عملکرد دولت اصلاحترا در ارتباط با انرژي هسته اي چگونه ارزيابي می کنيد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

عملکرد دولت اصلاحترا در ارتباط با انرژي هسته اي چگونه ارزيابي می کنيد؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

در هر رويداد سياسي بازيگران متعددي نقش ايفا مي کنند، به ويژه اگر اين رويداد در عرصه بين الملل اتفاق افتاده باشد زيرا ارتباطات گسترش يافته و سياست خارجي کشورها محدود به تعامل با همسايگان نمي شود و اين باعث افزايش بازيگران و عوامل در چرايي و چگونگي يک رويداد سياسي مي شود و به نسبت ميزان تأثيرگذاري هر عامل، سرنوشت و نتيجه آن رويداد متفاوت مي گردد. در مورد مسئله انرژي هسته اي جمهوري اسلامي ايران هم به عنوان يک رويداد سياسي اقتصادي اين چنين است.

بازيگران اصلي بين المللي در اين رابطه عبارتند از: 1ـ اروپا به ويژه انگليس، فرانسه و آلمان. 2ـ آژانس بين المللي انرژي اتمي و البرادعي. 3ـ آمريکا و اسرائيل. که هر کدام به دنبال خواسته ها و منافع خود بوده اند و مواضع آنها گاه به هم نزديک و گاه از هم دور شده است. ايران مي بايستي با اين سه بازيگر اصلي براي نيل به حق خود و حفظ منافع خود با دقت و حکمت کار مي کرد تا نتيجه مطلوب خود را به دست مي آورد که اين کاري ظريف، دقيق و دشوار بود، به ويژه اينکه مسئله هسته اي ايران بسيار فراتر از يک مسئله صرف فني و تکنولوژيکي است و موفقيت و عدم موفقيت آن تأثيرات سياسي، رواني و امنيتي گسترده اي بر منطقه استراتژيک خاورميانه دارد. در اين رويارويي، مطلوب ايران اسلامي اين بود که همه بازيگران عرصه سياسي داخلي متحد و يک صدا به طور منسجم، حکيمانه به مقابله يا تعامل با حريفان زورگو (آمريکا) يا مزدور (اروپا) يا وابسته (آژانس اتمي) خود بپردازند. اما در دوران رياست جمهوري آقاي خاتمي از جبهه به اصطلاح اصلاحات سازهاي ناهمگوني نواخته شد و تأثيرات منفي را در روند فعاليت هسته اي ايران به جا گذاشت. البته چون مسئله هسته اي به يک مسئله ملي و حياتي براي جمهوري اسلامي ايران تبديل شده بود، خط مشي و مواضع کلي به وسيله مسئولين درجه يک و مقام معظم رهبري نظارت و تدوين مي شد ولي نکته قابل تامل اين است که يک پروسه سياسي مانند يک بازي فوتبال است که خط مشي بازي و تصميمات کلي را سر مربي و کادر فني تعيين مي کنند اما اين براي نتيجه مطلوب نهايي کافي نيست بلکه تک تک بازيکنان در اجراي تصميمات در عرصه عمل و کسب نتيجه موثرند و حتي مي توانند با بازي ضعيفشان و عدم استفاده از موقعيت ها موجب شکست تيم شوند و کار او را براي رسيدن به صدر جدول دشوار يا غير ممکن سازند. متأسفانه در زمان دولت آقاي خاتمي برخي از جريانات سياسي همسو با دولت و بعضي از افراد صاحب مسئوليت با سخنان و مواضع ناصحيح و بعضاً همنوا با دشمن موجب تضعيف مواضع جمهوري اسلامي و تقويت مواضع دشمنان مي شدند و در برخي شرايط حساس زمينه را براي جوسازي رسانه هاي غربي عليه برنامه هسته اي ايران اسلامي مهيا کردند و عملا هماهنگ با بيگانگان حرکت در مسير صحيح را با اخلال مواجه کرده و نتيجه مطلوب را به تأخير انداختند. در زير به اختصار به برخي از موارد مذکور به طور مستند مي پردازيم:

