در رابطه با انجام يك انتخابات درست و شايسته چه قوانينی موجود است؟
در رابطه با انجام يك انتخابات درست و شايسته چه قوانينی موجود است؟
پرسش
پاسخ
يكي قوانين مربوط (اصول مربوط) به انتخابات در قانون اساسي و ديگري قوانين مربوطه به انتخابات در قوانين عادي. در قانون اساسي بالغ بر دوازده اصل به موضوع انتخابات مختلف پرداخته كه در ذيل به چند تا از اصول اشاره مي شود و در پايان شماره اصول مربوط براي مطالعه بيشتر ذكر مي گردد. به عنوان مثال در اصل شصت و دوم قانون اساسي در مورد انتخابات مجلس شوراي اسلامي آمده است: «مجلس شوراي اسلامي از نمايندگان ملت كه به طور مستقيم و با رأي مخفي انتخاب مي شوند تشكيل مي گردد. شرايط انتخاب كنندگان و انتخاب شوندگان و كيفيت انتخابات را قانون معين مي كند». هم چنان كه مي بينيد قانون اساسي شيوه رأي مخفي (در مقابل علني) را پذيرفته و اين مي تواند در شايستگي و سلامت انتخابات نقش موثري داشته باشد. به طور كلي امروزه همه پذيرفته اند كه آشكارا بودن محتواي رأي، به آزادي انتخابات لطمه وارد مي آورد.
زيرا در صورت علني بودن رأي، ممكن است رأي دهنده در معرض فشار قدرت دولت يا صاحبان نفوذ سياسي و اجتماعي و حتي در خطر مقابله و انتقام جويي هاي مخالفان سياسي قرار گيرد.[1] و يا اصل شصت و سوم مقرر مي دارد «دوره نمايندگي مجلس شوراي اسلامي چهار سال است. انتخابات هر دوره بايد پيش از پايان دوره قبل برگزار شود به طوري كه كشور در هيچ زماني بدون مجلس باقي نماند». كه اين اصل نيز به نوبه خود با ايجاد زمان مشخص مي تواند جلوي سوء استفاده هاي احتمالي را بگيرد و يا اصل نود و نه كه نظارت بر انتخابات مختلف را بر عهده شوراي محترم نگهبان گذشته و اصول ديگري كه اشاره بدون توضيح و تحليل به آن ها تطويل بلافائده است.
لذا صرفاً شماره آنها براي مراجعة حضرتعالي ذكر مي شود. اصول شماره 6، 58، 62، 63، 64، 68، 99، 100، 114، 117، 119، 121.
امّا قوانيني عادي:
هم چنان كه در اصل شصت و دوم قانون اساسي ملاحظه كرديد بيان شرايط انتخابات كنندگان و انتخاب شوندگان و كيفيت انتخاب مجلس به قوانين عادي واگذار شده و اين شأن قانون اساسي است كه جزئيات را بيان نمي كند و اين رويه در مورد ساير انتخابات نيز رعايت شده است لذا ما براي آگاهي كامل از جزئيات كيفيت و شرايط اجرائي هر انتخابات بايد به قوانين عادي راجع به آن انتخابات رجوع كنيم ولي چون اين نوشتار را مجال پرداختن به قوانين همه انتخابات، بلكه همه قوانين يك انتخابات نيست لذا به مواردي از قوانين انتخابات مختلف اشاره مي كنيم و براي مطالعه تفصيلي به منابع مربوط ارجاع مي دهيم.
انتخابات مجلس شوراي اسلامي:
در مورد انتخابات مجلس شوراي اسلامي شما مي توانيد به قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي مراجعه كنيد كه در ذيل به مواردي از آن اشاره مي شود مثلاً ماده 57 اين قانون مقرر مي دارد فعاليت تبليغاتي از طريق وسائل عمومي و دولتي ممنوع است. و در موارد 62 و 63 آمده است تبليغ عليه داوطلبان ديگر نمايندگي ممنوع است و همچنين رجوع كنيد، قانون نظارت شوراي نگهبان بر انتخابات مجلس كه ماده 11 آن مقرر مي دارد نظر شوراي نگهبان در مورد ابطال يا توقف انتخابات قطعي است و لازم الاجراء و هيچ مقامي يا مرجعي ديگر حق ابطال يا متوقف كردن انتخابات را ندارد.
