آیابهتر نیست روحاني ها به امور قرهنگی و معنوی بپردازند و وارد سياست نشوند؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

آیابهتر نیست  روحاني ها به امور قرهنگی و معنوی بپردازند و وارد سياست  نشوند؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

در پاسخ به اين سئوال لازم است در ابتدا تعريفي از سياست ارائه دهيم. مرحوم امام خميني(ره) در باره سياست چنين مي فرمايند: «سياست اين است که جامعه را هدايت کند و راه ببرد، تمام مصالح جامعه را در نظر بگيرد و تمام ابعاد انسان و جامعه را در نظر بگيرد و اين ها را هدايت کند به طرف آن چيزي که صلاحشان هست.[1]... هم چنين مي فرمايد: سياست يک چيزي است که مملکت را اداره مي کند؛ خدعه و فريب نيست.[2]... روابط ما بين حاکم و ملت، روابط مابين حاکم با ساير حکومت ها (و) جلوگيري از مفاسدي که هست، همه اينها سياست است».[3] در مجموع و به طور کلي مي توان سياست را به معناي اصلاح امور، رياست و حکومت کردن دانست يعني از تعريف و مفهوم سياست، اداره و تدبير عمومي جامعه فهميده مي شود لذا با توجه به اين شناخت اجمالي از سياست بايد گفت  اداره و تدبير جامعه جهت اصلاح و تعالي آن بوده و اين امر شايسته کساني است که اهليت و توانايي آن را دارند و  يک وظيفه ديني به حساب مي آيد.

البته اين را هم بايد مورد توجه قرار دهيم که به طور کلي سياست و دانايي و عمل سياسي مراتب و سطوح مختلفي دارد که  هر فردي چه روحاني و چه غير روحاني با توجه به دانايي و توانايي هاي روحي و معنوي و نيز ظرفيت هايي که در زمينه بصيرت و بينش سياسي برخوردار است، مي تواند به آن بپردازد.

 امام خميني در  باره حضور در مسائل سیاسی مي فرمايند: روحانيون همه، ملت همه بايد حاضر باشند در مسائل سياسي، حضور داشته باشند.[4]

با اين اوصاف ممکن است اين ذهنيت پيش آيد که سياست يک موقعيتي است که آسيب ها و آفت هاي خود را دارد امّا همانطور که اشاره کرديم سياست و عمل سياسي سطوح و مراتبي دارد که با لحاظ توانايي و دانايي و ظرفيت ها بايد در آن ورود پيدا کرد. يعني به همان اندازه توانايي و آگاهي و ظرفيت ها، وظيفه بر عهده انسان مي باشد. قرآن مي فرمايد: «لاَ يُکلِّفُ اللّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا[5]»، لذا اگر به خاطر عدم شناخت و يا پائين بودن ظرفيت هاي روحي و معرفتي و معنوي بيم آفت يا آسيبي مي رود در واقع بايد انسان در سطح و رتبه پائين تري مسئوليت را بر دوش و بر عهده بگيرد و از اين رو وظيفه سبک تري دارد.

ايراد ديگري که گاهي اوقات مطرح مي شود اين است که با ورود روحانيون و ديگر متدينين در سياست و يا عمل سياسي ممکن است به قداست و جايگاه معنوي آنان خدشه وارد شود و اين اشکال به قدري مطرح مي شد که امام(ره) در اين باره مي فرمايند: بعضي از اشخاص متدين و روحانيون متعهد هم باورشان آمده است که مثلاً اگر يک ملّايي (روحاني) در مسائل سياسي وارد شود به او ضربه مي خورد اين يکي از نقشه هاي بزرگ استعمار است که بعضي باور کردند.[6] شايد بعضي الآن هم دخالت در امور سياست را عيب بدانند و مي گويند که چرا فلاني در امور سياسي دخالت مي کند و به ما چه که در دنيا چه مي گذرد، بلااشکال اين نقشه اي بود که بر ما تحميل شد. [7]

 امام(ره) با کلامي شيوا تکليف همه اقشاررا مشخص کرده و مي فرمايند: حرف ما اين است که نه روحاني تنها، همه قشرها بايد در سياست دخالت بکنند سياست يک ارثي نيست که... مال افراد خاصي باشد، ... همه اهالي اين کشور در اين معنا حق دارند، خانم ها حق دارند در سياست دخالت بکنند، تکليف شان اين است، روحانيون هم حق دارند در سياست دخالت بکنند تکليف آنهاست دين اسلام يک دين سياسي است.[8]

امام خميني(ره) در جاي ديگر در همين خصوص و مقاصدي که در اين باره دنبال مي شود مي فرمايند: قدرت هاي بزرگ، امروز لمس کردند که سيلي از اسلام خوردند... اينها مي خواهند اين اسلام را کنار بگذارند... با حيله هاي مختلف يکي هم اين که شما (روحانيون) را وادار کنند که وارد نشويد... همه بايد توجه به اين مسائل داشته باشيد، مسائل سياسي مال همه است «کُلُّکم راع» همه بايد ملّت را متوجه کنيد که چه مي کنند.[9]

در پايان يادآوري اين نکته ضروري است که البته روحانيت از مسئوليت فرهنگي و ارشادي خويش نبايد غافل شود زيرا اولاً؛ همواره بايد در جهت تعالي معنوي و روحي خودشان و ديگران بکوشند چون رسالت اصلي و اولي آنها همين است و آنان در جهت کسب معرفت و تعالي روحي و معنوي خويش و ديگران بايد مجاهدت وافري نمايند و در اين باره از هر کوششي در حدّ توان نبايد دريغ نمايند. ثانياً؛ اين که تا بسترها و زمينه هاي فرهنگي شکل نگيرد و يا مهيا نگردد اداي مسئوليت هاي سياسي و اجتماعي به سختي و صعوبت تحقق مي يابد و يا اصلاً قابل تحقق نخواهد بود.

بنابراين مسئوليت اولي آنها فرهنگي و ارشادي است که در حال حاضر غالب و عمده اموري که روحانيون در جامعه و کشور بر عهده دارند نوعاً مسئوليت هاي فرهنگي است که وظيفه اوليه آنهاست. لکن دخالت آنها و يا ورود آنها در امور سياسي در سطوح و مراتب مختلف هم همان طوري که اشاره کرديم اگر برحسب توانايي و ظرفيت هاي روحي و معنوي آنها باشد در واقع آن هم وظيفه ديني آنها مي باشد و عيبي و ايرادي در آن نيست.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ روحانيت و سياست از ديدگاه امام خميني(ره)، تهيه و تنظيم از رسول سعادتمند، انتشارات تسنيم.

2ـ روحانيت و حوزه هاي علميه از ديدگاه امام خميني(ره)، تبيان، چاپ دهم، موسسه تنظيم و نشر آثار امام (ره).

3ـ امام خميني و نقش روحانيت در اسلام، انتشارات دارالفکر.

 


[1]. صحيفه امام، ج13، ص432.

[2]. همان، ج10، ص125.

[3]. صحيفه نور، ج1، ص239ـ240.

[4]. همان، ج12، ص228.

[5]. بقره / 286.

[6]. صحيفه نور، ج16، ص248.

[7]. همان، ج17، ص53.

[8]. همان، ج9، ص136.

[9]. همان، ج18، ص245ـ247.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
31 امرداد 01
بازدید
۱۳۶
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.