چرا در كشور ايران جبهه هاي مختلفي مثل دوم خرداد، اصول گرايان و ... وجود دارد و اين جبهه ها چه وظايفي دارند؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

چرا در كشور ايران جبهه هاي مختلفي مثل دوم خرداد، اصول گرايان و ... وجود دارد و اين جبهه ها چه وظايفي دارند؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

اين سؤال از دو بخش تشكيل شده است. اول آنكه چرا در كشور ايران جبهه ها و گروه هاي سياسي مختلفي وجود دارند و دوم اينكه اين گروه هاي سياسي چه وظايفي دارند. ما در اينجا به طور مختصر به هر دو بخش مي پردازيم:

بخش اول:

وجود گروه ها و تشكل هاي سياسي و اجتماعي متعدد، مختص جامعه ايران نيست بلكه تمامي جوامع آزاد از چنين پديده اي برخوردارند و مي توان گفت: هر كجا اجتماع انساني وجود داشته باشد، گروه ها و دسته هاي مختلف هم وجود دارند هرچند مكانيزم هاي فعاليت آزاد آنها فراهم نباشد. تاريخ حيات بشر به روشني از تعدد شعب و گروه ها و تشكل هاي سياسي و اجتماعي گزارش مي دهد. همچنين اگر به اجمال به تاريخ سياسي اسلام نظر نماييم، عمده ي فِرَق، ملل و نحل اعتقادي و كلامي، نگرش سياسي و اجتماعي معيني نيز داشته اند.[1] در يك جامعه افرادي كه گرايش ها و بينش هاي يكسان يا شبيه به هم داشته باشند، معمولاً در يك گروه يا حزب دور هم جمع مي شوند؛ زيرا معناي حزب، در مفهوم عام، گرد همايي مردمي است كه درباره  برخي مسايل نظرات مشترك دارند و مي خواهند براي دست يافتن به هدف هاي مشترك با هم كار كنند.[2] اگر چه «حزب» به معناي جديد آن مربوط به قرن هاي اخير است، اما اصلِ وجود گروه ها و تشكل هاي سياسي و اجتماعي در يك جامعه، امري طبيعي است و هر جا اجتماعات بشري بوده، چنين
پديده اي هم وجود داشته است، و جامعه  ايران هم از اين قاعده مستثني نيست. در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، وجود احزاب و جمعيت هاي مختلف به رسميت شناخته شده است. در اصل بيست و ششم قانون اساسي مي آيد: «احزاب، جمعيت ها، انجمن هاي سياسي و صنفي و انجمن هاي اسلامي يا اقليتهاي ديني شناخته شده آزادند، مشروط به اينكه اصول استقلال، آزادي، وحدت ملي، موازين اسلامي و اساس جمهوري اسلامي را نقض نكنند. هيچ كس را نمي توان از شركت در آنها منع كرد يا به شركت در يكي از آنها مجبور ساخت»[3]. يا در اصل بيست و هفتم مي آيد: «تشكيل اجتماعات و راهپيمايي ها، بدون حمل سلاح، به شرط آنكه مخلّ به مباني اسلام نباشد آزاد است»[4]. به طور خلاصه
مي توان گفت: وجود جبهه هاي سياسي _ كه از چند حزب يا گروه تشكيل شده اند _ و احزاب مختلف مانند جبهه  دوم خرداد، اصول گراها، حزب مشاركت ايران اسلامي، حزب مؤتلفه اسلامي و ... در كشور ايران امري طبيعي و مطابق با قانون اساسي است و تشكيل احزاب و تشكل هاي سياسي از جمله حقوق شهروندي است كه هر فردي يا گروهي در صورت تمايل مي تواند جهت راه اندازي حزب در چارچوب قانون، اقدام نمايد.

بخش دوم:

از جمله علل پيدايش و محبوبيت يك تفكر و جريان سياسي كه مي توان وظيفه  آنها را نيز از آن باز شناخت، توجه به خواست عمومي و بيان نيازهاي واقعي مردم است. به عبارت روشن تر وقتي مردم، حرفها و مطالبات خود را در
برنامه هاي يك تشكل يا حزب متجلّي ببينند، به آنها روي مي آورند و از طريق راهكارهاي مختلف به ويژه انتخابات، قدرت سياسي را به آنها واگذار مي كنند. توجه مردم به گروهي و واگذاري قدرت به آنها موجب ايجاد مسئوليت و وظيفه  جديد براي صاحبان قدرت مي شود، كه برخي از اين وظايف عبارتند از: حفظ و گسترش ارزشهاي ديني مردم، تلاش در جهت رفع مشكلات معيشتي مردم مانند: كاهش بيكاري و اشتغال زايي و بالا بردن قدرت خريد مردم و ... .

