لطفاً در خصوص فلسفة خمس و نحوة تسري آن به تمام درآمد شيعيان مرا ارشاد فرمائيد و چرا خمس در ميان شيعه واجب است و در اهل سنت وجود ندارد؟
لطفاً در خصوص فلسفة خمس و نحوة تسري آن به تمام درآمد شيعيان ...

پرسش
پاسخ
قسمت اول سؤال:
در پاسخ به قسمت اول سؤال مي گوئيم يكي از اصول مسلم اسلام كه در آيات و روايات مورد تأكيد قرار گرفته عدالت اجتماعي و فقرزدايي از جامعة اسلامي مي باشد و اين شعار از شعارهاي اساسي دين اسلام مي باشد و قرآن كريم برقراري عدالت را كه نزول كتاب و ميزان مقدمة آن است، از فوايد بعثت انبياء مي داند. «ما رسولان خود را با دلايل روشن فرستاديم و با آنها كتاب و ميزان (شناسائي حق از باطل و قوانين عادلانه) نازل كرديم تا مردم قيام به عدالت كنند ...»[1]
با مختصر مطالعه روشن مي شود كه اسلام تنها يك سلسله دستورات و مقررات اخلاقي و عقايد مربوط به مبدأ و معاد نيست بلكه احكامي همراه خود آورده كه همة نيازمنديهاي يك جامعة اسلامي را تضمين مي نمايد و مسلماً چنين حكومتي نياز به بودجه دارد تا نيازهاي اجتماعي و اقتصادي را تأمين نمايد.
بدين منظور در اسلام مواردي به عنوان منابع درآمد حكومت اسلامي در نظر گرفته شده است كه يكي از آنها خمس است كه نظام اسلامي بعضي از مشكلات را با آن برطرف نمايد كه امام خميني (ره) مي فرمايند: خمس به طور كلي در اختيار ولي امر است تا به سبب آن رفع مشكلات نمايند و باز در حكمت تشريع خمس گفته شده كه بودجه ويژه اي است در شئون رهبري جامعه مصرف مي گردد كه يكي از آن شئون ادارة حوزه هاي علميه است كه تربيت فقهاي عظام و نويسندگان متعهد و مدافعين از آئين را عهده دار هستند.[2]
قسمت دوم سؤال:
قرآن كريم مي فرمايد: «بدانيد هرگونه غنيمتي به دست آورديد، خمس آن براي خدا و براي پيامبر و براي نزديكان و يتيمان و مسكينان و وامندگان در راه مي باشد»[3].
آنچه از كتب لغت استفاده مي شود، اين است كه در ريشة معني لغوي اين كلمه غنيمت عنوان جنگ و آنچه از دشمن بدست مي آيد نيامده است بلكه هر درآمدي را شامل مي شود.
علامه طباطبائي مي فرمايند: با استناد به سخنان علماي لغت غنيمت هرگونه فايده اي است كه از طريق تجارت يا كسب و كار و يا جنگ به دست انسان مي رسد و مورد نزول آيه اگرچه غنائم جنگي است ولي مي دانيم كه هيچگاه مورد، عموميت مفهوم آيه را تخصيص نمي زند.[4]
علاوه خمس در غير غنائم جنگي در روايات اهل سنت نيز آمده است. در كتاب سنن بيهقي از ابوهريره نقل شده كه پيامبر _ صلّي الله عليه و آله _ فرمودند: در ركاز خمس است و سؤال شد ركاز چيست؟ پيامبر فرمودند: معادن طلا و نقره است و همين مضمون در صحيح مسلم نيز آمده است.
