مگر رهبر جامعه اسلامي عادل ترين، شجاع ترين، فقيه ترين و... مردم در زمان غيبت نيست ، پس چرا با وجود ایشان ، مراجع تقلید معرفی می شوند؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

 مگر رهبر جامعه اسلامي عادل ترين، شجاع ترين، فقيه ترين و... مردم در زمان غيبت نيست ، پس چرا با وجود ایشان ، مراجع تقلید معرفی می شوند؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

بر اساس روايات،[1] فقهاء و مجتهدين در عصر غيبت از سه شأن افتاء و بيان احکام کلي الهي و قضاوت و داوري و رفع خصومتها و ولايت و زمامداري برخوردارند و در زمان غيبت که مردم از درک حضور امام معصوم ـ عليه السلام ـ محروم هستند، فقيه جامع الشرايط از سوي امام معصوم ـ عليه السلام ـ براي عهده دار شدن اين وظايف و مسئوليت ها معيّن شده است از ميان روايات ما تنها به ذکر يک روايت بسنده مي کنيم و آن روايت از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ است که فرمودند: «اللهم أرحم خلفائي قيل يا رسول الله و من خلفائک؟ قال الذين يأتون من بعدي و يروون عني حديثي و سنتي؛ خدا جانشينان مرا رحمت کن از آن حضرت سوال شد جانشينان شما چه کساني هستند؟ حضرت فرمودند: آنان که بعد از من مي آيند و حديث و سنت مرا نقل مي کنند.[2] در اين روايت فقهاء، جانشينان پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ معرفي شده اند و از آنجا که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ از سه شأن عمده برخوردار بودند ـ تبليغ آيات الهي و احکام اسلامي و راهنمايي مردم، قضاوت و زمامداري جامعه اسلامي ـ و مفهوم خلافت در بين مسلمانان، مفهومي روشن و شناخته شده بوده است و با توجه به اين که خلفاء بدون هيچ قيد و شرطي به فقهاء و مجتهدين اطلاق مي گردد، جانشيني فقهاء درعصر غيبت در شئون سه گانه پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ ثابت است. بنابراين فقهاء در عصر غيبت داراي شئون افتاء و قضاء و ولايت و زمامداري جامعه اسلامي هستند که با تصدّي حکومت و تشکيل حکومت توسط يک فقيه، از آنجا که در مسائل حکومتي و اجتماعي چندگانگي ديدگاهها خصوصا درمسائل کلان و سرنوشت ساز، مشکل آفرين خواهد بود و چه بسا باعث هرج و مرج و اختلال نظام زندگي اجتماعي شود، فقيهان و مجتهدان ديگر در مسائل فردي ، مرجع مردم هستند و ولي فقيه عهده دار مسائل حکومتي و سیاسی خواهد بود.  بديهي است که در اين صورت، تعارضي ميان ديدگاه ولي فقيه و ديدگاه ساير فقهاء وجود نخواهد داشت و فقها جايگاه خاص خود را دارا هستند  و حوزه و حيطه وظيفه مراجع تقليد و ولي فقيه در حکومت اسلامي متفاوت است و کار ويژه ولي فقيه تدبير امور جامعه بر اساس احکام اجتماعي سياسي اسلام است بديهي است تعدد فقهاء و مراجع و تقليد هر گروه از مردم از يکي از آنان امري است ممکن و صدها سال است که بين مسلمانان وجود داشته و دارد و مشکل ايجاد نمي کند و طبيعي است که متخصصان هر علمي در جزئيات مسائل با يکديگر توافق کامل نداشته باشند مثلا گاه مشاهده مي شود چند پزشک حاذق در تشخيص بيماري خاصي به نتيجه اي يکسان نمي رسند و نسخه هاي متفاوتي تجويز مي نمايند ، مسائل شرعي نيز از اين قاعده مستثني نيست از اين رو در احکام شرعي فردي هر شخصي مي تواند به مجتهد اعلم مراجعه کند.[3]

بنابراين ، انتخاب يک فقيه به عنوان ولي فقيه و مرجعيت او در امور سياسي و اجتماعي منافاتي با وجود مراجع تقليد و مجتهدين متعدّد در جامعه اسلامي نداشته و در حوزه مسائل فردي ، افراد مي توانند به مجتهدين خود رجوع کنند و آنان جايگاه خاص خود را دارا هستند ، بله در مسائل مربوط به حکومت و مسائل سياسي و اجتماعي تنها نظر و فتواي ولي فقيه است که نظر رسمي در جامعه اسلامي محسوب مي گردد و در موارد اختلاف فتاوا در اين امور تنها نظر او بايد ملاک باشد و نظر نهايي درمسائل اجتماعي و حکومتي فتوا و حکم ولي فقيه است که باعث ريشه کن شدن اختلافات و برطرف شدن هرج و مرج مي شود و از اين رو اگر ولي فقيه در يک مسأله حکم کند بر همگان حتي بر فقهاي ديگر اطاعت از او واجب است و هيچ فقيهي حق نقض حکم او را ندارد.[4]

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

 جوادی آملی ، عبد الله ، ولایت فقیه ، ولایت فقاهت و عدالت ، قم: مرکز نشر اسرا ، 1385

 مصباح یزدی ، محمد تقی ، پرسشها و پاسخها، قم: موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) 1384ش، ج1

 مصباح یزدی ، محمد تقی ،نگاهي گذرا به نظريه ولايت فقيه، قم: موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره)، 1378.

 


[1]. ر.ک به: موسوی خميني، سید روح الله ،  البيع، تهران، موسسه تنظيم و نشر امام خميني (ره)، 1412ق، ج2، ص627 تا ص 646 جوادی آملی ، عبد الله ، ولایت فقیه ، ولایت فقاهت و عدالت ، قم: مرکز نشر اسرا ، 1385، ص 178-203

[2]. حّر عاملي، محمد بن الحسن ،  وسائل الشيعه، تهران، المکتبه الاسلاميه، 1401ق، ج18، ص65.

[3]. مصباح يزدي، محمد تقي، پرسشها و پاسخ ها، قم، موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره)، ج1، ص67.

[4]. همان، ج2، ص36 و 37.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
31 امرداد 01
بازدید
۹۳
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.