چطور طلاق هم مبغوض خداست و هم حلال خداست؟
چطور طلاق هم مبغوض خداست و هم حلال خداست؟

پرسش
پاسخ
دين اسلام مسأله ازدواج را يك امر مقدسي مي داند، و براي آن ارزش و اهميّت زيادي قائل شده و از آن به عنوان محبوب ترين بناء در اسلام ياد كرده است و عزوبت و بي همسري را مكروه مي شمارد. روايتي از پيامبر اسلام(عليه السلام) است كه مي فرمايد: بدترين مردگان شما افرادي هستند كه بي همسر از دنيا رفته اند.[1] و نيز مي فرمايد: اكثر جهنميان افراد بي همسر هستند;[2] و يا در جاي ديگر در فضيلت ازدواج مي فرمايد: دو ركعت نماز شخص همسردار، برتر است از انسان بي همسري كه شب را با نماز و روزه به پايان ببرد;[3] و باز در جاي ديگر فرموده: هر كسي ازدواج كند نصف ايمانش را بدست آورده است;[4] در مقابل ازدواج، طلاق را نكوهش كرده و از آن به عنوان مبغوض ترين بناء ياد كرده است.[5]
از پيامبر(صلي الله عليه وآله) نقل شده كه مي فرمايد: «خداوند دشمن مي دارد، و لعن مي كند مردي را كه دلش مي خواهد مرتب زن عوض كند، و زني را كه دلش مي خواهد مرتب شوهر عوض كند».[6]
طلاق ويران كننده نظام خانواده است و همواره مايه سلب آرامش اعضاء خانواده ـ مخصوصاً زن ـ خواهد بود. زيرا طلاق يعني جدائي و انفصال، همچنان كه گفته شد، طلاق نقطه مقابل ازدواج است، و خداوند متعال جدايي را دوست ندارد.
در جامعه امروزي، انسان وقتي كمي به اطراف خود نگاه كند، متوجه خواهد شد كه آثار مخرّب و سوئي كه طلاق در جامعه از خود به جاي مي گذارد، شايد در مورد هيچ عملي پيدا نشود. مثلاً اكنون چه بسيار زناني كه به وسيله ي طلاق بي خانمان و بي سرپرست شده اند و با چه مشكلات بزرگي مواجه هستند، گاهي بعضي از اين زنان براي رفع مشكلات خويش، خواسته يا ناخواسته به انواع مفاسد اجتماعي آلوده مي شوند. علاوه بر اين، بيشتر زنان مطلّقه مبتلا به انواع بيماري هاي جسمي و يا بيماري هاي رواني مانند: احساس شكست و احساس سرخوردگي در جامعه و ديگر امراض شده اند; بعضي از آنها براي تسكين آلام روحي خود به انواع مواد مخدر پناه مي برند، و يا چه بسيار كودكاني كه بوسيله طلاق، زندگي هاي نامعلوم و يا زندگي سردرگمي را پيدا كرده اند. اكثر اين كودكان به خاطر كمبود مهر پدري و يا مادري دچار عقده هاي رواني هستند و به خاطر بي پناهي، اكثراً آلوده انواه بزه كاري ها از قبيل سرقت و مسائل اخلاقي و شرارت و اعتياد مي شوند. طبق يك تحقيق آماري که چند سال پيش از 100 زن فاحشه در تهران بدست آمده بود 31 نفر اين افراد، والدينشان در اثر طلاق يا عوامل ديگر، جدا زندگي مي كردند.[7] پس طلاقي كه چنين معضلات و مفاسدي را در پي دارد و يا موجب از هم پاشيدگي كانون گرم خانواده ها مي شود، چطور مبغوض خداوند متعال نباشد؟!
اكنون سؤال اين است كه اگر طلاق تا اين اندازه مبغوض و منفور است، پس چرا اسلام آن را تحريم نكرده و براي آن مانع قانوني قرار نداده است؟
شهيد مطهري ره در جواب چنين سؤالي مي فرمايد: راز مطلب اين است كه زوجيّت و زندگاني زناشوئي يك علقه طبيعي است نه قراردادي، و قوانين خاصي در طبيعت براي او وضع شده است، اين پيمان با همه ي پيمان هاي ديگر اجتماعي از قبيل بيع و اجاره و صلح و رهن و وكالت و غيره تفاوت دارد كه آنها همه صرفاً يك سلسله قراردادهاي اجتماعي هستند، طبيعت و غريزه در آنها دخالت ندارد و قانوني هم از نظر طبيعت و غريزه براي آنها وضع نشده است، بر خلاف پيمان ازدواج كه براساس يك خواهش طبيعي از طرفين كه به اصطلاح مكانيسم خاصي دارد بايد تنظيم شود.