در كتاب كنزل العمال آمده است كه پيامبر _ صلّي الله عليه و آله _ فرمودند: بطون زمين و دشتها و اعماق دره ها و بيرون آنها همه در اختيار شما است از گياهان استفاده كنيد و آب آن را بنوشيد و در برابر آن خمس بدهيد.[5]
و اما قسمت سوم سؤال:
قسمت سوم سؤال كه چرا خمس در شيعه واجب است، آية الله خوئي مي فرمايند: در دين اسلام وجوب خمس از ضروريات مي باشد. تمام علماي مسلمين از شيعه و سني بر آن اتفاق نظر دارند اما در بعضي از خصوصيات اختلاف دارند. پس اصل خمس در ميان اهل سنت نيز مسلم است و فقط در مصاديق با شيعه اختلاف دارند.[6]
مذاهب چهارگانه اهل سنت در مورد غنائم جنگي و معدن و گنج اتفاق نظر دارند كه خمس دارد در بقية موارد اختلاف دارند اما در (غواصي) و منافع تجارت و مال مختلط به حرام و زميني كه كافر از مسلمان مي خرد خمس را لازم نمي دانند.[7]
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. آيات الاحكام، استاد كاظم مدير شانه چي تهران، سازمان تدوين كتب علوم انساني، 1383 ش، ص 79.
2. خمس پشتوانة استقلال بيت المال، آية الله مكارم شيرازي، قم، انتشارات اميرالمؤمنين.
3. فلسفه و اسرار احكام، محمد وحيدي، قم، انتشارات عصمت، 1382 ش.
[1] . حديد/ 25.
[2] . مُستفاد از دو جزوة ضميمه.
[3] . انفال/ 41.
[4] . طباطبائي، سيد محمد حسين، تفسير الميزان، ج 9، ص 89.
[5] . به نقل از: مكارم شيرازي، خمس پشتوانة استقلال بيت المال، قم، انتشارات مدرسه اميرالمؤمنين، ص37- 38.
[6] . خوئي، مستند العروة الوثقي كتاب الخمس، ناشر: لطفي، قم، 1364 ش، ص 9.
[7] . مدير شانه چي، كاظم، آيات الاحكام، تهران، سازمان تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها، 1383 ش، ص 79.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 1 تیر 93
- بازدید
- ۹۰۵
لطفاً در خصوص فلسفة خمس و نحوة تسري آن به تمام درآمد شيعيان ...
- نشان کردن
؟
متن کاربر
پرسش
لطفاً در خصوص فلسفة خمس و نحوة تسري آن به تمام درآمد شيعيان مرا ارشاد فرمائيد و چرا خمس در ميان شيعه واجب است و در اهل سنت وجود ندارد؟
پاسخ کارشناسی
پاسخ
قسمت اول سؤال:
در پاسخ به قسمت اول سؤال مي گوئيم يكي از اصول مسلم اسلام كه در آيات و روايات مورد تأكيد قرار گرفته عدالت اجتماعي و فقرزدايي از جامعة اسلامي مي باشد و اين شعار از شعارهاي اساسي دين اسلام مي باشد و قرآن كريم برقراري عدالت را كه نزول كتاب و ميزان مقدمة آن است، از فوايد بعثت انبياء مي داند. «ما رسولان خود را با دلايل روشن فرستاديم و با آنها كتاب و ميزان (شناسائي حق از باطل و قوانين عادلانه) نازل كرديم تا مردم قيام به عدالت كنند ...»[1]
با مختصر مطالعه روشن مي شود كه اسلام تنها يك سلسله دستورات و مقررات اخلاقي و عقايد مربوط به مبدأ و معاد نيست بلكه احكامي همراه خود آورده كه همة نيازمنديهاي يك جامعة اسلامي را تضمين مي نمايد و مسلماً چنين حكومتي نياز به بودجه دارد تا نيازهاي اجتماعي و اقتصادي را تأمين نمايد.
