امام خميني در تربيت جامعه به چه مسأله اي بيشتر اهميت مي داد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

امام خميني در تربيت جامعه به چه مسأله اي بيشتر اهميت مي داد؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

عنصر محوري و کانون اصلي در مکتب تربيتي مرحوم امام تربيت انسان است. از ديدگاه ايشان «در اسلام همه امور مقدمه انسان سازي است اگر رها کنند اين موجود دو پا را، تمام عالم را به تباهي مي کشد. اگر اين موجود دو پا تربيت شد تمام حوائج دنيا و آخرت بشر تحقق پيدا مي کند و اگر اين موجود دو پا سر خود شد يا به خلاف مسير طبيعي خودش حرکت کرد تمام عالم به تباهي کشيده مي شود».[1] مرحوم امام انسان را منشأ همه خيرات و يا ظلمات مي دانند و معتقدند: «انسان منشأ همه خيرات است و اگر انسان نشود منشأ همه ظلمات است در سر دو راهي واقع است اين موجود، يک راه، راه انسان، يک راه، راه منحرف از انسانيت تا از چه حيواني سر بيرون بياورد».[2]

در اينجا به برخي از مهم ترين محورهاي تربيت انسان از ديدگاه امام (ره) به اختصار اشاره مي کنيم.

1. تربيت انسان هدف بعثت پيامبران: از نظر مرحوم امام غايت و هدف بعثت پيامبران تزکيه و تربيت انسان است.

ايشان در اين باره فرمودند: «غايت بعثت اين تزکيه است، غايت آمدن انبياء اين تزکيه است و دنبالش آن تعليم».[3]

تمام نکته آمدن انبياء اين است که تربيت کنند اين بشر را که قابل از براي اين است که تربيت بشود و ما فوق حيوانات است اين را تربيتش کنند.[4] تمام انبياء موضوع بحثشان موضوع تربيتشان، موضوع علمشان انسان است، آمده اند انسان را تربيت کنند، آمده اند اين موجود طبيعي را از مرتبه طبيعت به مرتبه عالي ما فوق الطبيعه ما فوق الجبروت برسانند.[5]

2. ضرورت و اهميت تربيت انسان: از ديدگاه مرحوم امام تربيت انسان مسأله بسيار لازم و ضروري است و اهميت بسيار زيادي دارد، ايشان در اين باره فرمودند: اشتغال به تهذيب نفس و تصفيه اخلاق که في الحقيقه خروج از تحت سلطه ابليس و حکومت شيطان است از بزرگترين مهمات و اوجب واجبات عقليه است.[6]

انسان يک موجود است که اگر چنان چه مهار نشود و سر خود بار بيايد و يک علت هرزه اي باشد و تحت تربيت واقع نشود، هر چه بزرگتر بشود و به حسب سال و بلند پايه تر بشود به حسب مقام، آن جهات روحي تنزّل مي کند و آن معنويات تحت سلطه شيطان، شيطان بزرگ که همان شيطان نفس است واقع مي شود.[7]

3. تربيت انسان در گرو وحي و تعاليم انبياء: مرحوم امام تربيت صحيح انسان را تنها در گرو وحي و تعاليم الهي مي دانند و در اين باره فرمودند: اين موجود طاغوتي شيطاني اگر تحت سيطره انبياء نرود، تحت تعليم و تربيت انبياء نرود هيچ فرقي ما بين اين فرد با آن فردي که يک عالم را دارد مي چاپد، در روحيات نيست.[8]

اگر انبياء نباشند يک حيواني هستيم که هر چه هست همين طبيعت است، بيشتر از اين ادراک نداريم.[9]

4. اسلام تنها مکتب تربيت و هدايت انسان: مرحوم امام اسلام را تنها مکتب هدايت و تربيت انسان مي دانند و مي فرمايند: مشکلات را در کل يک نظام اسلامي بايد حل کرد و از معنويت نبايد غافل بود که کليد دردهاست، ما معتقديم تنها مکتبي که مي تواند جامعه را هدايت کند و پيش ببرد اسلام است و دنيا اگر بخواهد از زير بار هزاران مشکلي که امروز با آن دست به گريبان است نجات پيدا کند و انساني زندگي کند، انسان اين گونه بايد به اسلام روي بياورد.[10] اسلام براي نجات مردم بشر آمده است که از اين علايق جسماني آن ها را رها کند و روحيات برسد.[11]

5. تربيت صحيح عامل رفع مشکلات: مرحوم امام ريشه همه مشکلات را تربيت نشدن انسان ها دانسته و تربيت صحيح را عامل بر طرف شدن مشکلات مي دانند و در اين باره فرمودند: اگر چنان چه خودمان را تربيت بکنيم، مشکلاتمان همه رفع مي شود، همه مشکلات از اين است که ما تربيت نشده ايم يک تربيت الهي و تحت بيرق اسلام در نيامديم، به حسب واقع همه اين کار شکني هايي که براي ملت ما هست همه اين ها براي اين است که تربيت نيست در کار، تزکيه نيست.[12]

6. نقش تربيت انسان در صلاح و فساد يک جامعه: مرحوم امام از آنجا که انسان را در صورتي که تربيت شود منشأ همه خيرات مي دانند و در صورتي که تربيت نشود منشأ همه ظلمات مي دانند. تربيت انسان را عامل اصلاح جامعه و تربيت نشدن آن را منشأ فساد جامعه بر مي شمارند و همان گونه که اشاره شد فرمودند: در اسلام همه امور مقدمه انسان سازي است اگر رها کند اين موجود دو پا را، تمام عالم را به تباهي مي کشد اگر اين موجود دو پا تربيت شد تمام حوائج دنيا و آخرت بشر تحقق پيدا مي کند...[13] انسان از اول اين طور نيست که فاسد به دنيا آمده باشد از اول با فطرت خوب به دنيا آمده، با فطرت الهي به دنيا آمده که همان فطرت انسانيت، فطرت صراط مستقيم، فطرت اسلام، فطرت توحيد است، اين تربيت هاست که يا همين فطرت را شکوفا مي کنند و يا جلوي شکوفايي فطرت را مي گيرند، اين تربيت هاست که يک کشور را ممکن است به کمال مطلوبي که از هر جامعه انساني است برسانند و يک کشور، کشور انساني باشد، کشور مطلوب اسلام باشد و همين تربيت ها يا تعليم هاي بدون تربيت ممکن است که اينها را در آن وقتي که مقدارت يک کشوري دست آنهاست و همه چيز کشور به دست آنهاست، کشور را به تباهي بکشند.[14]

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ تعليم و تربيت از ديدگاه امام خميني (ره) تدوين مجتبي فراهاني، تهران، موسسه تنظيم و نشر آثار، امام خميني (ره)، 1378ش.

2ـ جهاد اکبر، امام خميني (ره)، تهران، موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني (ره)، 1372.

 


[1]. صحيفه نور، ج13، ص52.

[2]. همان، ج7، ص224.

[3]. همان، ج143، ص254.

[4]. همان، ج2، ص228.

[5]. همان، ج7، ص223.

[6]. امام خميني، شرح حديث جنود عقل و جهل، تهران، موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني (ره)، 1377ش، ص68.

[7]. صحيفه نور، ج14، ص102.

[8]. همان، ج8، ص83.

[9]. همان.

[10]. همان، ج4، ص213.

[11]. همان، ج5، ص241.

[12]. همان، ج13، ص52.

[13]. همان، ج13، ص52.

[14]. صحيفه نور، ج14، ص28.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
31 امرداد 01
بازدید
۶۶
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.