بعد در ادامه مي فرمايد: پيماني كه اساسش محبت و همدلي است، قابل اجبار و الزام نيست، يعني با زور و اجبار مي توان دو نفر را ملزم ساخت كه با يكديگر همكاري كنند، اما ممكن نيست با زور و اجبار قانوني، دو نفر را وادار كرد كه يكديگر را دوست داشته باشند، نسبت به هم صميميت داشته باشند، و براي يكديگر فداكاري كنند.[8]
بنابراين اگر به عللي اين محبت و همدلي از بين رفت، پايه و اساس خانوادگي خراب و يك اجتماع طبيعي از هم پاشيده شده است. اسلام به چنين وضعي با تأسّف مي نگرد، ولي پس از آنكه مي بينيد، اساس طبيعي اين ازدواج متلاشي شده است، نمي تواند از لحاظ قانوني آن را يك امر باقي و زنده فرض كند. آنگاه قانون بخواهد به زور و اجبار اين زندگي را به همين وضع نگه بدارد، هيچ موقع نخواهد توانست پايه و اساس اين ازدواج را حفظ كند، پس اسلام به همين خاطر طلاق را جائز كرده است.
آيت اللّه مكارم شيرازي هم در مورد فلسفه طلاق چنين فرموده است: «بدون شك قرارداد زوجيّت از جمله قراردادهائي است كه بايد قابل جدائي باشد، چرا كه گاهي عللي پيش مي آيد كه زندگي مشترك زن و مرد را با هم غير ممكن، يا طاقت فرسا و مملوّ از مفاسد مي كند و اگر اصرار داشته باشيم كه اين قرار داد بماند، سرچشمه مشكلات زياد مي گردد، لذا اسلام با اصل طلاق موافقت كرده است و هم اكنون نتيجه ممنوع بودن كامل طلاق را در جوامع مسيحي ملاحظه مي كنيم كه چگونه زنان و مردان زيادي هستند كه به حكم قانون تحريف يافته مذهب مسيح، طلاق را ممنوع مي شمارند و قانوناً همسر يكديگرند، ولي در عمل جدا از يكديگر زندگي مي كنند و حتي هر كدام براي خود همسري غير رسمي انتخاب كرده اند، بنابراين اصل مسئله طلاق يك ضرورت است، اما ضرورتي كه بايد به حداقل ممكن تقليل يابد و تا آنجا راهي براي ادامه زوجيت است كسي سراغ آن نرود».
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1ـ مجموعه آثار شهيد مطهري، ج 19، (نظام حقوق زن در اسلام) ي 251 ـ 268، بحث طلاق.
2ـ تفسير نمونه، آيت اللّه مكارم شيرازي، ج 24، ص 2244، تفسير سوره طلاق بحث طلاق منفورترين حلال ها.
3ـ زن در آينه جمال و جلال، آيت اللّه جوادي آملي، ص 361، (مبغوض ترين حلال ها) مركز نشر اسراء، چاپ دوم.
4ـ بهشت خانواده، (دكتر سيد جواد مصطفوي) ص 398، بحث طلاق، درس 68، انتشارات دارالفكر، چاپ چهاردهم.
[1] . كليني، محمد، فروع كافي، دارالكتب الاسلامي?، چاپ سوم، ج5، ص329، باب كراهة العزوبة.
[2] . حر عاملي، وسائل الشيعه، بيروت، دارالاحياء التراث العربي، ج14، ص8، باب كراهة العزوبة، حديث 7.
[3] . فروع كافي، همان.
[4] . همان.
[5] . همان مدرك، ص 328، باب (الحض علي النكاح).
[6] . وسائل الشيعه، همان، ج15، ص267، باب كراهة طلاق الزوجة الواقفة، حديث 6.
[7] . روزنامه حيات نو، تاريخ يكشنبه 27/ 8/ 1380، ص11، صفحه اجتماعي (موضوع تحث عنوان زنان خياباني، مرگ خريد و فروش مي كنند).
