دليل وجوب زكات بر نه چيز چيست؟ آيا با توجه به پيچيده شدن مبا...

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

دليل وجوب زكات بر نه چيز چيست؟ آيا با توجه به پيچيده شدن مباحث اقتصادي در زمان كنوني، نيازي به تغيير احساس نمي‌شود؟ با توجه به اين كه قشر كشاورز، هم اكنون جزء اقشار كم در آمد جامعه مي‌باشد.
پاسخ کارشناسی

پاسخ

اسلام به صورت يك آيين جامع كه تمام نيازمندي‌هاي مادي و معنوي در آن پيش بيني شده، ‌پا به عرصه ظهور گذاشت و از همان عصر پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ با تاسيس حكومت همراه بود و توجه فراواني به حمايت از محرومان و مبارزة طبقاتي داشت. بدون شك هر جامعة داراي افرادي از كار افتاده، بيمار، يتيم، بي‌سرپرست، معلول و... مي‌باشد و ضرورت دارد چنين قشري از جامعه، مورد حمايت قرار گيرند. و نيز جامعة اسلامي براي حفظ موجوديت خود در برابر هجوم دشمن، ‌نياز به سربازان مجاهدي دارد كه هزينه آنها از طرف حكومت پرداخته مي‌شود. لذا زكات كه در حقيقت يك نوع ماليات بر درآمد و توليد و ماليات بر ثروت راكد محسوب مي‌شود، واجب شده است كه بر نه چيز واجب گرديده است. دليل وجوب زكات بر نه چيز احاديث و روايات معتبر از امامان معصوم ـ عليهم السّلام ـ و اتفاق فقها است كه اينك هر يك به طور اختصار بيان مي‌گردد: الف. روايات: 1. امام صادق ـ عليه السّلام ـ مي‌فرمايد: آية زكات «خذمن اموالهم صدقة تطهركم و تزكيهم بها» در ماه رمضان نازل شده است كه رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ به منادي دستور داد تا در ميان مردم ندا سر دهد كه خداوند تبارك و تعالي، زكات را مانند نماز بر شما واجب كرده است و زكات طلا، نقره، شتر، گاو، گوسفند، گندم،‌ جو، خرما و كشمش را واجب ساخته و اينها را در ميان مردم در ماه مبارك رمضان اعلان گرديد و بيان شد.[1] 2. از امام موسي بن جعفر ـ عليه السّلام ـ در مورد زكات كه به چند چيز تعلق مي‌گيرد سوال شده و حضرت فرموده است كه رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ فرموده زكات در نه چيز واجب است: گندم، جو، خرما، كشمش، طلا، نقره، شتر، گاو و گوسفند.[2] ب. اتفاق فقها: تمام فقهاء‌ و مراجع تقليد اتفاق دارند كه زكات نه چيز كه عبارتند از: گندم، جو، خرما، كشمش، طلا و نقره، گاو و گوسفند واجب است. برخي از مراجع مثل آيت الله سيستاني، زكات را در ده چيز واجب دانسته و مال التجاره را نيز اضافه كرده است. بنابراين ادله وجوب زكات بر نه چيز روايات و اتفاق فقهاء و مراجع تقليدند. امام صادق ـ عليه السلام ـ مي فرمايد: «ان الله عزوجل فرض للفقراء في اموال الاغنياء مما يکسبون به لو علم الله ان الذي فرض لهم لم يکفهم لزادهم»[3] خداوند سهم فقرا را به مقداري که کفايت آن ها را بکند قرار داد و اگر مي دانست که سهم تعيين شده کفايت ايشان را نمي کند بيشتر قرار مي داد. و جالب است که بدانيم پس از اجراي دستورات اسلامي، حاکم مصر براي دولت مرکزي نوشت که زکات در نزد ما جمع شده و کسي که مستحق دريافت آن باشد نمي يابيم و از اين جريان تاريخي استفاده مي کنيم که اگر مردم زکات مال خود را بپردازند و بطور صحيح بمصرف برسد موجب توسعه کشور و افزايش اشتغال و توليد ثروت و کاسته شدن از فاصله طبقاتي مي گردد. اما نسبت به بخش دوم سؤال، آيا اشکال اين است که چرا از کشاورز زکات گرفته مي شود و يا اشکال به توسعه نيافتن موارد زکات است. در پاسخ اشکال اول مي گوئيم کشاورز اگر از نظر اقتصادي بي نياز است و با دادن زکات مشکلي در زندگي او ايجاد نمي شود، طبعا مورد بحث نيست اما اگر کشاورز جزء است که پس از پرداخت زکات دچار مشکل مي شود آن هم با دريافت زکات از ديگران جبران مي شود به علاوه که بر هر کشاورزي زکات واجب نيست بکله بايد محصول خالص او به حد نصاب برسد و بسياري از کشاورزان جزء چنين شرطي را ندارند و زکات بر آن‌ها واجب نيست. و اما مشکل توسعه نيافتن موارد زکات را هم مي توان چنين توجيه کرد که بجاي افزايش موارد زکات، حاکم اسلامي مي تواند براي رفع مشکل جامعه ماليات هاي مناسبي وضع نمايد و در حد لازم از مردم دريافت نمايد اين ماليات ها مي تواند بصورت مستقيم و يا غير مستقيم باشد. آيت الله مكارم شيرازي نيز فرموده: «در صورتي كه ضرورتي براي جامعة اسلامي پيش آيد و هيچ راهي براي حل آن جز ماليات‌هاي جديد نباشد حكومت اسلامي مي‌تواند به مقدار لازم، ماليات وضع كند و رعايت عدالت ديني در اين امر واجب است»[4]. معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر: ـ زكات زير بناي اقتصاد اسلامي، تأليف سيد حسن موسوي، دار الامين، انتشارات امام شناسي و نشر آثار اسلامي انتشارات اسلامي، چاپ اول. [1] . حر عاملي، وسايل الشيعه، تحقيق و قم، نشر موسسه آل البيت، دار الاحياء التراث، چاپ اول، ج 6، ص 53، باب 8، ح 1. [2] . همان، ص 60، باب 8، ح 17. [3]. صدوق، علل الشرايع، ج2، ص 369. [4] . مكارم شيرازي، ناصر، استفتائات جديد، پيشين، جواب سوال 588.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
1 تیر 93
بازدید
۱٬۴۲۶
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.