در کتابي که به عنوان «خمس» به مسافران خانه خدا از طرف وهابيان داده شده است، چندين حديث به نقل از امام صادق ـ عليه السلام ـ و ديگر معصومان آمده است که از آنها عدم وجوب خمس در زمان غیبت فهمیده می شود. آیا این مسئله واقعیت دارد؟
در احاديثی به نقل از امام صادق ـ عليه السلام ـ و ديگر معصومان آمده است که از آنها عدم وجوب خمس در زمان غیبت فهمیده می شود، آیا این مسئله واقعیت دارد؟
پرسش
پاسخ
اصل اینکه خمس واجب است جزء ضروریات دین و مذهب محسوب مي شود، زیرا قرآن به صراحت می فرماید: «بدانید آن چه از غنیمت (هر آن چه به دست مي آورید) خمس آن برای رسول و ذی القربي و... است».[1]
امام باقر ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «هر کس با مالش چيزي را بخرد بر او حلال نيست مگر حق ما را بپردازد».
و هر کس منکر آن شود منکر قرآن شده است.[2] اما در اين ميان عده اي از روايات حضرات معصومين ـ عليهم السلام ـ نقل شده است که دلالت بر اباحه خمس بر شيعيان دارند؛ نه اين که اصلا خمس واجب نبوده، بلکه واجب است و امامان معصوم براي شيعيان حلال کرده اند. به عنوان مثال از امام علي بن ابي طالب نقل شده: «مردم از اين که حق ما را نپرداختند هلاک شدند ولي حق ما بر شيعيان و پدرانشان حلال است».[3] همچنين از امام باقر ـ عليه السلام ـ نقل شده «ما آن را بر شيعيانمان حلال کرديم».[4]
اکثر قريب به اتفاق علماي ما از قديم الايام تا زمان حال اين روايات را قبول نکرده اند زيرا:
1. بعضي از آنها ضعف سندي دارند و افرادي در سند هستند که مجهول اند و قابل اعتماد نيستند. بنابر این اصل روایت بودن شان ثابت نیست.
2. روايات زياد و معتبري در عدم تحليل خمس وارد شده که با آنها در تعارض است، همچنين سيره بعضي از امامان معصوم ـ عليهم السلام ـ در تعيين وکلايي براي گرفتن خمس، مثل امام موسي کاظم ـ عليه السلام ـ دلیل بر عدم تحليل است.
3. بعضی از اخبار تحليل ظاهر در اين است که تحليل در زمان خاصي صورت گرفته، مثل اينکه امام صادق ـ عليه السلام ـ فرمودند: «اگر براي شما مشقت دارد ما امروز از سهم خود گذشتيم». بعضي ديگر ظاهر در اين است که چون قدرت پرداخت نداريد حلال شده (پس هرگاه اين مانع برطرف شده بايد بپردازيد) مثل خبر امام محمد باقر ـ عليه السلام ـ که فرمودند: «هر کس محتاج شد به چيزي از حق ما، پس براي او حلال است».
4. در بعضي از روايات براي حلال بودن خمس علتي آورده شد و آن «پاکيزه و طاهر بودن به لحاظ نکاح است» يعني اگر از پول خمس کنيزي خريداري شد، آن کنيز بر شما حلال است تا فرزنداني طاهر و پاک داشته باشيد. چنین تعلیلی می رساند که تحلیل نسبت به دسته ی خاصی از افراد صورت گرفته است و آن کسانی است که از اهل سنّت کنیز می خرند و چون آنها خمس نمی پرداختند، کنیز مورد حق امام (ع) نیز می شد نزديکي با او زنا محسوب مي شد، امام از حق خودر در خصوص آن مورد گذشته است، نه در همه موارد.[5] لذا نمي توان روايات تحليل را پذيرفت.
علاوه بر آن چه گفته شد، روايات تحليل قابل تصديق نيستند، زيرا اولا: با تشريع خمس منافات دارند، چون خمس براي سادات و فرزندان فاطمه که زکات بر آنان حرام است قرار داده شده است و نفي آن با اصل تشريع آن منافات دارد. 2. روايات بسيار زيادي از اهل بيت ـ عليهم السلام ـ وجود دارد که خمس را به ما تحويل دهيد، و تحليل خمس يعني نفي تمام اين روايات. [6]
با توجه به مطالب گفته شده می توان ادعا کرد که آن چه در کتاب مذکور آمده است، اگر ناظر به این روایات باشد چیزی فراتر از یک عوام فریبی نیست.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ خمس، پشتوانه استقلال بيت المال، آيت الله مکارم شيرازي، مطبوعاتي قم.