الف) مواضع برخي از افراد صاحب مسئوليت

آقاي بهزاد نبوي، نايب رييس مجلس ششم و عضو ارشد سازمان مجاهدين انقلاب (از گروه هاي کليدي جبهه اصلاحات) بر خلاف مواضع اصولي و جدي ديگر مسئولان نظام و منافع ملي، صرفا براي گرفتن امتياز داخلي از طريق سوء استفاده از فشارهاي خارجي، در برابر زياده خواهي هاي آژانس بين المللي در گفتگو با خبرگزاري ايسنا اظهار مي دارد:[1] «بايد پروتکل الحاقي را بدون قيد و شرط امضا کنيم و از برخوردهاي شعارگونه پرهيز نماييم چرا که آلمان و ژاپن، پروتکل را پذيرفته اند و استقلالشان را هم از دست نداده اند»[2] محسن ميردامادي، رئيس کميسيون امنيت ملي و عضو فراکسيون حزب مشارکت در مجلس ششم نيز بدون توجه به تضاد اروپا و آمريکا و توان جمهوري اسلامي در مقابله با آن، سخنان مرعوبانه اي بيان مي کند.[3] در همين ايام خانم الهه کولايي، عضو کميسيون سياست خارجي و امنيت ملي مجلس ششم و عضو شوراي مرکزي حزب مشارکت (از احزاب با نفوذ در قوه مجريه و مقننه) در همراهي با بيگانگان به روزنامه ياس نو، ارگان حزب مشارکت اعلام مي کند: «با پيوستن بدون قيد و شرط ايران به پروتکل الحاقي، برنامه هاي هسته اي ايران شفاف مي شود»[4] اين در حالي بود که اروپا و آژانس بين المللي انرژي اتمي در آن برهه زماني، با طرح الحاق ايران به پروتکل الحاقي بدنبال فشار مضاعف بر جمهوري اسلامي بودند هم چنين در حالي که مسئولان عالي رتبه نظام در تابستان 1382 تمام تلاش خود را به کار گرفته بودند تا به امتيازاتي منطقي از آژانس دست يابند و اروپا را وادار به اجراي تعهدات قانوني خود مبني بر ارائه تسهيلات علمي، فني و مادي براي دستيابي ايران به فناوري هسته اي صلح آميز کنند، آقاي محمد رضا خاتمي نائب رئيس مجلس ششم و دبير کل حزب مشارکت در گفتگو با روز نامه الوطن، چاپ عربستان در خصوص امضاي پروتکل مي گويد: «امضاي پروتکل 2 + 93 يکي از مراحل اين معاهده است، زيرا اين کار به نوعي روابط دو جانبه با آژانس هسته اي به شمار مي آيد و وظايفي را براي طرفين ايجاد مي کند و من معتقدم هيچ گونه مشکلي براي امضاي پروتکل الحاقي وجود ندارد. پروتکل تعريف شده است و ما هيچ شرطي جز امضاي آن نداريم.»[5] از جمله اقدامات تعجب انگيز و غير باورانه آن دوران سخنان آقاي احمد شيرزاد از چهره هاي معروف اصلاح طلب و حزب مشارکت در مجلس است که طي آن مدعي مي شود، جمهوري اسلامي 19 سال دروغ گفته است و آنقدر وقيحانه در مورد مساله هسته اي و مواضع جمهوري اسلامي صحبت مي کند که رئيس مجلس (آقاي کروبي) بلافاصله خطاب به او مي گويد، سخنان و مواضع شما مواضع راديو اسرائيل است.[6] همين عناصر در مقابل تهديدات و عربده هاي آمريکا، توصيه به تعطيلي انرژي هسته اي و بزرگنمايي قدرت آمريکا مي کنند که به يک نمونه آن اشاره مي گردد. آقاي محمد رضا تاجيک، که مدتي هم مشاور رئيس جمهور (آقاي خاتمي) بود و از تئوريسين هاي جبهه اصلاحات محسوب مي گردد در اين رابطه مي گويد: «آمريکا تنها ابر قدرت موجود عصر ماست، اعم از قدرت نظامي، اقتصادي، فرهنگي، علمي، تکنولوژيکي، سياسي و... و تا زماني که کشور ما فاقد اين مولفه هاي قدرت اند و مستقيم يا غير مستقيم وابسته به آمريکا هستند، مقابله با آمريکا جز نوعي انتحار جلوه نخواهد کرد. سياست هاي بوش کاملا مستظهر به يک پشتوانه غني نظري و تئوريک است که در طول دهه گذشته، توسط نظريه پردازان تهيه گرديده است.»[7] اين مواضع بر روند مذاکرات هيئت ايراني و هيئت اروپايي و نمايندگان آژانس تأثير مي گذارد و اروپائيان را براي فشار به ايران دلگرم مي کند بطوريکه يکي از سه وزير خارجه کشورهاي اروپايي در هنگام مذاکره با هيئت ايراني مطرح مي کند: که اگر شما هم تن به پذيرش قطعنامه ندهيد، ما خبر داريم که مجلس شما با يک طرح سه فوريتي، شما را ملزم به چنين کاري خواهد کرد!! همنوا با اين ادعا در همان ايام روزنامه شرق گزارشي از فراکسيون مشارکت مجلس ششم مي دهد که در آن آمده است: عده زيادي از نمايندگان دوم خردادي، معتقدند که مجلس بايد با تصويب قانون، دولت را ملزم به پذيرش پروتکل الحاقي نمايد.»[8] يعني دقيقاً يکسان با سخن آن وزير خارجه اروپايي.

