آیا فعاليت بانوان در امور سياسي جايز است؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آیا فعاليت بانوان در امور سياسي جايز است؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

در اسلام زنان همچون مردان در مسائل اجتماعي پايگاه و جايگاهي مناسب دارند. بيعت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ به هنگام فتح مکه با زنان، در مورد مسائل مهم اخلاقي و اجتماعي آن زمان، نشان دهنده ارزشي است که دين اسلام براي زنان قائل شده و مشارکت آنان را براي انعقاد يک قرار داد اجتماعي و سياسي سازنده مورد تأييد قرار داده است. اين مشارکت تاريخي مؤيد هويتي است که برابري منزلت سياسي و اجتماعي زن و مرد را متبادر به ذهن مي سازد و چنين استظهار مي شود که زنان همانند مردان حق دارند در مسائل سياسي و حکومتي مشارکت داشته باشند.

ماجراي اين بيعت که کاملا يک حرکت سياسي است در آيه 12 سوره ممتحنه بدين گونه آمده است:

اي پيامبر اگر زنان مؤمن نزد تو آمدند تا بيعت کنند بدين شرط که هيچ کس را با خدا شريک نکنند و دزدي نکنند و زنا نکنند و فرزندان خود را نکشند و بهتان نزنند ... و در کارهاي نيک از تو نافرماني نکنند. با آنها بيعت کن و بر ايشان از خداوند آمرزش بخواه که خداوند مهربان است.

مورد مشابه ديگر بيعت زنان در روز غدير خم با علي ـ عليه السلام ـ به عنوان امير المؤمنين که يک حرکت و مشارکت سياسي بود.[1]

مورد ديگر مشارکت زنان مهاجر يا زناني که از خانواده خود جدا شده و به دين اسلام مي گرويدند که به پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ دستور شد که چون زنان مؤمني که مهاجرت کرده اند و به نزدتان آيند، آزمايش کنيد، خدا به ايمانشان داناتر است پس اگر دانستيد که ايمان آورده اند، نزد کافران بازشان نگردانيد.[2]

از نظر قانوني نيز بر اساس بند (14) اصل سوم قانون اساسي که اصل تساوي عموم در مقابل قانون و «برخورداري همه افراد ملّت اعم از زن و مرد از همه حقوق انساني، سياسي، اقتصادي اجتماعي و فرهنگي با رعايت موازين اسلام»[3]است، اين توقع را به وجود مي آورد که زنان همانند مردان، حق مشارکت در تعيين سرنوشت را دارا مي باشند.

مسأله اي که در اينجا لازم است بدان تذکّر داده شود. تفکيک بين فعاليت سياسي و مناصب و مقامات سياسي است که در مورد فعاليت سياسي ـ هيچ منع شرعي و قانوني نيست به عبارتي در فعاليت هاي سياسي مرد بودن يا زن نبودن شرط نشده است. فلذا زنان مي توانند به نمايندگي مجلس شوراي اسلامي، شوراي اسلامي، انتخاب شوند و در تمام عرصه هاي سياسي از قبيل شرکت و عضويت در احزاب، تشکلّها مدني و غيره به فعاليت سياسي بپردازد و به بعضي از مناصب سياسي از قبيل وزارت، يا رياست سازمان دولتي و غيره برسند. مثلا در اصل سي و سوم که تعداد و حدود اختيارات وزيران به قانون عادي واگذار شده است و قانون گزار هم مرد بودن را شرط وزارت ندانسته است، مي توان استنباط کرد که زنان حق نايل شدن به مقام وزارت و ساير مقامات سياسي پائين تر را دارند. همچنان که در دولت فعلي مشهود است. امّا برخي مناصب از قبيل رهبري و ولايت و حکومت بر جامعه اگر چه تصريح مستقيمي بر ممنوعيت ولايت و رهبري زنان نيست، امّا با توجه به اين که در باب قضاوت، اجتماع فقها بر اين است که مرد بودن در قضاوت شرط است و چون قضاوت شعبه اي از حکومت به شمار مي رود فلذا چنين اظهار مي شود که زنان به منصب ولايت که يک کار اجرايي است نمي رسند و مرد بودن شرط ولايت است.

بنابراين از نظر حقوق اجتماعي و سياسي و پذيرش مسئوليت هاي جامعه و فعاليت در امور سياسي، زنان و مردان از حقوق يکسان و برابر برخوردارند و جز نسبت به موارد محدود و معدودي که يا با حقوق بنيادين خانواده در تعارض است و يا به ويژگي مرد بودن ارتباط تام و وثيق دارد و مرد بودن شرط است، اختلافي بين زن و مرد مشاهده نمي شود.

با سير در قوانين و مقرراتي  مصوب مجلس شوراي اسلامي در مورد احزاب، انجمن ها و... موادي که زنان را از مشارکت در چنين فعاليت هاي سياسي منع کرده باشد، برخورد نکرديم بنابراين هيچ منع قانوني و شرعي جز در مواردي که ذکر شد يعني تعارض با حقوق بنيادين خانواده و مسأله ولايت براي فعاليت و مشارکت سياسي زنان وجود ندارد.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ زن در آئينه جلال و جمال، آيت الله جوادي آملي، قم، نشر اسراء.

2ـ حقوق بشر و آزادي هاي اساسي، هاشمي سيد محمد، تهران، نشر ميزان، 1384.

3ـ فصلنامه کتاب نقد، شماره 12، حقوق زن سال سوم، پائيز، 1378.

 


[1]. امين الاسلام، طبرسي، مجمع البيان، ج9، ص276.

[2]. ممتحنه / 10.

[3]. اصل بيستم قانون اساسي.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
31 امرداد 01
بازدید
۱۰۹
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.