است که اوّل زنی را که ختنه کردند حضرت هاجر، زن حضرت ابراهیم ـ علیه السلام ـ و مادر حضرت اسماعیل ـ علیه السلام ـ بود که توسط ساره مادر حضرت اسحاق و همسر دیگر ابراهیم ـ علیه السلام ـ بواسطه غضبی که به او داشت، ختنه شد، لکن این کار باعث زیادی خوبی او (هاجر) شد و از آن روز سنّت استحبابی جاری شد که زنان را ختنه کنند.»[5]

آن چه در کلام مراجع عظام تقلید نیز آمده است همین عدم وجوب و استحباب آن در جنس مؤنث است بعنوان مثال مقام معظم رهبری ـ حفظه الله ـ می فرمایند، ختنه در زنان واجب نیست.[6]  

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ دانش نامه پزشکی احادیث پزشکی، محمد محمدی ری شهری، ج1.

2ـ کتاب حلیه المتقین، محمدباقر مجلسی.

3ـ پاسخ به پرسش های مذهبی، مکارم شیرازی.

4ـ قرآن در علوم روز، سید جواد فخاریان.

5. کلیات مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی، آداب عقیقه و ختنه.

 


[1] . کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، دار الکتب الاسلامیه، چهارم، 1407. ج6، ح 1، ص 35.

[2] . مجلسی، محمد باقر، حلیه المتقین، انتشارات هجرت و کومه، زمستان 1384، ص 134.

[3] . مجلسی، محمد باقر، حلیه المتقین، انتشارات کومه، زمستان 1384، ص 137.

[4] . کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج6، ص 37 ح1.

[5] . همان.

[6] . خامنه ای، سیدعلی، اجوبة الإستفتائات، بخش ختنه، انتشارات الهدی، ج2.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
26 امرداد 01
بازدید
۱۲۵
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.