انتخابات رياست جمهوري:
در مورد اين انتخابات شما علاوه بر اصول يكصد و چهارده تا يكصد و بيستم قانون اساسي مي توانيد به قانون انتخابات رياست جمهوري مصوب 5/4/64 و قانون نظارت شوراي نگهبان بر انتخابات رياست جمهوري مصوب 4/4/64 مراجعه كنيد كه در ذيل به هر كدام به عنوان نمونه اشاره اي مي شود. ماده 62 تا 77 قانون انتخابات رياست جمهوري مقرر مي دارد كه داوطلبان رياست جمهوري زير نظر كميسيون تبليغات كه متشكل از وزير كشور، دادستان كل كشور و رئيس صدا و سيما مي باشد، حق تبليغات سالم را با رعايت ضوابط قانوني از طريق راديو و تلويزيون و مطبوعات و آگهي هاي تبليغاتي خواهند داشت و در ماده 2 قانون نظارت شوراي نگهبان بر انتخابات رياست جمهوري آمده است: «شوراي نگهبان قبل از شروع انتخابات دو نفر از اعضاي خود و پنج نفر از افراد مسلمان و مطلع و مورد اعتماد داراي حسن سابقه را با اكثريت مطلق آراء اعضاي شوراي نگهبان به عنوان هيأت مركزي نظارت بر انتخابات رياست جمهوري و سه نفر به عنوان عضو علي البدل انتخاب و به وزارت كشور معرفي مي نمايد. و در مورد انتخابات شوراهاي اسلامي مي توانيد به قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/75 و در مورد انتخابات مجلس خبرگان به قانون انتخابات و آئين نامه داخلي مجلس خبرگان مصوب 10/7/59 و اصلاحيه هاي بعدي آن و همچنين به آئين نامه اجرائي مصوب 18/7/61 شوراي نگهبان و اصلاحيه هاي بعدي آن مراجعه نماييد.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۹۵
در رابطه با انجام يك انتخابات درست و شايسته چه قوانينی موجود است؟
- نشان کردن
پرسش
در رابطه با انجام يك انتخابات درست و شايسته چه قوانينی موجود است؟
پاسخ
يكي قوانين مربوط (اصول مربوط) به انتخابات در قانون اساسي و ديگري قوانين مربوطه به انتخابات در قوانين عادي. در قانون اساسي بالغ بر دوازده اصل به موضوع انتخابات مختلف پرداخته كه در ذيل به چند تا از اصول اشاره مي شود و در پايان شماره اصول مربوط براي مطالعه بيشتر ذكر مي گردد. به عنوان مثال در اصل شصت و دوم قانون اساسي در مورد انتخابات مجلس شوراي اسلامي آمده است: «مجلس شوراي اسلامي از نمايندگان ملت كه به طور مستقيم و با رأي مخفي انتخاب مي شوند تشكيل مي گردد. شرايط انتخاب كنندگان و انتخاب شوندگان و كيفيت انتخابات را قانون معين مي كند». هم چنان كه مي بينيد قانون اساسي شيوه رأي مخفي (در مقابل علني) را پذيرفته و اين مي تواند در شايستگي و سلامت انتخابات نقش موثري داشته باشد. به طور كلي امروزه همه پذيرفته اند كه آشكارا بودن محتواي رأي، به آزادي انتخابات لطمه وارد مي آورد.
زيرا در صورت علني بودن رأي، ممكن است رأي دهنده در معرض فشار قدرت دولت يا صاحبان نفوذ سياسي و اجتماعي و حتي در خطر مقابله و انتقام جويي هاي مخالفان سياسي قرار گيرد.[1] و يا اصل شصت و سوم مقرر مي دارد «دوره نمايندگي مجلس شوراي اسلامي چهار سال است. انتخابات هر دوره بايد پيش از پايان دوره قبل برگزار شود به طوري كه كشور در هيچ زماني بدون مجلس باقي نماند». كه اين اصل نيز به نوبه خود با ايجاد زمان مشخص مي تواند جلوي سوء استفاده هاي احتمالي را بگيرد و يا اصل نود و نه كه نظارت بر انتخابات مختلف را بر عهده شوراي محترم نگهبان گذشته و اصول ديگري كه اشاره بدون توضيح و تحليل به آن ها تطويل بلافائده است.