2ـ خمس، آيت الله سيد محمد شيرازي، ترجمه مصطفي زماني، چاپ سيد الشهداء.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۲۰۸
در احاديثی به نقل از امام صادق ـ عليه السلام ـ و ديگر معصومان آمده است که از آنها عدم وجوب خمس در زمان غیبت فهمیده می شود، آیا این مسئله واقعیت دارد؟
- نشان کردن
پرسش
در کتابي که به عنوان «خمس» به مسافران خانه خدا از طرف وهابيان داده شده است، چندين حديث به نقل از امام صادق ـ عليه السلام ـ و ديگر معصومان آمده است که از آنها عدم وجوب خمس در زمان غیبت فهمیده می شود. آیا این مسئله واقعیت دارد؟
پاسخ
اصل اینکه خمس واجب است جزء ضروریات دین و مذهب محسوب مي شود، زیرا قرآن به صراحت می فرماید: «بدانید آن چه از غنیمت (هر آن چه به دست مي آورید) خمس آن برای رسول و ذی القربي و... است».[1]
امام باقر ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «هر کس با مالش چيزي را بخرد بر او حلال نيست مگر حق ما را بپردازد».
و هر کس منکر آن شود منکر قرآن شده است.[2] اما در اين ميان عده اي از روايات حضرات معصومين ـ عليهم السلام ـ نقل شده است که دلالت بر اباحه خمس بر شيعيان دارند؛ نه اين که اصلا خمس واجب نبوده، بلکه واجب است و امامان معصوم براي شيعيان حلال کرده اند. به عنوان مثال از امام علي بن ابي طالب نقل شده: «مردم از اين که حق ما را نپرداختند هلاک شدند ولي حق ما بر شيعيان و پدرانشان حلال است».[3] همچنين از امام باقر ـ عليه السلام ـ نقل شده «ما آن را بر شيعيانمان حلال کرديم».[4]
اکثر قريب به اتفاق علماي ما از قديم الايام تا زمان حال اين روايات را قبول نکرده اند زيرا:
1. بعضي از آنها ضعف سندي دارند و افرادي در سند هستند که مجهول اند و قابل اعتماد نيستند. بنابر این اصل روایت بودن شان ثابت نیست.
2. روايات زياد و معتبري در عدم تحليل خمس وارد شده که با آنها در تعارض است، همچنين سيره بعضي از امامان معصوم ـ عليهم السلام ـ در تعيين وکلايي براي گرفتن خمس، مثل امام موسي کاظم ـ عليه السلام ـ دلیل بر عدم تحليل است.
3. بعضی از اخبار تحليل ظاهر در اين است که تحليل در زمان خاصي صورت گرفته، مثل اينکه امام صادق ـ عليه السلام ـ فرمودند: «اگر براي شما مشقت دارد ما امروز از سهم خود گذشتيم». بعضي ديگر ظاهر در اين است که چون قدرت پرداخت نداريد حلال شده (پس هرگاه اين مانع برطرف شده بايد بپردازيد) مثل خبر امام محمد باقر ـ عليه السلام ـ که فرمودند: «هر کس محتاج شد به چيزي از حق ما، پس براي او حلال است».
4. در بعضي از روايات براي حلال بودن خمس علتي آورده شد و آن «پاکيزه و طاهر بودن به لحاظ نکاح است» يعني اگر از پول خمس کنيزي خريداري شد، آن کنيز بر شما حلال است تا فرزنداني طاهر و پاک داشته باشيد. چنین تعلیلی می رساند که تحلیل نسبت به دسته ی خاصی از افراد صورت گرفته است و آن کسانی است که از اهل سنّت کنیز می خرند و چون آنها خمس نمی پرداختند، کنیز مورد حق امام (ع) نیز می شد نزديکي با او زنا محسوب مي شد، امام از حق خودر در خصوص آن مورد گذشته است، نه در همه موارد.[5] لذا نمي توان روايات تحليل را پذيرفت.
علاوه بر آن چه گفته شد، روايات تحليل قابل تصديق نيستند، زيرا اولا: با تشريع خمس منافات دارند، چون خمس براي سادات و فرزندان فاطمه که زکات بر آنان حرام است قرار داده شده است و نفي آن با اصل تشريع آن منافات دارد. 2. روايات بسيار زيادي از اهل بيت ـ عليهم السلام ـ وجود دارد که خمس را به ما تحويل دهيد، و تحليل خمس يعني نفي تمام اين روايات. [6]
با توجه به مطالب گفته شده می توان ادعا کرد که آن چه در کتاب مذکور آمده است، اگر ناظر به این روایات باشد چیزی فراتر از یک عوام فریبی نیست.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ خمس، پشتوانه استقلال بيت المال، آيت الله مکارم شيرازي، مطبوعاتي قم.
2ـ خمس، آيت الله سيد محمد شيرازي، ترجمه مصطفي زماني، چاپ سيد الشهداء.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۲۰۸
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.