فراماسونري يعني چه؟ در ایران چه افرادی فراماسون بودند؟ و چه اهدافي را دنبال مي‎كردند؟ و چگونه هدايت مي‎شدند و چه كارهايي انجام داده‎اند؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

فراماسونري يعني چه؟ در ایران چه افرادی فراماسون  بودند؟ و چه اهدافي را دنبال مي‎كردند؟ و چگونه هدايت مي‎شدند و چه كارهايي انجام داده‎اند؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

«فراماسون» برگردان، يا بهتر بگوئيم تلفظ رايج فارسي اصطلاح Franc-macon فرانسه است كه تلفّظ فرانسوي آن «فران ـ ماسون» مي‎باشد. و در تلفّظ فارسي با حذف «ن» وسط آن به فراماسون، تبديل شده است، اين اصطلاح از دو واژه Franc به معني صادق و وارسته و آزاد و macon به معني بنّا تركيب شده و «بنّاي آزاد» معني مي‎دهد. معادل انگلسيي اين واژه كه بيشتر مصطلح است «فري ميسن» Freemason است كه آن هم بناي آزاد معني می دهد و علت اين كه در ايران اصطلاح «فراماسون» بيشتر رواج يافته اين است كه اين مكتب نخستين بار از فرانسه به ايران راه يافته است. مكتب يا مسلكي را كه فراماسونها به آن وابسته‎اند در اصطلاح فرانسوي «فراماسونري» Franc-maconerie و در اصطلاح انگلسيي «فري ميسونري Freemasony مي‎نامند و در ترجمه آن در فرهنگ فرانسه ـ فارسي آمده است «حزب مخفي كه در تمام دنيا عضو دارد و اعضاي آن بايد به هم كمك كنند». البته اگر مطلب به اين سادگي بود اين همه حرف و حديث درباره آن به وجود نمي‎آمد.[1]

متأسفانه فرهنگ لغت هاي فارسي خودمان نيز در ترجمه آن فقط به شعارهاي اين مكتب توجه داشته در حالي كه به ماهیت وعملکرد آن بی توجه اند. در فرهنگ عميد آمده است «فراماسونري» سازماني است كه داراي مقررات خاص و مجامع سري و مرموز مي‌باشد و در بعضي كشورها بخصوص انگلستان تشكيلات دارد و اعضاي آن فراماسون ناميده ميشوند. مرام آنان طرفداري از انسانيت و تهذيب اخلاق و رشد فكري مردم و بر طرف ساختن اختلافات مذهبي است در فارسي آنرا فراموشخانه هم گفته‎اند.[2]

سير تكاملي لژ‎هاي فراماسوني در دنيا كه مثل چنگال سرطان بر پيكر تشكيلات و سازمانهاي داخلي مملكت‎ها پيچيده است به شرح زير است. در انگلستان كه بنيان‌گذار فراماسون است در سال 1717شكل گرفت و لژ عالي در لندن تأسيس شد پس از آن به ترتيب در 1725در ايرلند، 1730 در هندوستان و آمريكا (بوستون و فيلادلفيا)، 1732فرانسه، 1733آلمان، 1737 اسكاتلند. اما آنچه مربوط به ايران است فراماسونري از سال 1730 به بعد، از اروپا به آسيا آمد و اولين لژ به فرمان دولت فخيمه! انگليسي در كلكته هند ايجاد شد و سپس به ايران و مصر و تركيه سرايت كرد و با اين وسيله استعمار انگليسي چنگال خون آلود خود را در رگ و ريشه ملت محروم ايران، هند، مصر و ترك فرو برد.[3] اقدامات فراماسونها در ايران با آمدن سرهارد فورد جونز در سال 1804 كه بطور غير رسمي به ايران سفر كرد آغاز گرديد. او بعدها در سال 1808 رسماً نماينده دولت انگليسي در ايران شد. بعد از او جميز موريه و فريزر مبلغان فراماسون در راه تأسيس فراماسون در ايران همت كردند ولي به طور رسمي نبود. فراماسونهاي قديمي ايران كه رسماً فراماسون شدند، عسگرخان افشار ارومي سفير فتحعلي شاه قاجار در دربار ناپلئون است، بعد از او ميرزا ابوالحسن خان ايلچي است كه قبل از اينكه وزير امور خارجه شود از طرف شاه ايران به انگليس رفت و سر‎گور اوزلي او را فراماسون كرد. بعدها سر‎گور بسياري از شاهزادگان را در ايران فراماسون نمود. در بستن عهدنامه گلستان و تركمان چاي ايشان و سرگور اوزلي نقش داشتند. اين شايد اولين خيانت فراماسون‎ها در ايران باشد.