بعضي از مهمترين وظايف گروه ها و احزاب سياسي در يك جامعه اسلامي بر اساس آموزه هاي شريعت و مباني اسلام عبارتند از:

1. جلوگيري از ركود سياسي در جامعه و گسترش مشاركت سياسي مردم و همچنين نظارت و انتقاد از دولتمردان بر اساس اصل امر به معروف و نهي از منكر.

2. ايمان به عقايد، احكام و ارزش هاي اسلامي و ترويج آنها در جامعه.

3. مبارزه  فكري و سياسي با انديشه ها و گروه هايي كه در راستاي دور كردن اسلام از عرصه  زندگي سياسي و اجتماعي تلاش مي كنند.

4. رعايت موازين شرعي و اخلاقي در هنگامي كه با احزاب رقيب، اختلاف نظر پيدا مي كنند.

5. اهتمام به حفظ وحدت امت اسلامي و وحدت ملي كشور و تلاش در جهت پيشرفت همه جانبه (اقتصادي، سياسي، فرهنگي كشور)[5]؛ قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران در اصول متعددي، مسايلي را مطرح كرده است كه مي تواند جزء وظايف احزاب و گروه هاي سياسي قرار گيرد. برخي از اين اصول عبارتند از:

بند 8 از اصل سوم مي گويد: «مشاركت عامه  مردم در تعيين سرنوشت سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي خويش»[6]. در اصل هشتم قانون اساسي مي آيد: «در جمهوري اسلامي ايران دعوت به خير، امر به معروف و نهي از منكر وظيفه اي است همگاني و متقابل بر عهده  مردم نسبت به يكديگر، دولت نسبت به مردم و مردم نسبت به دولت است كه شرايط و حدود و كيفيت آن را قانون معين مي كند»[7]. و در بخشي از اصل يكصدم مي آيد: «براي پيشبرد سريع برنامه هاي اجتماعي، اقتصادي، عمراني، بهداشتي، فرهنگي، آموزشي و ساير امور رفاهي از طريق همكاري مردم با توجه به مقتضيات محلي، اداره امور هر روستا، بخش، شهر، شهرستان يا استان با نظارت شورايي بنام شوراي ده، بخش، شهر، شهرستان يا استان صورت مي گيرد كه اعضاي آن را مردم همان محل انتخاب مي كنند ...»[8]. احزاب و گروه هاي فعال در عرصة سياسي و اجتماعي كشور مي توانند تحقق اصول مذكور و چندين اصل مشابه را جزء وظايف و اهداف خود قرار دهند و در جهت هر چه بهتر عملي شدن آنها بكوشند.

عمده  تشكلها و احزاب سياسي رسمي در كشور، در اساسنامه هاي خود، مقاصد مورد نظر اسلام و قانون اساسي را به عنوان وظايف و اهداف خود بيان مي كنند. البته بنابر گرايشهاي سياسي خود برخي مسايل را پررنگ و برخي را كم رنگ جلوه مي دهند. نكته  قابل توجه اين كه بسياري از احزاب و تشكلهاي سياسي، در عمل به انجام وظايفي اقدام مي كنند كه نه تنها سودمند به حال مردم و كشور نيست؛ بلكه در برخي موارد مضر و موجب هدر دادن سرمايه هاي كشور است. اين گونه عملكرد فقط با منطق تنگ نظرانه  حزبي و گروهي قابل توجيه است و از جمله آفت هاي احزاب محسوب مي شود. يكي از دلايل عمده  ظهور و افول زود هنگام گروه هاي سياسي در ايران همين نگاه تنگ نظرانه  حزبي به مسايل اجتماعي و غفلت از خواست عمومي مردم مي باشد كه روي گرداني مردم و انزواي حزب را در پي دارد.

به طور كلي مي توان گفت هر گروهي اگر به مشكلات اصلي مردم و خواست عمومي جامعه توجه نكند و دچار آفت نگاه تنگ نظرانه  گروهي به مسايل و افراد شوند، به سرنوشت جبهه  دوم خرداد گرفتار مي شوند.

 


[1] . جامعه مدني و حاكميت ديني، خسرو پناه، عبدالحسين، (قم، انتشارات وثوق، بهار 1379)، ص 186.

[2] . بنيادهاي علم سياست، عالم، عبدالرحمن، چ 5، (تهران، نشر ني، 1378 ش)، ص 343.

[3] . قانون اساسي جمهوري اسلامي، محمد امين، چ 3، (تهران، خورشيد، 1379 ش)، ص 40.

[4] . همان.

[5] . ر.ك: خسروپناه، عبدالحسين، همان، صص 202- 203.

[6] . همان، ص 32.

[7] . همان، ص 34.

[8] . همان، ص 64.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
31 امرداد 01
بازدید
۹۲
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.