بدين منظور در اسلام مواردي به عنوان منابع درآمد حكومت اسلامي در نظر گرفته شده است كه يكي از آنها خمس است كه نظام اسلامي بعضي از مشكلات را با آن برطرف نمايد كه امام خميني (ره) مي فرمايند: خمس به طور كلي در اختيار ولي امر است تا به سبب آن رفع مشكلات نمايند و باز در حكمت تشريع خمس گفته شده كه بودجه ويژه اي است در شئون رهبري جامعه مصرف مي گردد كه يكي از آن شئون ادارة حوزه هاي علميه است كه تربيت فقهاي عظام و نويسندگان متعهد و مدافعين از آئين را عهده دار هستند.[2]
قسمت دوم سؤال:
قرآن كريم مي فرمايد: «بدانيد هرگونه غنيمتي به دست آورديد، خمس آن براي خدا و براي پيامبر و براي نزديكان و يتيمان و مسكينان و وامندگان در راه مي باشد»[3].
آنچه از كتب لغت استفاده مي شود، اين است كه در ريشة معني لغوي اين كلمه غنيمت عنوان جنگ و آنچه از دشمن بدست مي آيد نيامده است بلكه هر درآمدي را شامل مي شود.
علامه طباطبائي مي فرمايند: با استناد به سخنان علماي لغت غنيمت هرگونه فايده اي است كه از طريق تجارت يا كسب و كار و يا جنگ به دست انسان مي رسد و مورد نزول آيه اگرچه غنائم جنگي است ولي مي دانيم كه هيچگاه مورد، عموميت مفهوم آيه را تخصيص نمي زند.[4]
علاوه خمس در غير غنائم جنگي در روايات اهل سنت نيز آمده است. در كتاب سنن بيهقي از ابوهريره نقل شده كه پيامبر _ صلّي الله عليه و آله _ فرمودند: در ركاز خمس است و سؤال شد ركاز چيست؟ پيامبر فرمودند: معادن طلا و نقره است و همين مضمون در صحيح مسلم نيز آمده است.
در كتاب كنزل العمال آمده است كه پيامبر _ صلّي الله عليه و آله _ فرمودند: بطون زمين و دشتها و اعماق دره ها و بيرون آنها همه در اختيار شما است از گياهان استفاده كنيد و آب آن را بنوشيد و در برابر آن خمس بدهيد.[5]
و اما قسمت سوم سؤال:
قسمت سوم سؤال كه چرا خمس در شيعه واجب است، آية الله خوئي مي فرمايند: در دين اسلام وجوب خمس از ضروريات مي باشد. تمام علماي مسلمين از شيعه و سني بر آن اتفاق نظر دارند اما در بعضي از خصوصيات اختلاف دارند. پس اصل خمس در ميان اهل سنت نيز مسلم است و فقط در مصاديق با شيعه اختلاف دارند.[6]
مذاهب چهارگانه اهل سنت در مورد غنائم جنگي و معدن و گنج اتفاق نظر دارند كه خمس دارد در بقية موارد اختلاف دارند اما در (غواصي) و منافع تجارت و مال مختلط به حرام و زميني كه كافر از مسلمان مي خرد خمس را لازم نمي دانند.[7]
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. آيات الاحكام، استاد كاظم مدير شانه چي تهران، سازمان تدوين كتب علوم انساني، 1383 ش، ص 79.
2. خمس پشتوانة استقلال بيت المال، آية الله مكارم شيرازي، قم، انتشارات اميرالمؤمنين.
3. فلسفه و اسرار احكام، محمد وحيدي، قم، انتشارات عصمت، 1382 ش.
[1] . حديد/ 25.
[2] . مُستفاد از دو جزوة ضميمه.
[3] . انفال/ 41.
[4] . طباطبائي، سيد محمد حسين، تفسير الميزان، ج 9، ص 89.
[5] . به نقل از: مكارم شيرازي، خمس پشتوانة استقلال بيت المال، قم، انتشارات مدرسه اميرالمؤمنين، ص37- 38.
[6] . خوئي، مستند العروة الوثقي كتاب الخمس، ناشر: لطفي، قم، 1364 ش، ص 9.
[7] . مدير شانه چي، كاظم، آيات الاحكام، تهران، سازمان تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها، 1383 ش، ص 79.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 1 تیر 93
- بازدید
- ۹۰۵
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.