چرا بر هر شخصي حداقل يکبار واجب است که به حج برود؟
چرا بر هر شخصي حداقل يکبار واجب است که به حج برود؟
پرسش
پاسخ
اسلام ديني است که بر مباني و ارکاني بنا شده که يکي از آنها حج است، آنسان که امام باقر ـ عليه السلام ـ فرمود: اسلام بر پنج پايه بنيان نهاده شده است:
نماز، روزه، زکات حج و ولايت.
و روايتي که ذکر مي شود بيانگر گوشه اي از اهميت و پاداش آن است: شخصي بر رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ عرض کرد: من به قصد حج از شهر خارج شدم، ولي به آن موفق نشدم، لکن من مردي ثروتمندم، اکنون بفرماييد با ثروتم چه کنم تا به پاداشي مانند پاداش حج گزاردن نائل آيم؟ رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمود: به کوه ابو قبيس بنگر، اگر به اندازه اين کوه طلاي سرخ داشته باشي و آن را در راه خدا انفاق کني هرگز به پاداش حج گزاران، دست نخواهي يافت. سپس آن حضرت فرمود: حج گزار چون مقدمات سفر خود را آماده کند چيزي بر نمي دارد و چيزي نمي نهد مگر آنکه خداوند ده حسنه براي او ثبت و ده سيئه از او محو مي کند و ده درجه او را بالا مي برد. پس چون بر مرکب خود سوار شود، مرکبش گامي بر نمي دارد و گامي نمي نهد مگر آنکه خداوند باز براي او چنان مي کند. پس چون به گرد کعبه طواف کند از گناهانش بيرون مي آيد.[1]
با توجه به اهميت و آثاري که مورد اشاره قرار گرفت جا دارد اين پرسش مطرح شود چرا حجي که داراي اين همه اهميت و آثار است، يکبار واجب است؟
امام صادق ـ عليه السلام ـ مي فرمايد: به خدا سوگند! خداوند متعال، مکلف نکرده بندگان را مگر به کمتر از توان و قدرت شان، زيرا آنان را در هر شبانه روز به پنج نماز، و در هر سال به سي روز روزه، و در هر دويست درهم به پنج درهم و در تمام عمر به يک حج، مکلف نموده است، در حالي که آنها توان بيشتر از اين را دارند.[2]
امام رضا ـ عليه السلام ـ مي فرمايد: علت اينکه که خداوند حج را يکبار واجب نموده اين است که خداوند متعال فرائض و واجبات را بر ناتوان ترين مردم قرار داده است (يعني در واجبات حال ناتوان ترين مردم را لحاظ کرده است).
از جمله آن واجبات حج است که آن را يکبار واجب کرده است، پس توانمندان به اندازه توان خود مي توانند آن را بيشتر انجام دهند.[3] و نيز آن حضرت فرمود: جز اين نيست که مردم تنها به يک حج امر شده اند نه بيشتر از آن چون خداوند واجبات را بر ناتوان ترين فرد از مردم قرار داده است.[4]
ابن عباس مي گويد رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ براي ما خطبه خواند و فرمود: اي مردم! خداوند حج را بر شما واجب نموده است، در اين هنگام اقرع بن حابس برخاست وعرض کرد، اي رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ آيا در هر سال آن را واجب کرده است؟ حضرت فرمود: اگر در هر سال بگويم، در هر سال واجب مي شود، و اگر در هر سال واجب شود، نمي توانيد به آن عمل کنيد (زيرا) توان و قدرت عمل کردن به آن را در هر سال نداريد، حج يکبار واجب است، پس هر کس بخواهد بيشتر انجام دهد مستحب خواهد بود.[5]
با توجه به اينکه خداوند متعال از يک سو اساس جعل تکليف را توان و قدرت بندگان، و از سوي ديگر ميزان و معيار وجوب يکبار حج را رعايت و ملاحظه حال ضعيف ترين فرد قرار داده است، طبعا نتيجه اين مي شود که خداوند بر اساس حکمت بالغه خويش و بر پايه توان و قدرت ضعيف ترين فرد و رعايت حال وي، حج را يکبار واجب نموده است، زيرا وجوب حج بيشتر از يکبار و يا در هر سال، همان طور که رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و روايت ابن عباس به آن اشاره فرمود: تکليف ما لايطاق و بالاتر از حد توان ضعيف ترين فرد است که توان و قدرت انجام آن را ندارد و چنين تکليفي بر خداوند قبيح است و قبيح بر خداوند حکيم محال است.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ حر عاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه (الاسلاميه)، ج8، داراحياء التراث العربي، بيروت، 1402ق.
2ـ مجلسي، محمد باقر، بحارالأنوار، ج96، موسسه الوفاء، بيروت، 1403ق.
[1]. حر عاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه، داراحياء التراث العربي، بيروت، 1402ق، ج8، ص79.
[2]. صدوق، محمد، الاعتقادات في دين الاماميه، دارالمفيد للطباعة و النشر و التوزيع، بيروت، 1414ق، ص29.
[3]. حرعاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه، آل البيت، موسسه آل البيت لاحياء التراث، بقم، 1414ق، ج11، ص20.
[4]. حر عاملي، محمد بن حسن، الفصول المهمة في اصول الائمه، موسسه معارف اسلامي امام رضا (ع)، قم، 1418ق، ص173.
