دلیل جواز عقد متعه در بین شیعه چیست؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

دلیل جواز عقد متعه در بین شیعه چیست؟ چرا این قدر مخفیانه انجام می شود، و چرا هیچ محددیتی به لحاظ تعداد ندارد؟ آیا این کار نوعی اشاعه فحشاء به حساب نمی آید؟ آیا این کار نسبت به کسانی که زن دارند غیر اخلاقی نیست؟

 
پاسخ کارشناسی

پاسخ

اسلام که يک آئين مطابق با فطرت آدمي است و تمام نيازهاي واقعي انسان ها را پيش بيني کرده، مسئله ازدواج موقت را به منظور حلّ مشکلات اجتماعي و جلوگيري از آلودگي به زنا و فحشاء جزء برنامه هاي خود قرار داده است، به همين جهت امير مؤمنان علي ـ عليه السلام ـ فرمود: اگر عمر از ازدواج موقت اسلامي جلوگيري نمي کرد، جز افراد شقي هيچ کس آلوده به زنا نمي شد.[1] اهل سنت که به دليل تحريم عمر، منکر ازدواج موقت اند، به خاطر فشار اقشار مختلف، تدريجا به نوعي ازدواج به نام ازدواج (مسيار) تن در داده اند که در عمل هيچ تفاوتي با متعه يا ازدواج موقت ندارد، به اين ترتيب که فرد نيازمند به ازدواج، با زني ازدواج مي کند در حالي که قصد دارد بعد از مدت کوتاهي او را طلاق دهد و با او شرط مي کند که حق نفقه و شب خوابي و ارث نداشته باشد، يعني دقيقا شبيه ازدواج موقت، با اين تفاوت که اين جا با طلاق از هم جدا مي شوند، و در ازدواج موقت با بخشيدن باقي مانده مدّت يا سر آمدن آن از هم جدا مي شوند. آري ضرورت ها سرانجام انسان را وادار به پذيرش واقعيّت ها مي کند، هر چند نام آن را بر زبان نياورد.[2] بنابراين منکرين ازدواج موقت و منتقدين بر آن دانسته يا ندانسته جاده را براي فحشا صاف مي کنند.

ازدواج موقت همانند ازدواج دائم باید با عقد دارای الفاظ مخصوص خوانده شود و به استثنای پاره احکام خاص، تمامی احکام ازدواج دائم را دارد. بنابراین اگر از زن و مردی که همسر موقت هستند فرزندی متولد شود همانند فرزند حاصل از ازدواج دائم خواهد بود..

روي همين جهت است که برخي از فقها مي گويند: اگر در عقد متعه ذکر مدت فراموش شود، عقد موقت به عقد دائم تبديل مي شود.[3]

اما اين که چرا ازدواج موقت اين قدر مخفيانه انجام مي شود؟ وجه و دليل آن اين است که از يک طرف اهل سنت چنان ترسيم زشتي از آن ارائه داده و مي دهند که آن را چيزي مرادف رسميت بخشيدن به فحشا و آزادي جنسي قلمداد کرده و مي کنند. از سوي ديگر در طول تاريخ فکر و انديشه آنان بر امت اسلامي سيطره و حکومت داشته است، طبعا اين انديشه باطل و ديد غالب و جو حاکم سايه شوم خود را بر جوامع شيعي نيز گسترده و تأثير ويرانگر خود را به جاي گذاشته است، از طرف ديگر عدم شناخت لازم و ديد و بينش درست نسبت به اين سنت اسلامي، و سوء استفاده هاي هوسبازان، چهره آن را در نظر شيعيان نيز دگرگون ساخته و آن را در رديف اعمال منافي عفت و هوسبازي و حيثيت شکنی قرار داده است، لذا کمتر کسي حاضر مي شود که خود را در معرض چنين حالتي قرار دهد،روي اين جهت ازدواج موقت را به صورت مخفيانه و غير علني انجام مي دهند.