ب) مواضع برخي روزنامه ها و شخصيت هاي سياسي

در اين زمينه موارد زيادي وجود دارد که براي رعايت اختصار فقط به چند نمونه اشاره مي گردد.

آقاي سلامتي، دبيرکل سازمان مجاهدين انقلاب از گروه هاي اصلي جريان اصلاحات و حامي دولت، ضمن آن که ايران را تلويحا ضد قانون معرفي مي کند، با زيرکي تمام فشارهاي غير قانوني شوراي حکام آژانس بين المللي انرژي اتمي را قانوني قلمداد کرده و عنوان مي کند: «ما بايد خود را با مقررات بين المللي انطباق دهيم.»[9] پس از انتشار قطعنامه شوراي حکام آژانس بين المللي انرژي اتمي و مضاعف شدن فشارهاي سياسي به ايران، عناصر مطبوعاتي جبهه اصلاحات به نحو کاملا هماهنگ به سياست کشورهاي اروپايي عمل کردند و بذر ترس و وحشت و به ويژه يأس و عدم توانايي مقابله با تهديدات کشورهاي استکباري و توانايي آنان در برخورد با ايران را در جامعه پخش کردند. و تعدادي از روزنامه هاي همسو با اين جريان، تيتر اول خود را به اظهارات خاويرسولانا (مسئول سياست خارجي اروپا) اختصاص دادند، آن هم با جملاتي که او را در ماجراي انرژي اتمي کاملا حق به جانب و جمهوري اسلامي ايران را محکوم جلوه مي داد، جملاتي از قبيل: «خبرهاي بدي خواهيم شنيد»، «هشدار سولانا به تهران»، «اروپا: نصيحت دوستانه ما را بپذيريد» و اين جمله رئيس جمهور که: «خاتمي: با رفع نگراني هاي واقعي، جلب اعتماد مي کنيم» به گونه اي در صفحه اول اين نشريات نقش بست که گويا اين نشريات ارگان مطبوعاتي کشورهاي استکباريند.[10]

اين مواضع در حالي بود که رهبر معظم انقلاب و توده مردم بر ايستادگي در مقابل زورگويان و دستيابي به انرژي هسته اي تاکيد و اصرار داشتند و به ياري خداوند و مقاومت مردم مومن اين خواسته بعد از عبور از مشکلات، عملي گرديد. الان که چند سال از آن عملکرد دشمن پسند مي گذرد، نادرستي و پوچي آنها هويدا گشته و نياز به ارائه تحليل يا بحث هاي پيچيده نيست. جهت مطالعه بيشتر، کتاب «ايران اتمي» که در پاورقي بدان اشاره مي شود، توصيه مي گردد. با توجه به مطالب بيان شده در پاسخ به سئوال به طور خلاصه مي توان گفت در دوره هشت ساله اصلاحات و رياست جمهوري آقاي خاتمي، اگر چه مسئولين درجه يک نظام و مردم در رابطه با مسئله انرژي هسته اي به طور کلي يک روند معقول و دشواري را طي کردند اما مواضع و عملکرد مرعوبانه و بعضا خائنانه برخي از جريانات سياسي و افراد صاحب نفوذ در قوه مجريه و مقننه مشکلات جدي را به وجود آورد که جبران و پرداخت خسارات سياسي، اقتصادي، تبليغات و.. آن براي جمهوري اسلامي هزينه زيادي را در برداشت که بررسي آن مجال ديگري را مي طلبد.

 


[1]. اشکوري، سيد عبدالمجيد، ايران اتمي، (قم، هماي غدير، 1383ش، ص126.

[2]. روزنامه همبستگي، 25 / 5 / 82.

[3]. روزنامه ايران، 5 / 7 / 82.

[4]. روزنامه ياس نو، 14 / 5 / 82.

[5]. روزنامه صداي عدالت، 22 / 4 /82.

[6]. مشروح مذاکرات جلسه علني مجلس شوراي اسلامي، جلسه 376، آذر، 1383.

[7]. روزنامه آزاد، 21 / 12 / 1380.

[8]. اشکوري، سيد عبدالمجيد، همان، ص150.

[9]. روزنامه همبستگي، 26 / 6 / 82.

[10]. اشکوري، سيد عبدالمجيد، همان، ص149.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
27 امرداد 01
بازدید
۸۳
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.