[5]. بيهقي، احمد بن حسين، السنن الکبري، دارالفکر، بيروت، ج4، ص326.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۸۹
چرا بر هر شخصي حداقل يکبار واجب است که به حج برود؟
- نشان کردن
پرسش
چرا بر هر شخصي حداقل يکبار واجب است که به حج برود؟
پاسخ
اسلام ديني است که بر مباني و ارکاني بنا شده که يکي از آنها حج است، آنسان که امام باقر ـ عليه السلام ـ فرمود: اسلام بر پنج پايه بنيان نهاده شده است:
نماز، روزه، زکات حج و ولايت.
و روايتي که ذکر مي شود بيانگر گوشه اي از اهميت و پاداش آن است: شخصي بر رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ عرض کرد: من به قصد حج از شهر خارج شدم، ولي به آن موفق نشدم، لکن من مردي ثروتمندم، اکنون بفرماييد با ثروتم چه کنم تا به پاداشي مانند پاداش حج گزاردن نائل آيم؟ رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمود: به کوه ابو قبيس بنگر، اگر به اندازه اين کوه طلاي سرخ داشته باشي و آن را در راه خدا انفاق کني هرگز به پاداش حج گزاران، دست نخواهي يافت. سپس آن حضرت فرمود: حج گزار چون مقدمات سفر خود را آماده کند چيزي بر نمي دارد و چيزي نمي نهد مگر آنکه خداوند ده حسنه براي او ثبت و ده سيئه از او محو مي کند و ده درجه او را بالا مي برد. پس چون بر مرکب خود سوار شود، مرکبش گامي بر نمي دارد و گامي نمي نهد مگر آنکه خداوند باز براي او چنان مي کند. پس چون به گرد کعبه طواف کند از گناهانش بيرون مي آيد.[1]
با توجه به اهميت و آثاري که مورد اشاره قرار گرفت جا دارد اين پرسش مطرح شود چرا حجي که داراي اين همه اهميت و آثار است، يکبار واجب است؟
امام صادق ـ عليه السلام ـ مي فرمايد: به خدا سوگند! خداوند متعال، مکلف نکرده بندگان را مگر به کمتر از توان و قدرت شان، زيرا آنان را در هر شبانه روز به پنج نماز، و در هر سال به سي روز روزه، و در هر دويست درهم به پنج درهم و در تمام عمر به يک حج، مکلف نموده است، در حالي که آنها توان بيشتر از اين را دارند.[2]
امام رضا ـ عليه السلام ـ مي فرمايد: علت اينکه که خداوند حج را يکبار واجب نموده اين است که خداوند متعال فرائض و واجبات را بر ناتوان ترين مردم قرار داده است (يعني در واجبات حال ناتوان ترين مردم را لحاظ کرده است).
از جمله آن واجبات حج است که آن را يکبار واجب کرده است، پس توانمندان به اندازه توان خود مي توانند آن را بيشتر انجام دهند.[3] و نيز آن حضرت فرمود: جز اين نيست که مردم تنها به يک حج امر شده اند نه بيشتر از آن چون خداوند واجبات را بر ناتوان ترين فرد از مردم قرار داده است.[4]
ابن عباس مي گويد رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ براي ما خطبه خواند و فرمود: اي مردم! خداوند حج را بر شما واجب نموده است، در اين هنگام اقرع بن حابس برخاست وعرض کرد، اي رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ آيا در هر سال آن را واجب کرده است؟ حضرت فرمود: اگر در هر سال بگويم، در هر سال واجب مي شود، و اگر در هر سال واجب شود، نمي توانيد به آن عمل کنيد (زيرا) توان و قدرت عمل کردن به آن را در هر سال نداريد، حج يکبار واجب است، پس هر کس بخواهد بيشتر انجام دهد مستحب خواهد بود.[5]
با توجه به اينکه خداوند متعال از يک سو اساس جعل تکليف را توان و قدرت بندگان، و از سوي ديگر ميزان و معيار وجوب يکبار حج را رعايت و ملاحظه حال ضعيف ترين فرد قرار داده است، طبعا نتيجه اين مي شود که خداوند بر اساس حکمت بالغه خويش و بر پايه توان و قدرت ضعيف ترين فرد و رعايت حال وي، حج را يکبار واجب نموده است، زيرا وجوب حج بيشتر از يکبار و يا در هر سال، همان طور که رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و روايت ابن عباس به آن اشاره فرمود: تکليف ما لايطاق و بالاتر از حد توان ضعيف ترين فرد است که توان و قدرت انجام آن را ندارد و چنين تکليفي بر خداوند قبيح است و قبيح بر خداوند حکيم محال است.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ حر عاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه (الاسلاميه)، ج8، داراحياء التراث العربي، بيروت، 1402ق.
2ـ مجلسي، محمد باقر، بحارالأنوار، ج96، موسسه الوفاء، بيروت، 1403ق.
[1]. حر عاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه، داراحياء التراث العربي، بيروت، 1402ق، ج8، ص79.
[2]. صدوق، محمد، الاعتقادات في دين الاماميه، دارالمفيد للطباعة و النشر و التوزيع، بيروت، 1414ق، ص29.
[3]. حرعاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه، آل البيت، موسسه آل البيت لاحياء التراث، بقم، 1414ق، ج11، ص20.
[4]. حر عاملي، محمد بن حسن، الفصول المهمة في اصول الائمه، موسسه معارف اسلامي امام رضا (ع)، قم، 1418ق، ص173.
[5]. بيهقي، احمد بن حسين، السنن الکبري، دارالفکر، بيروت، ج4، ص326.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۸۹
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.