حکم کسانی که به تکالیف سیاسی قرآن عمل نمی کنند چیست؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

حکم کسانی که به تکالیف سیاسی قرآن عمل نمی کنند چیست؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

همان گونه که تکالیف غیر سیاسی دین از نظر جایگاه، اهمیت و نحوه مجازات و برخورد با متخلفان، یکسان نیستند و در اسلام بر اساس تأثیرات منفی و پیامدهای مخرّب فردی و اجتماعی سرپیچی از این تکالیف، مجازات مناسب برای متخلّفان در نظر گرفته شده است، تکالیف سیاسی دین نیز از نظر اهمیت، مراتب و نحوه مجازات و برخورد با متخلفان یکسان نیستند به عنوان نمونه هر چند قتل، زنا، دروغ و غیبت از گناهان کبیره محسوب می شوند و در قرآن مجید و روایات اسلامی به مرتکبین آن ها وعده عذاب داده شده است امّا در عین حال ، به دلیل پیامدهای مخرّب اجتماعی قتل و زنا علاوه بر مجازات اخروی، اجرای حدّ نیز به عنوان مجازات دنیوی این گناهان در نظر گرفته شده است تا بدین وسیله از تأثیرات منفی این گناهان برای جامعه اسلامی جلوگیری شود و محیط جامعه اسلامی به واسطه این گونه گناهان آلوده نگردد. و به عبارت دیگر برخی از گناهان از آن چنان پیامدهای مخرّبی برای جامعه اسلامی برخوردار هستند که در اسلام به مجازات اخروی آن ها بسنده نشده و مجازات و کیفر دنیوی نیز برای آن ها در نظر گرفته شده تا علاوه بر جلوگیری از اثرات منفی آن ها برای جامعه اسلامی، عامل باز دارنده ای باشد که ارتکاب این گناهان را در جامعه دینی تا حدود زیادی کاهش دهد و ضمانتی برای سلامت جامعه اسلامی باشد، در مورد تکالیف سیاسی دین نیز، میزان و نحوه مجازات، متناسب با اهمیت جایگاه و پیامدهای آن ها تعیین شده است و این تکالیف نیز که بخشی از مجموعه تکالیف و بایدها و نبایدهای دین می باشند از نظر میزان و نحوه مجازات یکسان نیستند .به عنوان نمونه به برخی از تکالیف سیاسی قرآن و مجازات تعیین شده برای آن ها در قرآن مجید و روایات اسلامی اشاره می کنیم:

یکی از تکالیف سیاسی دین نهی از پذیرش ولایت کفّار و بیگانگان است خداوند در قرآن مجید می فرماید: «انّما ینهاکم الله عن الذین قاتلوکم فی الدین و اخرجوکم من دیارکم و ظاهروا علی اخراجکم ان تولّوهم و من یتوّلهم فاولئک هم الظالمون.[1]» «خداوند شما را تنها از دوستی و رابطه با کسانی نهی می کند که در امر دین با شما پیکار کردند و شما را از خانه هایتان بیرون راندند یا به بیرون راندن شما کمک کردند و هر کس با آنان رابطه دوستی داشته باشد ظالم و ستمگر است» هم چنین خداوند سلطه کافران بر مومنین را منع نموده و می فرماید: «و لن یجعل الله للکافرین علی المومنین سبیلا.[2]» «و خداوند هرگز کافران را بر مومنان تسلّطی نداده است.» و بر این اساس ،کلیه روابط و قرار دادهایی که موجب سلطه بیگانگان بر کشور اسلامی می شود از سوی دولت اسلامی و هر یک از مسلمانان حرام است و جایز نمی باشد.[3]

یکی دیگر از تکالیف سیاسی دین، پرهیز از جنگ و محاربه با مسلمانان است و مجازات سنگینی برای آن در قرآن مجید در نظر گرفته شده است آن جا که خداوند متعال می فرماید: «انما جزاؤ الذین یحاربون الله و رسوله و یسعون فی الارض فسادا ان یقتلوا او یصلّبوا او تقطع ایدیهم و ارجلهم من خلاف او ینفوا من الارض ذلک لهم خزی فی الدنیا و لهم فی الاخرة عذاب عظیم.[4]» «کیفر آنها که با خدا و پیامبرش به جنگ بر می خیزند و اقدام به فساد در روی زمین می کنند این است که اعدام می شوند، یا به دار آویخته گردند، یا دست و پای آن ها بعکس یکدیگر، بریده شود و یا از سرزمین خود تبعید گردند این رسوایی آن ها در دنیاست، و در آخرت، مجازات بزرگی دارند.»