[8] . مطهري، مرتضي، نظام حقوق زن در اسلام (مجموعه آثار) موضوع بحث طلاق، ص261ـ262.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 1 تیر 93
- بازدید
- ۲٬۱۸۰
چطور طلاق هم مبغوض خداست و هم حلال خداست؟
- نشان کردن
؟
متن کاربر
پرسش
چطور طلاق هم مبغوض خداست و هم حلال خداست؟
پاسخ کارشناسی
پاسخ
دين اسلام مسأله ازدواج را يك امر مقدسي مي داند، و براي آن ارزش و اهميّت زيادي قائل شده و از آن به عنوان محبوب ترين بناء در اسلام ياد كرده است و عزوبت و بي همسري را مكروه مي شمارد. روايتي از پيامبر اسلام(عليه السلام) است كه مي فرمايد: بدترين مردگان شما افرادي هستند كه بي همسر از دنيا رفته اند.[1] و نيز مي فرمايد: اكثر جهنميان افراد بي همسر هستند;[2] و يا در جاي ديگر در فضيلت ازدواج مي فرمايد: دو ركعت نماز شخص همسردار، برتر است از انسان بي همسري كه شب را با نماز و روزه به پايان ببرد;[3] و باز در جاي ديگر فرموده: هر كسي ازدواج كند نصف ايمانش را بدست آورده است;[4] در مقابل ازدواج، طلاق را نكوهش كرده و از آن به عنوان مبغوض ترين بناء ياد كرده است.[5]
از پيامبر(صلي الله عليه وآله) نقل شده كه مي فرمايد: «خداوند دشمن مي دارد، و لعن مي كند مردي را كه دلش مي خواهد مرتب زن عوض كند، و زني را كه دلش مي خواهد مرتب شوهر عوض كند».[6]
طلاق ويران كننده نظام خانواده است و همواره مايه سلب آرامش اعضاء خانواده ـ مخصوصاً زن ـ خواهد بود. زيرا طلاق يعني جدائي و انفصال، همچنان كه گفته شد، طلاق نقطه مقابل ازدواج است، و خداوند متعال جدايي را دوست ندارد.
در جامعه امروزي، انسان وقتي كمي به اطراف خود نگاه كند، متوجه خواهد شد كه آثار مخرّب و سوئي كه طلاق در جامعه از خود به جاي مي گذارد، شايد در مورد هيچ عملي پيدا نشود. مثلاً اكنون چه بسيار زناني كه به وسيله ي طلاق بي خانمان و بي سرپرست شده اند و با چه مشكلات بزرگي مواجه هستند، گاهي بعضي از اين زنان براي رفع مشكلات خويش، خواسته يا ناخواسته به انواع مفاسد اجتماعي آلوده مي شوند. علاوه بر اين، بيشتر زنان مطلّقه مبتلا به انواع بيماري هاي جسمي و يا بيماري هاي رواني مانند: احساس شكست و احساس سرخوردگي در جامعه و ديگر امراض شده اند; بعضي از آنها براي تسكين آلام روحي خود به انواع مواد مخدر پناه مي برند، و يا چه بسيار كودكاني كه بوسيله طلاق، زندگي هاي نامعلوم و يا زندگي سردرگمي را پيدا كرده اند. اكثر اين كودكان به خاطر كمبود مهر پدري و يا مادري دچار عقده هاي رواني هستند و به خاطر بي پناهي، اكثراً آلوده انواه بزه كاري ها از قبيل سرقت و مسائل اخلاقي و شرارت و اعتياد مي شوند. طبق يك تحقيق آماري که چند سال پيش از 100 زن فاحشه در تهران بدست آمده بود 31 نفر اين افراد، والدينشان در اثر طلاق يا عوامل ديگر، جدا زندگي مي كردند.[7] پس طلاقي كه چنين معضلات و مفاسدي را در پي دارد و يا موجب از هم پاشيدگي كانون گرم خانواده ها مي شود، چطور مبغوض خداوند متعال نباشد؟!
اكنون سؤال اين است كه اگر طلاق تا اين اندازه مبغوض و منفور است، پس چرا اسلام آن را تحريم نكرده و براي آن مانع قانوني قرار نداده است؟
شهيد مطهري ره در جواب چنين سؤالي مي فرمايد: راز مطلب اين است كه زوجيّت و زندگاني زناشوئي يك علقه طبيعي است نه قراردادي، و قوانين خاصي در طبيعت براي او وضع شده است، اين پيمان با همه ي پيمان هاي ديگر اجتماعي از قبيل بيع و اجاره و صلح و رهن و وكالت و غيره تفاوت دارد كه آنها همه صرفاً يك سلسله قراردادهاي اجتماعي هستند، طبيعت و غريزه در آنها دخالت ندارد و قانوني هم از نظر طبيعت و غريزه براي آنها وضع نشده است، بر خلاف پيمان ازدواج كه براساس يك خواهش طبيعي از طرفين كه به اصطلاح مكانيسم خاصي دارد بايد تنظيم شود.
