فلسفه وجودي شوراي امنيت و سازمان ملل چيست؟ و رابطه اين دو با نظام سلطه چه مي باشد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

فلسفه وجودي شوراي امنيت و سازمان ملل چيست؟ و رابطه اين دو با نظام سلطه چه مي باشد؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

براي روشن شدن پاسخ سئوال شما لازم است نگاهي گذرا به اهداف کلي و وظايف اساسي سازمان ملل و شوراي امنيت و ساختار آنها داشته باشيم.

اهداف و وظايف اساسي سازمان ملل

ماده يک منشور ملل متحد اهداف اساسي سازمان ملل را اين گونه بيان مي کند.

1. حفظ صلح و امنيت بين المللي و به کارگيري اهداف و اقدامات دسته جمعي منسجم براي رفع تهديدات بر عليه صلح و امنيت بين المللي.

2. توسعه روابط دوستانه بين کشورها بر اساس حقوق مساوي و خودمختاري ملل و انجام ساير اقدامات مقتضي براي تحکيم صلح جهاني.

3. دستيابي به همکاري بين المللي در حل مسائل بين المللي که داراي جنبه هاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و... مي باشد.

4. مرکزی براي هماهنگ کردن اقدامات کشورها.[1]

ساختار سازمان ملل و شوراي امنيت

سازمان ملل متحد داراي ارکاني است که اقدامات لازم جهت حصول به اهداف فوق از طريق اين ارکان صورت مي پذيرد.

ارکان اصلي سازمان ملل متحد که در ماده هفتم منشور بدان اشاره شده است عبارتنداز: 1. مجمع عمومي، 2. شوراي امنيت، 3. شواي اقتصادي ـ اجتماعي، 4. شوراي قيموميت، 5. دادگاه بين المللي، 6. دبيرخانه.

هر يک از اين ارکان داراي وظايف مختلفي مي باشند که در منشور مشخص شده است. از ميان ارکان فوق شوراي امنيت از اهميت خاصي برخوردار است. زيرا همچنان که از منشور ملل متحد استفاده مي شود، مسئوليت حفظ صلح و امنيت بين المللي و رسيدگي به اختلافات کشورها از وظايف اصلي شوراي امنيت مي باشد. بر اساس ماده 24 منشور ملل متحد، به منظور تأمين اقدام سريع و مؤثر از طرف ملل متحد، اعضاي آن مسئوليت اوليه حفظ صلح و امنيت بين المللي را به شوراي امنيت واگذار مي نمايند و موافقت مي کنند که شوراي امنيت در اجراي وظايفي که به موجب اين مسئوليت بر عهده دارد از طرف آنها اقدام نمايد.

در اجراي اين وظيفه شوراي امنيت از امتيازات و اختيارات ويژه اي برخوردار است که مهمتر از همه الزام آور بودن تصميمات اين شورا براي کشورهاي عضو مي باشد. ترکيب اين شورا عبارت است از 15 عضو که مشتمل بر 5 عضو دائمي و 10 عضو غير دائمي است. اعضاي دائمي اين شورا که اغلب کشورهاي فاتح در جنگ جهاني دوم مي باشند، عبارتنداز: آمريکا، انگليس، فرانسه، روسيه و چين. نظرات اين کشورها از آنجا که داراي حق وتو مي باشند نقش تعيين کننده اي در تصميم گيري هاي شوراي امنيت دارند.

اعضاي غير دائم شوراي امنيت بر اساس تقسيم جغرافيايي مشخص مي شوند، آسيا و آفريقا 5 عضو و آمريکاي لاتين 2 عضو، اروپا 2 عضو، و اقيانوسيه يک عضو دارند.

سيستم رأي گيري شوراي امنيت بدين ترتيب است که در مسايل ماهوي تصميمات شورا با 9 رأي موافق که لزوماً شامل آراء 5 عضو دائمي نيز مي باشد اتخاذ مي گردد. در اين صورت است که شورا اقدام به صدور «قطعنامه» مي کند اما در مواردي که اکثريت لازم براي صدور قطعنامه به دست نيامده و يا بين اعضاي دائمي اتفاق نظر وجود نداشته باشد يا اينکه مساله اي داراي اهميت زيادي از نظر اعضاء نباشد، اقدام به صدور «بيانيه» مي گردد که ارزش و اعتبار آن از «قطعنامه» کمتر است.

