آيا حكم حرمت چاپ و فروش كتب ضالّه در زمان حال كه امكان مخفي ...

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آيا حكم حرمت چاپ و فروش كتب ضالّه در زمان حال كه امكان مخفي كردن فكر و انديشه نيست و اثري در انتشار و عدم انتشار اين انديشه‎ها ندارد، بي‎معنا نيست؟
پاسخ کارشناسی

پاسخ

پيش از پاسخ به سؤال مذكور لازم است به اختصار مراد از كتب ضالّة روشن گردد و نيز به اجمال معلوم شود چرا اسلام فروش و چاپ كتب ضالّه را حرام شمرده است. در اين‎جا با سخني از مرحوم مطهري در اين زمينه آغاز مي‎كنيم:
مرحوم مطهري مي‎گويد: «اغوا و اغفال يعني كاري تؤام با دروغ، تؤام با تبليغات نادرست انجام دادن. مثلاً فرض كنيد كسي قسمتي از جمله‎اي يا آيه‎اي را حذف كند و قسمتي را خود به آن اضافه كند و بعد اين عبارت تحريف شده را به‎عنوان حجت و دليل مطرح كنديا آن‎كه از مسائل تاريخي قسمت‎هايي را حذف كند و بعد با استفاده  از اين اطلاعات ناقص، نتايج دلخواه خودش را بگيرد و يا في‎المثل ادعاي علمي بودن داشته باشد و حال آن‎كه حرفش اساساً تحريف علم باشد. اغفال كردن به هيچ عنوان نمي‎تواند و نبايد آزاد باشد اين‎كه در اسلام خريد و فروش كتب ضلال حرام است و اجازة فروش هم داده نمي‎شود بر اساس همين ضرر اجتماعي است»[1]دقت در كلام ايشان نشان مي‎دهد كه از ديدگاه شهيد مطهري كتب ضلال آنهايي هستند كه رويكردي علمي به مسائل نداشته‎اند بلكه بر اساس تحريف و اغوا و اغفال مردم شكل گرفته‎اند و هدف اصلي از تأليف آنها پيشبرد علم و دانش نيست بلكه اغواي مردم و دست‎يابي به منافع و مقاصد تأليف‎كنندگان و ترويج كردن آن كتب است و دليل اصلي حرمت آنها همين زيان اجتماعي كتب مذكور است يعني از آن‎جهت كه اين كتب ماية اضلال جامعه و در نهايت موجب ضرر اجتماعي و زيان مردم مي‎گردد چاپ و نشر چنين كتبي در اسلام ممنوع شمرده شده است و حرمت كتاب سلمان رشدي از سوي امام امت در همين راستا بود، يعني از آن‎رو كه با اغواگري و تبليغات انحراف گرايانه تأليف شده بود، حرام گرديد، چرا كه هدف اصلي دين الهي و انبياء الهي هدايت جامعه و نجات آنها از گمراهي بوده است و لذا قرآن مي‎فرمايد: «و لِكُلّ قَومٍ هادٍ»[2] هر قومي داراي هادي و راهنمايي از سوي خدا بوده‎اند و دربارة قرآن كتاب آسماني اسلام مي‎فرمايد: «إَنَّ هذا القُرآن يَهدي لِلَّتي هِيَ أَقْوَم»[3] قرآن رهبري مي‎كند به آنچه استوارتر است.با توجه به آنكه اسلام نمي‎تواند نسبت به هدايت و گمراهي انسان‎ها بي‎تفاوت باشد، آنچه را كه ماية‌ گمراهي آدمي مي‎گردد مانند؛ اغواگري و ترويج تحريفات را ممنوع كرده است و آنچه را كه ماية‌هدايت يافتن او مي‎شود مانند انديشه و تفكر، آزاد نموده است. از اين‎رو در اسلام بر علم اندوزي بسيار تأكيد شده است و از پيروي‎هاي كوركورانه به‎شدت پرهيز داده شده است. اينك باز گرديم به پاسخ به اين پرسش كه آيا چنين منع‎هايي مطلقاً و در همة‌ زمان‎ها سودمند و نتيجه‎بخش است يا در چنين شرايطي كه امكان جلوگيري از ترويج افكار و انديشه‎ها نيست منع و جلوگيري از آن لغو و بيهوده مي‎باشد؟
مي‎توان به اين پرسش چنين پاسخ داد؛ چنان نيست كه حكم حرمت امروزه كارآمد باشد زيرا كمتر تأثير اين حكم آن است كه دين‎داران عاملي در ترويج و تكثير اين كتب نباشند و نيز جامعه با ديدة‌ منفي به اين‎گونه كتاب‎ها بنگرند و اقبال عمومي پيدا نكند و هم‎چنين اين حرمت موجب مي‎گردد تا ميزاني كه در توان مؤمنان است از ترويج باطل و مسموميت فضاي اجتماعي جامعة اسلامي جلوگيري به‎عمل آورند و اينكه اگر اين حكم نتواند مانعي در جهت اصل نشر كتب ضالّه باشد مي‎تواند در فراواني نشر اين كتب و جلوگيري از رواج آنها مؤثر باشد. شاهد بر اين مدعا يعني شاهد بر آنكه حرمت كتب ضالّه مي‎تواند مؤثر در نشر آنها باشد عملكرد دولت‎هاي غربي است مشاهده مي‎كنيد در جوامع غربي براي تبليغات اسلامي محدوديت‎هاي زيادي قائل مي‎گردند و حتي آزادي‎هاي مسلمانان تابع كشورهاي غربي را محدود مي‎سازند از باب نمونه مي‎توان به منع انتشار كتاب دانشمند محترم آقاي روژه گارودي اشاره كرد كه توسط دولت‎هاي غربي از رواج آن جلوگيري به‎عمل آمد و نويسندة آن به مجازات‎هايي دچار گرديد. اين كتاب كه در نقد صهيونيسم نوشته شده بود در ميان هزاران كتابي كه در ترويج صهيونيسم و يهود نوشته مي‎شود و تبليغات گسترده‎اي كه در راديو تلويزيون و اينترنت از صهيونيسم به‎عمل مي‎آيد اقدامي قابل توجه نبود ولي ملاحظه شد كه دولت‎هاي غربي همين اقدام را نيز اثربخش تلقي كردند.از اين رو با آن به مقابله برخاستند و حتي منع از انتشار اين يك كتاب را هم نتيجه‎بخش دانستند بنابراين چنان نيست كه منع از نشر كتب و نوشتارها در عصر اينترنت بي‎ثمر باشد و كسي به آن اقدام نكرده باشد.

پي نوشت ها:
[1] . يزدي، حسين، آزادي از نظر استاد مطهري، انتشارات صدرا، چاپ اول، 1379، ص266.
[2] . رعد/7.
[3] . اسراء/9.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
9 دی 93
بازدید
۱٬۱۲۷
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.