لذا صرفاً شماره آنها براي مراجعة حضرتعالي ذكر مي شود. اصول شماره 6، 58، 62، 63، 64، 68، 99، 100، 114، 117، 119، 121.
امّا قوانيني عادي:
هم چنان كه در اصل شصت و دوم قانون اساسي ملاحظه كرديد بيان شرايط انتخابات كنندگان و انتخاب شوندگان و كيفيت انتخاب مجلس به قوانين عادي واگذار شده و اين شأن قانون اساسي است كه جزئيات را بيان نمي كند و اين رويه در مورد ساير انتخابات نيز رعايت شده است لذا ما براي آگاهي كامل از جزئيات كيفيت و شرايط اجرائي هر انتخابات بايد به قوانين عادي راجع به آن انتخابات رجوع كنيم ولي چون اين نوشتار را مجال پرداختن به قوانين همه انتخابات، بلكه همه قوانين يك انتخابات نيست لذا به مواردي از قوانين انتخابات مختلف اشاره مي كنيم و براي مطالعه تفصيلي به منابع مربوط ارجاع مي دهيم.
انتخابات مجلس شوراي اسلامي:
در مورد انتخابات مجلس شوراي اسلامي شما مي توانيد به قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي مراجعه كنيد كه در ذيل به مواردي از آن اشاره مي شود مثلاً ماده 57 اين قانون مقرر مي دارد فعاليت تبليغاتي از طريق وسائل عمومي و دولتي ممنوع است. و در موارد 62 و 63 آمده است تبليغ عليه داوطلبان ديگر نمايندگي ممنوع است و همچنين رجوع كنيد، قانون نظارت شوراي نگهبان بر انتخابات مجلس كه ماده 11 آن مقرر مي دارد نظر شوراي نگهبان در مورد ابطال يا توقف انتخابات قطعي است و لازم الاجراء و هيچ مقامي يا مرجعي ديگر حق ابطال يا متوقف كردن انتخابات را ندارد.
انتخابات رياست جمهوري:
در مورد اين انتخابات شما علاوه بر اصول يكصد و چهارده تا يكصد و بيستم قانون اساسي مي توانيد به قانون انتخابات رياست جمهوري مصوب 5/4/64 و قانون نظارت شوراي نگهبان بر انتخابات رياست جمهوري مصوب 4/4/64 مراجعه كنيد كه در ذيل به هر كدام به عنوان نمونه اشاره اي مي شود. ماده 62 تا 77 قانون انتخابات رياست جمهوري مقرر مي دارد كه داوطلبان رياست جمهوري زير نظر كميسيون تبليغات كه متشكل از وزير كشور، دادستان كل كشور و رئيس صدا و سيما مي باشد، حق تبليغات سالم را با رعايت ضوابط قانوني از طريق راديو و تلويزيون و مطبوعات و آگهي هاي تبليغاتي خواهند داشت و در ماده 2 قانون نظارت شوراي نگهبان بر انتخابات رياست جمهوري آمده است: «شوراي نگهبان قبل از شروع انتخابات دو نفر از اعضاي خود و پنج نفر از افراد مسلمان و مطلع و مورد اعتماد داراي حسن سابقه را با اكثريت مطلق آراء اعضاي شوراي نگهبان به عنوان هيأت مركزي نظارت بر انتخابات رياست جمهوري و سه نفر به عنوان عضو علي البدل انتخاب و به وزارت كشور معرفي مي نمايد. و در مورد انتخابات شوراهاي اسلامي مي توانيد به قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/75 و در مورد انتخابات مجلس خبرگان به قانون انتخابات و آئين نامه داخلي مجلس خبرگان مصوب 10/7/59 و اصلاحيه هاي بعدي آن و همچنين به آئين نامه اجرائي مصوب 18/7/61 شوراي نگهبان و اصلاحيه هاي بعدي آن مراجعه نماييد.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 26 امرداد 01
- بازدید
- ۹۵
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.