تاريخ سازمان ملل شاهد موارد متعددي بوده است که اتخاذ تصميم در موضوعات بسيار مهمي تنها به واسطه استفاده يکي از اعضاء دائمي از حق وتو غير ممکن گرديده است.[2]

هدف اصلي و فلسفه وجودي سازمان ملل و شوراي امنيت، حفظ و برقراري نظم و صلح و امنيت بين المللي و جلوگيري از جنگ و تجاوز مي باشد.

رابطه سازمان ملل و شوراي امنيت با نظام سلطه

هر چند فلسفه وجودي سازمان ملل و شوراي امنيت، حفظ و برقراري صلح و امنيت بين اللملي است، اما متأسفانه تاريخ و عملکرد سازمان ملل و شوراي امنيت بيانگر اين واقعيت ناگوار است که اين دو نهاد بين المللي بيش از آن که در راستاي اهداف و وظايف اصلي خود گام بردارند، در مسير تأمين اهداف قدرت هاي بزرگ به ويژه آمريکا حرکت نموده و در واقع کشورهاي قدرتمند به ويژه آمريکا از اين دو نهاد به عنوان ابزاري براي رسيدن به مقاصد خود استفاده نموده اند.

در نظر گرفتن حق وتو براي پنج کشور قدرتمند در شوراي امنيت،حاکي از جايگاه و نقش تعيين کننده اين کشورها در تصميمات شوراي امنيت و ناديده گرفتن حقوق ساير کشورهاست. که همين امر موجب شده تا اين کشورها با استفاده از اين حق، اهداف و مقاصد خويش را در سطح بين المللي پيش ببرند. مخالفت با صدور قطعنامه عليه اقدامات غير انساني رژيم صهيونيستي و حمايت آشکار از اين رژيم جعلي در موارد متعدد و تعلّل در صدور قطعنامه و تعيين متجاوز در طول جنگ تحميلي عراق عليه ايران و تصويب سريع قطعنامه عليه عراق در جريان حمله به کويت و توسل به زور و سکوت و بي اعتنايي شوراي امنيت در مقابل کشتار مسلمانان در بوسني و هرزگوين توسط صربها و... تنها بيانگر گوشه اي از اقدامات نظام سلطه به ويژه آمريکا در اعمال نفوذ در تصميم گيري هاي سازمان ملل و شوراي امنيت است، همچنين تصويب قطعنامه عليه فعاليت هاي هسته اي ايران با وجود رعايت کامل قوانين و مقررات آژانس اتمي از سوي ايران و کشاندن اين مساله به شوراي امنيت تحت فشار آمريکا و برخي از کشورهاي اروپايي نيز شاهد ديگري بر استفاده ابزاري از سازمان ملل و شوراي امنيت در جهت اهداف و مقاصد نظام سلطه است.

در حقيقت نظام سلطه به ويژه آمريکا تلاش مي کنند که از سازمان ملل و شوراي امنيت به عنوان ابزار و وسيله اي در راستاي اهداف سلطه جويانه خويش بهره بگيرند و پوشش قانوني براي اقدامات خويش فراهم نمايند. و اين موجب شده تا جايگاه اين دو نهاد بين المللي در سطح جهان تنزل پيدا کند و از اعتبار آنها کاسته شود.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ ثقفي عامري، ناصر، سازمان ملل، مسئوليت حفظ صلح و امنيت بين المللي، تهران. دفتر مطالعات سياسي و بين المللي، 1370.

2ـ گنجي، منوچهر، سازمان ملل، تهران، کتابهاي جيبي، 1352.

3ـ راهنماي سازمان ملل متحد، ترجمه منصور فراسيون، تهران. نشر وزارت علوم و آموزش عالي، 1354.

 


[1] . گنجي، منوچهر، سازمان ملل متحد، تهران، کتاب هاي جيبي، 1352، ص12.

[2] . ثقفي، ناصر، سازمان ملل متحد، مسئوليت حفظ صلح و امنيت بين المللي، تهران، دفتر مطالعات سياسي و بين المللي، 1370، ص25ـ26.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
27 امرداد 01
بازدید
۸۰
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.