بعد ميرزا صالح شيرازي صاحب روزنامه كاغذ اخبار بود تا به ميرزا حسين خان مشيرالدوله سپهسالار مي‎رسد كه در زمان سفارت خود در تركيه فراماسون شد. ميرزا حسين خان مشيرالدوله سپهسالار از طرفداران انگليس بود و با لرد كرزن (فراماسون) نخست وزير انگليس روابط صميمانه داشت. خيانت ايشان واگذاري امتياز ساختن و بهره‎برداري از خطوط سرتاسري و امتياز استخراج معادن به بارون جوليوس رويتر است كه ايشان با كمك همين فراماسون ايراني امتياز انحصاري گمركات را هم به مدت هفتاد سال بدست آورد كه با مخالفت مردم عملي نشد تا اين كه نوبت به ميرزا نصراله خان نائيني (مشيرالدوله) و اتابك فراماسون رسيد. خيانت آنها واگذاري امتياز نفت به ويليام ناكس دارسي و ديگري تاسيس مدرسه سياسي است. در مورد مدرسه سياسي تهران بايد گفت كه مؤسس و باني آن همين جناب ميرزاخان مشيرالدوله است. با تأسيس اين مدرسه در سال 1899 و انتخاب شاگرداني كه فراماسونها مي‎خواستند، سياستمداران آينده  ايران دربست در اختيار انگليس قرار مي‎گرفتند و بعدها زحمتي براي فراماسون كردن آنها لازم نبود.

بعد ميرزاحسن خان مشيرالدوله است كه در پاريس جزء فراماسونها گرديد و در مراجعت به ايران وزير خارجه شد در زمان تصدي او بود كه قرار داد ننگين 1907 بين دولتهاي روس و انگليس بسته شد و ايران را مثل ارث پدري بين خود تقسيم كردند. او با اين كه از اين قرار داد خبر داشت هيچ قدمي در راه ممانعت آن بر‎نداشت. البته فراماسونها براي دفاع از او نامه‎اي را عنوان مي‎كنند كه براي وزير مختار انگليس نوشته، لكن بعد از بستن آن قرار‎داد شرم‎آور، اين نامه اعتراض نماي تملق گونه، بيشتر براي رفع مسئوليت اداري است.

از ديگر فراماسون‌ها ميرزا ملكم خان ملقب به ناظم الدوله است كه از كوچكي به فرانسه رفته و در سال 1850 به ايران باز مي‎گردد و مترجم رسمي دربار شده و دوباره بعداً به اروپا مي‎رود و در سال 1857م فراماسون شده و در مراجعت به ايران با اجازه ناصرالدين شاه، با تعهد به اينكه مخالف مرام شاه و سلطنت نيست، فراموشخانه را تاسيس مي‎نمايد.