در روایات[5] نیز کیفیت و شرایط این حکم بیان شده است و بر اساس آن در قانون مجازات اسلامی از ماده 183 تا ماده 195 به بیان کیفیت مجازات و شرایط آن در مورد محاربین پرداخته شده است.

از دیگر تکالیف سیاسی قرآن (دین) ، پذیرش ولایت و رهبری و لزوم اطاعت از آنان است. «یا ایها الذین آمنوا اطیعو الله و اطیعوا الرّسول و اولی الامر منکم....[6]» «ای کسانی که ایمان آورده اید از خداوند اطاعت کنید و از پیامبر و اولیای امر از خودتان اطاعت و پیروی کنید.» در مقابل از سرپیچی و نافرمانی رهبران الهی نهی شده است و کسانی که به مخالفت با پیامبر و امامان معصوم برخیزند و عَلَم دشمنی با نظام اسلامی را بدست بگیرند مجازات شده و به عنوان محارب شناخته می شوند.

در زمان غیبت نیز مخالفت عملی با رهبر اسلامی و دشمنی و اقدام عملی بر علیه نظام اسلامی، مشمول همین حکم می باشد و با متخلفان برخورد می شود.

 بنابر این ، برای سرپیچی از تکالیف سیاسی دین نیز بسته به میزان و مراقبت این تکالیف، مجازات و کیفر خاصی در نظر گرفته شده است و در برخی موارد به مجازات اخروی حرمت و بیان قبح آن اکتفا شده و در پاره ای موارد علاوه بر مجازات اخروی، کیفر دنیوی و حدود خاصی تعیین شده است البته ناگفته نماند که سرپیچی از تکالیف سیاسی دین همانند نافرمانی ازتکالیف غیر سیاسی دین ، دارای آثار وضعی و پیامدهای ناگوار دنيوی می باشد و حتی آثار و پیامدهای منفی سرپیچی از این تکالیف (تکالیف سیاسی دین) در بسیاری از موارد  از آثار و عوارض منفی ناشی از سرپیچی تکالیف غیر سیاسی به مراتب بیشتر است و این خود به نوعی مجازات سرپیچی از این تکالیف محسوب می گردد. به عنوان مثال اگر مسلمانان از دستور قرآن نسبت به عدم پذیرش ولایت و دوستی کفّار سرپیچی کنند و طرح دوستی با آنان ببندند به ذلّت و درماندگی مبتلا خواهند شد که آثار آن تا مدت زیادی دامنگیر جامعه اسلامی خواهد بود هم چنین اگر مسلمانان به دستور جهاد با دشمنان اسلام عمل نکنند و از آن سر باز بزنند و از حریم جامعه اسلامی دفاع ننمایند، دشمنان به جامعه اسلامی مسلّط شده و حیات اسلام و احکام آن به خطر خواهد افتاد. از این رو در کنار مجازات دنیوی و اخروی سرپیچی از تکالیف سیاسی دین، عوارض و آثار وضعی ناشی از سرپیچی از این تکالیف نیز خود مجازات و کیفر سنگین آن است.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

 مصباح یزدی ، محمد تقی ، سیاست وحقوق در قرآن، قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)1377

 قاضی زاده ، کاظم ، سیاست و حکومت در قرآن، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1384

عمید زنجانی ، عباسعلی ، مبانی اندیشه سیاسی اسلام، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1380

 


[1] . ممتحنه / 9.

[2] . نسا / 141.

[3] . موسوی خمینی ، سید روح الله ، ترجمه تحریر الوسیله، قم،  انتشارات اسلامی، 1369، ج2، ص 328.

[4] . مائده / 33.

[5] . الحرّ العاملی، محمد بن الحسن ،  وسایل الشیعه، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج18، ص 532 ـ 543.

[6] . نساء / 59.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
27 امرداد 01
بازدید
۵۲
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.