 این گفته که در عقد متعه تعداد زن ها محدود به حدي نشده است، درست است زيرا زراره مي گويد: به امام صادق ـ عليه السلام ـ ، عرض کردم در متعه چه تعداد زن حلال است؟ حضرت فرمود: هر تعدادي که خواسته باشي.[4]

بنابراين در ازدواج موقت هيچ محدوديتي در تعداد زن ها وجود ندارد.

اگر قرار باشد در متعه زن محدود به چهار تا باشد، هيچ تفاوتي ميان ازدواج موقت و دائم باقي نمي ماند، در اين صورت حکمت تشريع متعه که سهولت در ازدواج و خالي بودن آن از مقررات دست و پاگير ازدواج دائم است، از دست رفته و تبديل به ازدواج دائم خواهد شد. و اين نقض غرض است و نقض غرض از مولاي حکيم محال و ممتنع است، بنابراين حکمت در اين است که متعه حد محدودي نداشته باشد.

اینکه گفته می شود متعه برای کسانی که متأهل هستند نوعی عمل غیر اخلاقی به حساب می آید، ناشی از القائات روشنفکران غرب زده است که همه ارزشها را با معیارهای غربی می سنجند. در غرب اکثریت مردان با اینکه متأهل هستند با ده ها زن غیر از همسرشان در ارتباط اند و این کار به هیچ وجه غیر اخلاقی پنداشته نمی شود، در حالیکه در آن روابط هیچ ضابطه و معیاری رعایت نمی شود. این در حالی است که در ازدواج موقت ضابطه های مشخصی وجود دارد که انسان ها را از افتادن در دام هوسبازی های بی حدّ و مرز باز می دارد.

البته تذکر این نکته نیز خالی از فایده نیست که تشریع ازدواج موقت به این معنا نیست که انسان قید خانواده و زندگی زناشویی را بزند و روزگارش را با زنان دیگر سپری کند. در احادیث ما گفته شده است که متعه هر چند حلال و مباح است امّا مورد استفاد آن برای کسانی است که نیاز دارند، یا به این صورت که همسر ندارند، یا همسرشان مشکلی دارد. علی بن یقطین می گوید: از امام کاظم ع در مورد متعه پرسیدم، امام ع فرمود: تو را به متعه چه کار در حالیکه خداوند تو را از آن بی نیاز کرده است.[5]

در روایت دیگر امام کاظم ع به بعضی از دوستانش فرمود: زیاد سراغ متعه نروید، تنها در حد اقامه سنّت عمل کنید و با اشتغال به آن از زنانتان غافل نشوید.[6]

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ علامه طباطبائي، سيد محمد حسين، الميزان، ترجمه سيد محمد باقر موسوي همداني، ج4، دفتر انتشارات اسلامي جامعه مدرسين حوزه علميه قم، 1347ش.

2ـ حسيني شاه عبدالعظيمي، حسين، تفسير اثنا عشر، ج2، انتشارات ميقات، تهران، 1363ش.

3ـ مکارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، ج3، دارالکتب الاسلاميه، تهران، 1374ش.

 


[1]. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق، تهران- ایران ج 5، ص 448.

[2]. مکارم شيرازي، ناصر، شيعه پاسخ مي گويد، قم، مدرسه الامام علي بن ابي طالب، 1384ش، ص118.

[3]. خوئي، سيد ابوالقاسم، توضيح المسائل، چاپ سعيد مشهد، 1409ق، ص423.

[4]. حر عاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه، قم، موسسه آل البيت لاحياء التراث بقم، 1414ق، ج21، ص18.

[5] کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، دار الکتب الاسلامیه، 1407، تهران، ایران ج 5، ص 452.

[6] کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، دار الکتب الاسلامیه، 1407، تهران، ایران ج 5، ص 453.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
26 امرداد 01
بازدید
۵۷
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.