فراماسونهاي ايران داراي لژهاي بظاهر ناهمگون و داراي تابعيت لژهاي مختلف جهان هستند، ليكن سر نخ اصلي و كارگرداني با معمار نامرئي لندن نشين است. لژ روشنايي در شيراز lighton shiraz (1919 م) اولين لژ فراماسوني است كه با اجازه انگليس در ايران توسط نظاميان انگليس به نام لژ روشنايي تشكيل شده است و اين در حالي بود كه طراحان نظامي و مستعمراتي انگليس از مدتها پيش در صدد تشكيل نيروي نظامي در جنوب ايران بودند تا اينكه در اوايل سال 1903 اين فكر شوم به مرحله اجرا در آمد و دولت انگليس اعلام كرد كه نيرويي به نام «پليس بومي» در جنوب بوجود مي‎آورند كه البته بعدها در سال 1907 انگليس و روسيه، ايران را بين خود تقسيم كردند. اما درباره اهداف و چگونگي هدايت اين انجمن‎هاي فراماسونري: آقاي محمود محمود در كتاب تاريخ روابط سياسي ايران و انگليس مي‎نويسد: «همين كه دول اروپا بخصوص انگليس به فكر استعمار افتادند، اين محافل بهترين وسيله بود كه توسط اعضاي آن مي‎توانستند توليد اختلاف كنند و نفاق و دوئيت ميان سكنه  آن مملكتي كه به تصرف آن تصميم گرفته بودند بياندازند». و در مورد ايران مي‎نويسد: «از آن روزي كه عنوان فراماسون در اين مملكت پيدا شد و محفل سرّي آنها به اشاره لندن در اين سرزمين تشكيل گرديد، از همان روز بدبختي و سيه‎روزي ملت ايران شروع شده است وقتي كه انسان شرح حال رجال درباري فتحعلي شاه، محمدشاه و ناصرالدين شاه را مطالعه مي‎كند، تمام آنها مانند اشخاص فرسوده و بي‎حالي و بي‎علاقه مهمل و بيكاره هستند. وقتي كه مي‎بيني در يك روز اعتماد الدوله را با تمام اعوان و انصار و اولادش نيست و نابود مي‎كنند، آنوقت در عوض او ميرزا شفيع را مي‎نشانند، وقتي كه ميرزا ابوالقاسم قائم مقام را نمي‎گذارند يكسال صدارت كند و حاجي ميرزا آغاسي را چهارده سال در صدارت مي‎كنند، پيداست كه كار شاه نيست همچنين ميرزا تقي خان اميركبير را با آن خدمت و توانايي از بين مي‎برند و ميرزا آقاخان نوري را در مسند صدارت مي‎نشانند. نشان از يك دست ديگر دارد كه آن را بايد در همين انجمن‎ها جست. بنابراين فراماسونري در ايران از آغاز به عنوان يك سازمان سياسي به نفع انگلستان كار مي‎كرد به نحوي كه اكثر مقامات مهم مملكتي يا فراماسون بودند كه آن مقام به آنها داده مي‎شد و يا پس از اشتغال فراماسون مي‎شدند. پس در ايران مهمترين تشكيلات سياسي اداره كننده  كشور تا مدتها همين تشكيلات فراماسونري بود كه اشرافيت و خانواده‎هاي صاحب مقام و صاحب ثروت را زير پوشش گرفته بود و منويات امپراطوري انگليس را پياده مي‎كرد. در دوران سلطنت محمد رضا پهلوي، وي ابتدا اجازه  تاسيس يك لژ فراماسونري به نام پهلوي را داد كه فردي به نام جواهري در رأس آن قرار داشت و ارنست پرون در اين لژ فعال و همه كاره بود و رابط محمدرضا با لژ محسوب مي‎شد.

 البته فراماسونرها در يك حزب معين متشكل نيستند بلكه در تمام نهادهاي فرهنگي و غيره پراكنده‎اند و در احزاب رقيب فراماسونرها هستند كه به ظاهر با يكديگر مخالفت مي‎كنند. دروغ و تزوير، رياو صحنه آريائي، استفاده از خرافات و جهل مردم، وسيله  كار آنهاست. فراماسونرها از طريق خود تلاش مي‎كنند از تحقق استقلال فرهنگي و اقتصادي و سياسي جلوگيري كنند و آنها در اين خصوص جريان و ضد جريان ايجاد مي‎نمايند.[4]

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1. رائين، اسماعيل، فراموشخانه فراماسونري (3جلد) تهران، اميركبير1354.

 2. سجادي محمد، ماهيت باشگاه روتاري، تهران، طهوري، 1357.

3. سعيدي جعفر، مباني فراماسونري، تهران سازمان مدارك 1376.

4. لاريجاني محمد رضا، اسرار سازمان فراماسونري، تهران، بهروز ، 1358.

5. منصوري ذبيح الله فراماسونري، تهران، نو، 1354.

6. ورنتوان آلبرت، اسرار فراموشخانه، ترجمه دكتر ناهيد، تهران، جوانمردان، 1344.

 


[1] . طلوعي، محمود، راز بزرگ فراماسونها و سلطنت پهلوي، نشر عالم، 1380، ص 28.

[2] . عميد، حسن. موسسه انتشارات اميركبير، تهران، 1379، ص 906.

[3] . صادقي‎نيا، ابراهيم، فراماسونري، انتشارات هيرمند تهران 1377، ص 15و 16.

[4] . طباطبائي، محمد حسن، نقود فراماسونري در مديريت نهادهاي فرهنگي ايران، انتشارات مركز اسناد دانشگاه 1380، ص 102.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
31 امرداد 01
بازدید
۵۰۱
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.