بعد در ادامه مي فرمايد: پيماني كه اساسش محبت و همدلي است، قابل اجبار و الزام نيست، يعني با زور و اجبار مي توان دو نفر را ملزم ساخت كه با يكديگر همكاري كنند، اما ممكن نيست با زور و اجبار قانوني، دو نفر را وادار كرد كه يكديگر را دوست داشته باشند، نسبت به هم صميميت داشته باشند، و براي يكديگر فداكاري كنند.[8]
بنابراين اگر به عللي اين محبت و همدلي از بين رفت، پايه و اساس خانوادگي خراب و يك اجتماع طبيعي از هم پاشيده شده است. اسلام به چنين وضعي با تأسّف مي نگرد، ولي پس از آنكه مي بينيد، اساس طبيعي اين ازدواج متلاشي شده است، نمي تواند از لحاظ قانوني آن را يك امر باقي و زنده فرض كند. آنگاه قانون بخواهد به زور و اجبار اين زندگي را به همين وضع نگه بدارد، هيچ موقع نخواهد توانست پايه و اساس اين ازدواج را حفظ كند، پس اسلام به همين خاطر طلاق را جائز كرده است.
آيت اللّه مكارم شيرازي هم در مورد فلسفه طلاق چنين فرموده است: «بدون شك قرارداد زوجيّت از جمله قراردادهائي است كه بايد قابل جدائي باشد، چرا كه گاهي عللي پيش مي آيد كه زندگي مشترك زن و مرد را با هم غير ممكن، يا طاقت فرسا و مملوّ از مفاسد مي كند و اگر اصرار داشته باشيم كه اين قرار داد بماند، سرچشمه مشكلات زياد مي گردد، لذا اسلام با اصل طلاق موافقت كرده است و هم اكنون نتيجه ممنوع بودن كامل طلاق را در جوامع مسيحي ملاحظه مي كنيم كه چگونه زنان و مردان زيادي هستند كه به حكم قانون تحريف يافته مذهب مسيح، طلاق را ممنوع مي شمارند و قانوناً همسر يكديگرند، ولي در عمل جدا از يكديگر زندگي مي كنند و حتي هر كدام براي خود همسري غير رسمي انتخاب كرده اند، بنابراين اصل مسئله طلاق يك ضرورت است، اما ضرورتي كه بايد به حداقل ممكن تقليل يابد و تا آنجا راهي براي ادامه زوجيت است كسي سراغ آن نرود».
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1ـ مجموعه آثار شهيد مطهري، ج 19، (نظام حقوق زن در اسلام) ي 251 ـ 268، بحث طلاق.
2ـ تفسير نمونه، آيت اللّه مكارم شيرازي، ج 24، ص 2244، تفسير سوره طلاق بحث طلاق منفورترين حلال ها.
3ـ زن در آينه جمال و جلال، آيت اللّه جوادي آملي، ص 361، (مبغوض ترين حلال ها) مركز نشر اسراء، چاپ دوم.
4ـ بهشت خانواده، (دكتر سيد جواد مصطفوي) ص 398، بحث طلاق، درس 68، انتشارات دارالفكر، چاپ چهاردهم.
[1] . كليني، محمد، فروع كافي، دارالكتب الاسلامي?، چاپ سوم، ج5، ص329، باب كراهة العزوبة.
[2] . حر عاملي، وسائل الشيعه، بيروت، دارالاحياء التراث العربي، ج14، ص8، باب كراهة العزوبة، حديث 7.
[3] . فروع كافي، همان.
[4] . همان.
[5] . همان مدرك، ص 328، باب (الحض علي النكاح).
[6] . وسائل الشيعه، همان، ج15، ص267، باب كراهة طلاق الزوجة الواقفة، حديث 6.
[7] . روزنامه حيات نو، تاريخ يكشنبه 27/ 8/ 1380، ص11، صفحه اجتماعي (موضوع تحث عنوان زنان خياباني، مرگ خريد و فروش مي كنند).
[8] . مطهري، مرتضي، نظام حقوق زن در اسلام (مجموعه آثار) موضوع بحث طلاق، ص261ـ262.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 1 تیر 93
- بازدید
- ۲٬۱۸۰
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.